Szkice węglem - opracowanie (geneza, czas i miejsce akcji, motywy)

Geneza „Szkiców węglem”

„Szkice węglem” zostały napisane w Kalifornii. Głównym aspektem, na który Sienkiewicz chciał zwrócić uwagę, była tragiczna sytuacja chłopów i łapówkarstwo wszechobecne na polskiej prowincji.

Po raz pierwszy nowela ukazała się drukiem w roku 1877 w „Gazecie Polskiej”, lecz wiele jej fragmentów, ze względu na cenzurę, wycięto.

Po tej publikacji rozpoczęła się zacięta dyskusja i nagonka na Sienkiewicza, lecz pojawiły się też głosy pochlebne. Szczególnie mocno ujęli się za nim dwaj inni pisarze: Bolesław Prus i Daniel Zgliński.

Czas i miejsce akcji „Szkiców węglem”

Akcja rozgrywa się w ciągu kilku tygodni, w czasie których Zołzikiewicz obmyśla i wprowadza w życie swój iście szatański plan. Pośrednio, poprzez retrospekcje, czytelnik ma też okazję poznać szczegóły z dzieciństwa i młodości pisarza gminnego. W epilogu przedstawiono kilka faktów, które miały miejsce już po zakończeniu głównego wątku noweli.

Akcja noweli rozgrywa się w małej wsi noszącej nazwę Barania Głowa. Część akcji ma miejsce w gminie, część w mieszkaniu Zołzikiewicza, w chacie Rzepów, we dworze lub we wsi. Są też sceny rozgrywające się w Osłowicach i w budynku powiatu.

„Szkice węglem” - znaczenie tytułu

Pełna wersja tytułu noweli Sienkiewicza brzmi: „Szkice węglem, czyli epopeja pod tytułem: Co się działo w Baraniej Głowie”.

Ponieważ autor nazwał swój utwór „szkicem węglem”, oznaczałoby, iż stanowi on jedynie ogólny zarys jakiejś sytuacji. Nie jest pełnym, ukończonym opisem, lecz jedynie przedstawia coś w przybliżeniu, kreśli kontury. Nie bez znaczenia jest także nazwa wsi – Barania Głowa – która wskazuje jednoznacznie na zacofanie i głupotę jej mieszkańców.

Natomiast nazwanie noweli epopeją to zabieg ironiczny. Epopeja jest bowiem utworem opisującym ważne i doniosłe wydarzenia z punktu widzenia narodu i jego historii. „Szkice węglem” ukazują zaś obraz małej wsi i przemyślne intrygi przekupnego i złośliwego pana Zołzikiewicza, które w rezultacie doprowadzają do tragedii niewinnych ludzi.

Motywy w „Szkicach węglem”

Motyw wsi

Chłop przedstawiony w noweli jest prosty, zacofany i nie potrafi czytać. Czuje się zagubiony w urzędniczym gąszczu przepisów i kolejnych instancji. Wszędzie traktuje się go jako obywatela drugiej kategorii. Musi czekać, aż urzędnik łaskawie zechce go przyjąć, jest wyśmiewany i z reguły odsyłany z kwitkiem, dokądkolwiek by się udał.

Ta warstwa społeczna nie znajduje także oparcia w duchowieństwie, które – po pierwsze – mówi do chłopa niezrozumiałym dla niego językiem, po drugie – nie pomaga mu słowem ani czynem, a jedynie odsyła do Boga. W konsekwencji człowiek jest osamotniony w swoim nieszczęściu i u nikogo nie znajduje zrozumienia.

Motyw szlachty

Szlachta przedstawiona w noweli nie angażuje się w życie wsi. Wszystkie decyzje pozostawia w gestii gminy. Chłop jest dla niej jedynie sąsiadem, z którym nie chce mieć nic do czynienia. Zajmuje się przyjmowaniem gości, rozmowami o literaturze i sztuce i organizowaniem balów. Interesuje się tylko tym, co ją bezpośrednio dotyczy.

Motyw władzy

Władza ukazana w „Szkicach węglem” jest skorumpowana. Służy tylko tym, którzy jej zapłacą. Innych ignoruje lub wykorzystuje do swoich celów. Liczą się tylko łapówki i układy.

Polecamy również:

  • Szkice węglem - plan wydarzeń

    1. Przygotowania do spisu wojskowego w Baraniej Głowie 2. Pomysł Zołzikiewicza, by pozbyć się Rzepy ze wsi 3. Spotkanie Zołzikiewicza z Rzepową i interwencja Kruczka Więcej »

  • Szkice węglem - bohaterowie

    Rzepa - chłop mieszkający we wsi, gospodarujący na trzech morgach ziemi. Z zawodu drwal. Pracowity i silny. Ma ładny głos i chętnie śpiewa podczas pracy. Jego wadą jest skłonność do wódki i zbyt porywczy charakter, szczególnie, gdy Rzepa jest nietrzeźwy. Kocha swoją żonę, lecz zdarza mu się ją uderzyć... Więcej »

  • Szkice węglem - problematyka

    „Szkice węglem” Henryk Sienkiewicz napisał w roku 1876 r. w czasie pobytu w Ameryce. Utwór ten jest dosyć nietypowy, na co wskazuje już sam tytuł. Jego konstrukcja zbliżona jest właśnie do szkicu – tekstu prozatorskiego służącego analizie sytuacji społecznej, cechującego się fragmentaryczną... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 2 + 3 =
  • Najnowsze
  • Losowe
Ostatnio komentowane
okokok
• 2024-02-22 15:33:45
OK
• 2024-02-21 20:23:35
dziękuję bardzo ratujecie mnie
• 2024-02-21 19:08:12
i
• 2024-02-20 09:57:14
Bardzo pomogło mi w zadaniu domowym
• 2024-02-18 10:48:52