Popioły - opracowanie (geneza, czas i miejsce akcji, bohaterowie)

Geneza „Popiołów”

Żeromski zamierzał stworzyć cykl powieści mówiących o zrywach narodowowyzwoleńczych Polaków i choć autor nie zrealizował w pełni swojego planu, większość jego utworów dotyczy tematyki niepodległościowej („Rozdziobią nas kruki wrony”, „O żołnierzu tułaczu”, „Echa leśne”, „Wierna rzeka”, „Sułkowski”).

Przygotowując się do pisania „Popiołów” Żeromski studiował wiele dzieł historycznych i pamiętników z tamtego okresu. Pierwszy tom powieści ukazał się w grudniu 1903 roku.

Czas i miejsce akcji „Popiołów”

Akcja rozpoczyna się w 1797 roku, ale wspomnienia bohaterów przywołują zdarzenia wcześniejsze, np. konfederację barską. Ostatnie wydarzenia dotyczą wojen napoleońskich w latach 1807-1812.

Wydarzenia obejmują szeroki obszar geograficzny, na ziemiach polskich akcja toczy się m.in. w: Tarninach, majątku Olbromskich, Warszawie, Sandomierzu, w górach (prawdopodobnie chodzi o Tatry). Działania wojenne i podróże bohaterów obejmują też: Hiszpanię, Francję, Wenecję, Weronę.

Bohaterowie „Popiołów”

Głównym bohaterem jest Rafał Olbromski, młodzieniec pełen energii, głodny życia, śmiały i uparty. Z zapałem oddaje się przyjemnościom, tańcom, flirtom, polowaniom. Jest krnąbrny, nie podporządkowuje się ani woli ojca, ani pedagogów. Krzyś zazdrości mu tej beztroski, siły, męskości. Rafał nie lubi książek, łacina przychodzi mu z trudem, za to świetnie jeździ konno, jest odważny, wręcz zuchwały i podoba się kobietom. W losach Olbromskiego pobrzmiewają echa przemiany Mickiewiczowskiego Gustwa-Konrada – Rafał również dojrzewa z roli kochanka do roli walczącego patrioty.

Przeciwieństwem aktywnego Rafała jest refleksyjnie nastawiony książę Gintułt – dzielny żołnierz, wychowanek Szkoły Rycerskiej, uczestnik wielu kampanii. Za jego sprawą akcja przenosi się w różne części Europy. Żeromski posłużył się jego postacia, by wzbogacić powieść o wątki filozoficzne i historiozoficzne.

Krzyś Cedro, przyjaciel Rafała, służy niejako charakterystyce głównego bohatera, stanowiąc dla niego przeciwwagę. Jest wrażliwy, delikatny, skłonny do współczucia. W okresie szkolnym skupiony na nauce, ulega wpływom Rafała, którego podziwia. W miarę rozwoju akcji, pod wpływem doświadczeń wojennych staje się bardziej pewny siebie, mężnieje i dojrzewa.

Nardzewski to wuj Rafała, przykład konserwatywnego szlachcica, z rzewnością wspominającego dawne cnoty narodowe, Podobnie zachowuje się ojciec Rafała – sprawujący patriarchalną władzę w swym majątku i w rodzinie.

Michcik i Gajkoś to prości chłopi oddani sprawie niepodległościowej.

Postacie kobiece w powieści zostały zarysowane dość powierzchownie, stanowią one głównie przedmiot pożądania mężczyzn.

Problematyka „Popiołów”

Tytuł nasuwa skojarzenia z odrodzeniem się z popiołów, a więc – ponownymi narodzinami, podniesieniem się z upadku. Od pierwszego zdania powieści – „Ogary poszły w las” – widoczne są również inspiracje „Panem Tadeuszem”. Żeromski podobnie jak Mickiewicz stwarza obraz polskiego społeczeństwa w przełomowym okresie historycznym, utrwala mit Napoleona, gloryfikuje polską przyrodę itd.

W „Popiołach” stworzył Żeromski szeroką panoramę polskiego społeczeństwa przełomu wieków. Na przykładzie Rafała i Krzysia ukazał rzeczywistość niezbyt zamożnej średniej szlachty. Pokazał szczegóły z życia rodzinnego, zależność dzieci od woli ojca, szlacheckie rozrywki takie jak kulig czy polowanie, zwyczaje dotyczące edukacji synów, a także kwestie związane z pracą w gospodarstwie. Za sprawą księcia Gintułta czytelnik poznaje realia życia magnaterii i zostaje wprowadzony w tajemne obrzędy masonów. W powieści pojawiają się też postaci z ludu, niezależne,

Polecamy również:

  • Doktor Piotr - streszczenie

    Dominik Cedzyna dostaje list od swego ukochanego syna. Piotr donosi w nim, że otrzymał bardzo intratną propozycję pracy – jako asystent Jonatana Mundsleya, profesora chemii na angielskim uniwersytecie. Syn jednak nie jest przekonany, czy przyjąć tę ofertę. Z jednej strony jest ona bardzo atrakcyjna pod... Więcej »

  • Wierna rzeka - streszczenie

    Akcja utworu toczy się w 1863 roku, a więc w trakcie powstania styczniowego. Józef Odrowąż zostaje ciężko ranny w bitwie pod Małogoszczem (24 luty 1863). Resztą sił udaje mu się zbiec z pola walki i dostać do pobliskiej wsi. Mieszkańcy boją się jednak udzielić mu pomocy, ponieważ grożą za to poważne... Więcej »

  • Rozdziobią nas kruki, wrony - streszczenie

    W jesienny ponury poranek Andrzej Borycki, posługujący się pseudonimem Szymon Winrych, prowadzi wóz w kierunku Nasielska. Na wozie ma ukrytą broń dla powstańców. To już trzeci dzień jego wędrówki. Jest przemoczony, obdarty, jego buty nie mają podeszew, stąpa więc bosymi stopami po ziemi. W... Więcej »

  • Ludzie bezdomni - streszczenie

    TOM I -Wenus z Milo - Judym wracał z Lasku Bulońskiego. Ponieważ dzień być ciepły i pogody, zatrzymał się w parku. Siedząc na ławce obok dwójki dzieci przyglądał się przechodniom. Następnie skierował się w stronę ogrodu des Tuileries. Przespacerował się przez Plac Zgody. Dotarł do kościoła Saint... Więcej »

  • Zmierzch - streszczenie

    Akcja utworu toczy się pod koniec XIX wieku na ziemiach zaboru rosyjskiego. Gibała, bezrolny ubogi chłop i jego żona pracują przy wydobywaniu torfu z bagnistych terenów dworskich. Ziemie dworskie są zapuszczone. Ich poprzedni właściciel wyciął wszystkie lasy. Co mógł –  sprzedał i stracił,... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 2 + 3 =
Ostatnio komentowane
Czyli,powiedzenie Polak Węgier dwa bratanki,nie jak się nie odnoszą względem pochodzen...
• 2022-06-16 19:03:58
ekstra
• 2022-06-18 17:12:40
ok
• 2022-06-08 15:52:28
dzięks
• 2022-06-06 19:26:13
Ale proste
• 2022-06-06 14:23:48