Na stronie używamy cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na ich wykorzystywanie. Szczegóły znajdziesz w Regulaminie.
ZAMKNIJ X

Białka - budowa, funkcje, klasyfikacja

Białkawielkocząsteczkowymi polimerami zbudowanymi z liniowo połączonych cząsteczek aminokwasów. Są nazywane cząsteczkami życia, gdyż budują wszystkie organizmy (ich obecność stwierdzono we wszystkich komórkach żywych, a nawet u wirusów) i odpowiadają za przebieg ich najważniejszych czynności życiowych.

Białka występują w komórkach w postaci koloidów cząsteczkowych (każda cząsteczka białka otoczona cząsteczką wody). Koloidy (zole białkowe) mogą przechodzić w formę żeli (pod wpływem ogrzewania czy działania alkoholi, kwasów lub soli metali ciężkich). Proces ten nazywamy koagulacją. Reakcją odwrotną jest peptyzacja (żel przechodzi w zol). Jeśli dojdzie do denaturacji (nieodwracalnej zmiany struktury białka pod wpływem np. zbyt wysokiej temperatury) białko nie może dalej funkcjonować.

Koagulacja – zol przechodzi w żel                                             Peptyzacja- żel przechodzi w zol

Klasyfikacja białek ze względu na:

1. Skład:
a) białka proste – zbudowane są wyłącznie z aminokwasów
b) białka złożone – oprócz aminokwasów zwierają element niebiałkowy, który jest niezbędny do ich prawidłowego funkcjonowania
• glikoproteiny (zawierają cukry)
• lipoproteiny (zawierają lipidy m.in. cholesterol i fosfolipidy)
• metaloproteiny (zawierają jony metali)
• fosfoproteiny (zawierają reszty kwasu fosforowego)
• nukleoproteiny (zawierają DNA lub RNA)
• chromoproteiny (zawierają barwniki np. hem w hemoglobinie)

2. Rozpuszczalność i kształt
a) fibrylarne (włókienkowe) – o długich cząsteczkach i trwałej strukturze, zazwyczaj nierozpuszczalne w wodzie (kolagen, aktyna, miozyna, elastyna, keratyna)
b) globularne (kuliste) - o cząsteczkach eliptycznych, zazwyczaj rozpuszczalne w wodzie (albuminy, globuliny, histony)

 Porównanie kształtu i wielkości kilku białek. 
Porównanie kształtu i wielkości kilku białek.Od lewej: Przeciwciało (IgG), Hemoglobina, Insulina, kinaza AK1, ligaza glutaminy

Funkcje białek:

budulcowa – wchodzą w skład wszystkich struktur komórkowych, są odpowiedzialne za stabilność narządów i tkanek (kolagen, elastyna)
enzymatyczna – umożliwiają przebieg reakcji biochemicznych
transportowa – hemoglobina uczestniczy w transporcie tlenu i dwutlenku węgla, transferyna przenosi żelazo, białka błonowe pośredniczą w transporcie substancji z komórki i do komórki
regulatorowa – hormony (regulacja funkcji życiowych np. insulina) oraz czynniki transkrypcyjne (regulacja ekspresji genów)
odpornościowa – obrona organizmu przed czynnikami chorobotwórczymi (immunoglobuliny)
motoryczna – uczestniczą w procesach związanych z ruchem (aktyna, miozyna w mięśniach)
zapasowe – kazeina w mleku, liczne białka roślinne pełnia rolę zapasową

 Trójwymiarowa struktura białka (enzymu) - izomerazy triozofosforanowej.
Trójwymiarowa struktura białka (enzymu) -izomerazy triozofosforanowej/Opabiniaregalis
(18.08.2006)/commons.wikimedia.org 
Komentarze (0)
Wynik działania 5 + 4 =
Ostatnio komentowane
dzięki wielkie!
xayoo • 2020-09-21 12:24:47
Dzk , bardzo pomocne
bobas • 2020-09-16 17:40:29
kocham Polską literatórę
tgyfvg • 2020-09-15 11:00:30
nom fajne
123445676878 • 2020-09-14 18:20:58
dzięki
RTC • 2020-09-14 16:37:14