Polskie konstytucje - najważniejsze, chronologicznie, opis - WOS

Pierwszą Polską Konstytucją była tzw. Konstytucja 3 maja przyjęta przez Sejm Czteroletni w 1791 r. Konstytucja ta była drugą konstytucją na świecie (po USA) i pierwszą w Europie. Obowiązywała ona tylko przez rok.

Do podstawowych (i najważniejszych) zapisów Konstytucji 3 maja należały:
- likwidacja szkodliwego dla ustroju liberum veto,
- wprowadzenie monarchii dziedzicznej (likwidacja wolnej elekcji),
- utrzymanie systemu stanowego w Polsce (z ograniczeniem prawa głosu szlachcie nieposiadającej ziemi),
- wprowadzenie ochrony chłopów przez państwo.

Podczas zaborów (czyli od 1795 r.) na ziemiach Polski funkcjonowały akty prawne państw zaborczych. Warto jednak wymienić takie akty prawne, jak: Konstytucja Królestwa Polskiego, Konstytucja Księstwa Warszawskiego.

Polskie konstytucje - najważniejsze

W historii Polski kolejnymi konstytucjami były tzw. Mała Konstytucja z 1919 r. (dokument o charakterze przejściowym, regulujący najważniejsze elementy funkcjonowania państwa, po odzyskaniu niepodległości w 1918 r.), a także Konstytucja marcowa (17 marca 1921), Konstytucja kwietniowa (23 kwietnia 1935, poprzedzona tzw. nowelą sierpniową z 1926 r.), Mała Konstytucja z 1947 r., Konstytucja PRL z 1952 r., Mała Konstytucja z 1992 r. oraz Konstytucja RP z 2 kwietnia 1997 r. (obecnie obowiązująca).

Polskie konstytucje - opis

Konstytucja marcowa – wprowadzenie m.in. ustrój republikański, demokratyczny, system rządów parlamentarno-gabinetowy. W konstytucji wprowadzono koncepcję trójpodziału władzy, a suwerenem stał się naród (ogół obywateli Polski).

Konstytucja kwietniowa – wprowadzenie ustroju autorytarnego, prezydenckiego (przeniesienie kluczowego znaczenia z Sejmu na urząd prezydencki), wzmocnienie roli rządu. Konstytucja powstała w wyniku autorytarnych dążeń obozu sanacyjnego (zwolenników Marszałka Józefa Piłsudskiego).

Warto zaznaczyć, że konstytucja ta była poprzedzona tzw. nowelą sierpniową (z 1926 r.), która zmieniała poprzednią, tj. marcową konstytucję. Wzmocniła ona w znaczący sposób uprawnienia prezydenta, jednakże w dłuższej perspektywie zmiany te okazały się nie wystarczające i zdecydowano się na zmianę konstytucji.

Konstytucja PRL z 1952 r. – uchwalona została w dniu 22 lipca, opracowana była w oparciu o wzór stalinowskiej konstytucji Związku Radzieckiego. Główną funkcją konstytucji była w PRL funkcja propagandowa, a instytucje w niej zapisane miały charakter prawie wyłącznie fasadowy. W czasie obowiązywania Konstytucji PRL nie była ona w praktyce najwyższym aktem prawnym Polski, ponieważ większe znaczenie miał statut PZPR.

Polecamy również:

  • Konstytucja RP (1997) - budowa, omówienie

    Treść Konstytucji (jak każdego aktu prawnego) jest uporządkowana w określony sposób, podzielona na pewne części (rozdziały), a także poszczególne przepisy – artykuły. Ten układ zapisów prawnych nazywa się systematyką konstytucji – w przypadku poszczególnych rozdziałów... Więcej »

  • Najważniejsze zasady Konstytucji RP (1997) - WOS

    W Konstytucji RP zawarto pewne normy prawne, które są zasadami naczelnymi – ich znaczenie związane jest z tym, że z norm tych wynikają inne zapisy konstytucyjne oraz określają cechy poszczególnych instytucji państwowych. Trzeba także dodać, że zasady te wyrażają podstawowe wartości... Więcej »

  • Funkcje Konstytucji RP - WOS

    Konstytucja jest w każdym państwie aktem prawnym o szczególnym znaczeniu. W związku z tym realizuje ona zawsze pewien zestaw funkcji, rozumianych jako zespół skutków społecznych, jakie w danym społeczeństwie są wywoływane w wyniku istnienia konstytucji. Więcej »

Komentarze (2)
Wynik działania 2 + 5 =
lel
2018-09-17 14:36:22
lul
I'm.
2017-04-27 18:48:44
Its too bored. :v Lmao.
Ostatnio komentowane
I cóż miał rację Marek Aureliusz który chciał podbić Germanię uderzeniem przez Mor...
• 2024-07-06 19:45:33
"Treść wiersza bezpośrednio nawiązuje też do istniejących wówczas, tajnych układó...
• 2024-07-02 05:43:44
O tym, że zmienne w czasie pole elektryczne jest źródłem pola magnetycznego, napisał ...
• 2024-06-27 07:25:33
ok
• 2024-06-05 13:52:17
nadal nie umiem tego napisać
• 2024-06-04 10:48:42