Pokój Grzymułtowskiego (1686) - historia, postanowienia, skutki

Ostatni etap wojen polsko – moskiewskich rozpoczął się po udzieleniu poparcia przez stronę rosyjską powstaniu kozackiemu pod wodzą Bohdana Chmielnickiego. W połowie roku 1654 siły moskiewskie wkroczyły na Litwę, a następnie zajęły Smoleńsk oraz Wilno. W tych okolicznościach Rzeczpospolitą uratowało uderzenie sprzymierzonych z nią wówczas Tatarów krymskich.

Niedługo po tych wydarzeniach Moskwa – zaniepokojona sukcesami armii szwedzkiej, przerwała ostatecznie działania wojenne i zawarła w roku 1656 rozjem z Polską. Wznowienie wojny przez Rosje cztery lata później, było rezultatem wzmocnienia pozycji Rzeczypospolitej, która do tego czasu uporała się nie tylko ze Szwedami ale również z powstaniem na Ukrainie.

Wyczerpanie obu stron spotęgowane dodatkowo zagrożeniem tureckim, skłoniły Rzeczpospolitą oraz Moskwę do zawarcia rozejmu w Andruszowie w roku 1667. Na jego mocy strona rosyjska miała obejmować Smoleńsk, ziemie siewiersko – czernichowską, Ukrainę Zadnieprzańską oraz Kijów (na okres 2 lat). Ostatecznie granicę polsko – rosyjską zatwierdził na prawie sto lat tzw. traktat Grzymułtowkiego z roku 1686.

Swoją nazwę traktat – zawarty 6 maja w Moskwie, wziął od wojewody poznańskiego Krzysztofa Grzymułtowskiego, który podpisał go w imieniu Rzeczpospolitej. Drugą osobą reprezentującą państwo polsko – litewskie był kanclerz wielki litewski Marcjan Aleksander Ogiński.

Ukraina lewobrzeżna wraz z Kijowem na prawym brzegu, Smoleńszczyzna, Czernichowszczyzna, Dorohobuża i Starodubowa oraz pozostałe pomniejsze obszary wracały na mocy traktatu do Rosji.

Dodatkowo Rosjanie zapewnili wolność wyznania prawosławnym w Rzeczypospolitej, a sobie natomiast prawo wstawiennictwa za nimi. Klauzula ta dawała w praktyce stronie rosyjskiej podstawę do ingerencji w wewnętrzne sprawy państwa polsko – litewskiego.

Ze zmagań z połowy XVII w. Rzeczpospolita wychodziła osłabiona politycznie i wyniszczona. Ambitne plany rozszerzenia władzy na sąsiednie kraje – Szwecje oraz Rosję, zakończyły się utratą części terytoriów. Zawarty traktat oznaczał również definitywny koniec ekspansji polskiej w kierunku wschodnim.

Z drugiej natomiast strony dla Rosji oznaczał początek ekspansji na zachód. Po roku 1686 strona rosyjska sprzymierzyła się ze Świętą Ligą przeciwko Imperium osmańskiemu oraz Tatarom.

Polecamy również:

Komentarze (0)
Wynik działania 3 + 2 =
Ostatnio komentowane
Dziekuje
MajMos • 2021-10-20 14:36:02
Dziękuję :)
:) • 2021-10-19 17:04:53
po jakiego uda ktoś to wymyślał
czarnypjes • 2021-10-17 16:53:04
doobry artykuł
Jan Marcalik • 2021-10-15 16:22:46
@12345 - dziękujemy za zauważenie błędu, został już poprawiony. Pozdrawiamy :)
ADMIN • 2021-10-15 09:57:56