Sprawa polska na konferencjach Wielkiej Trójki

Spotkania przywódców światowych mocarstw w Teheranie (1943), Jałcie i Poczdamie (1945) ustaliły powojenny obraz Europy i świata, a w dłuższej perspektywie – stanowiły podwaliny pod nowy układ sił, który miał utrzymać się aż do roku 1989. Jednakże nie zawsze współpraca pomiędzy mocarstwami układała się bez przeszkód. O ile niektóre kwestie były załatwiane względnie szybko i za zgodą wszystkich stron, inne budziły wiele kontrowersji i dyskusji. Jedną z kości niezgody pomiędzy mocarstwami była właśnie sprawa sojusznika Aliantów, jakim była Polska.

ZSRR w roku 1939 dokonało aneksji wschodnich województw II Rzeczpospolitej i od samego początku oficjalnie uznawało je za legalne i uprawnione, nie mając zamiaru z nich rezygnować. Budziło to obiekcje pozostałych partnerów Wielkiej Trójki, jednakże nikt nie miał też zamiaru narażać sojuszu w imię Polski. Upadły kolejne projekty granic kompromisowych, z pozostawieniem Lwowa po stronie polskiej. Ostatecznie zarówno Churchill, jak i Roosevelt wyrazili milczącą zgodę na aneksję Kresów przez ZSRR. Jednocześnie jednak uznano, że Polska musi w zadośćuczynieniu dostać spore nabytki terytorialne na zachodzie kosztem Niemiec. Znowu pojawiły się wątpliwości w sprawie zasięgu polskich aneksji. Churchill optował za granicą na Nysie Kłodzkiej, uważając, że Polacy nie będą w stanie sprawnie administrować nowoczesną infrastrukturą prowincji niemieckich. Z kolei Stalin starał się o jak największe aneksje polskie na zachodzie, wiedząc, że pośrednio powiększy to jego strefę wpływów. Jak na ironię więc, podobnie jak Aleksander I na kongresie wiedeńskim bronił on polskiego interesu, ponieważ był on tożsamy z rosyjskim. Ostatecznie zatriumfowała koncepcja ZSRR. Polska otrzymała Śląsk, Pomorze i większość Prus Wschodnich.

Alianci zachodni zgodzili się także na uznanie rządu komunistycznego, stworzonego przez Stalina w ZSRR. Jednakże po wojnie miały odbyć się wybory demokratyczne, mające pomóc wyłonić władze. Stalin cynicznie zgodził się na takie rozwiązanie, zgodnie z zasadą, że nieważne jest kto głosuje, ale kto liczy głosy. W istocie wszystkie strony były świadome, że zgoda na przeprowadzenie wyborów w strefie kontrolowanej przez komunistów będzie oznaczało przejęcie władzy w Polsce przez Kreml. Ostatecznie Jałta i Teheran przypieczętowały los Polski na kolejne kilkadziesiąt lat.

Polecamy również:

  • Konferencja w Teheranie - postanowienia, uczestnicy, skutki

    W roku 1943 siły alianckie, po trzech latach ciężkich walk z wojskami Osi, wreszcie zaczęły uzyskiwać strategiczną przewagę nad wrogiem. Seria niemieckich klęsk na froncie wschodnim podkopała potęgę III Rzeszy, a Amerykanie zaczęli dominować w walce na Pacyfiku. Wobec tych widocznych już gołym okiem faktów... Więcej »

  • Konferencja w Jałcie - postanowienia, uczestnicy, skutki

    Rok 1945 rozpoczynał się pomyślną dla Aliantów sytuacją na frontach II wojny światowej. Sukcesy styczniowej ofensywy Armii Czerwonej, jak również odparcie niemieckiego natarcia na zachodzie wskazywały na to, że wojna ma się ku końcowi. W związku z tym przywódcy Wielkiej Trójki uznali, że... Więcej »

  • Konferencja w Poczdamie - postanowienia, uczestnicy, skutki

    Spotkanie przywódców Wielkiej Trójki w Poczdamie było trzecią tego rodzaju konferencją dotycząca ustalenia nowego podziału Europy po II wojnie światowej. Do spotkania doszło już po zakończeniu działań wojennych w Europie, między 17 lipca a 2 sierpnia 1945 roku. Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 5 + 5 =
Ostatnio komentowane
Dziekuje
MajMos • 2021-10-20 14:36:02
Dziękuję :)
:) • 2021-10-19 17:04:53
po jakiego uda ktoś to wymyślał
czarnypjes • 2021-10-17 16:53:04
doobry artykuł
Jan Marcalik • 2021-10-15 16:22:46
@12345 - dziękujemy za zauważenie błędu, został już poprawiony. Pozdrawiamy :)
ADMIN • 2021-10-15 09:57:56