Peter Bruegel Upadek Ikara - interpretacja, opis i analiza obrazu

„Pejzaż z upadkiem Ikara” to obraz, który Peter Bruegel namalował w połowie XVI wieku. Dzieło posiada cechy charakterystyczne dla późniejszej szkoły flamandzkiej, której autor był prekursorem. Najważniejszymi aspektami wskazującym na ów kierunek są w przypadku wspomnianego obrazu jego: pejzażowość, intensywna kolorystyka i skupienie się na relacji pomiędzy człowiekiem i naturą.

„Pejzaż z upadkiem Ikara” – opis obrazu

Obraz wpisuje się w tematykę mitologiczną, ponieważ przedstawia końcowy epizod historii Ikara. Jednak już na pierwszy rzut oka wydaje się, że postać ta została potraktowana marginalnie. Dzieło przedstawia przede wszystkim nadmorską zatokę w słoneczny dzień. Jest to dzień powszedni, ponieważ widzimy ludzi zajętych pracą. Na pierwszym planie znajduje się oracz, który schylony nad pługiem przygotowuje ziemię pod uprawę. Dalej widzimy pasterza i psa pilnujące pasących się owiec, zaś w głębi obrazu pojawia się rybak, który zarzuca swoje sieci do morza.

Malarz zastosował tu perspektywę spojrzenia z góry – możemy w ten sposób obserwować wspaniały morski pejzaż. Dopiero przy uważnym oglądzie obrazu dostrzegamy postać Ikara. Artysta uchwycił niejako ostatni moment pozwalający zobaczyć mitologicznego bohatera. Młody mężczyzna tonie w morzu, nad powierzchnią wody znajdują się już tylko jego nogi, a nieco wyżej unoszą się pióra ze stopionych przez słońce skrzydeł. Żadna ze sportretowanych na obrazie osób nie widzi tego, co się dzieje z Ikarem. Oracz patrzy w ziemię, pasterz z kolei odwrócony jest tyłem do morza i spogląda w niebo, rybak, który znajduje się tuż obok tonącej postaci, skupia się natomiast tylko na własnej sieci.

„Pejzaż z upadkiem Ikara” – interpretacja obrazu

Każda z osób przedstawionych na obrazie koncentruje się jedynie na własnym działaniu, dlatego często interpretuje się obraz Bruegla jako opowiedzenie się artysty po stronie zwykłego pracującego człowieka, które ma jednocześnie stanowić protest wobec „Ikarów”, czyli marzycieli żyjących w świecie iluzji. Można jednak spojrzeć na omawiane dzieło z innego punktu widzenia. Zauważmy, iż – na przykład – przedstawionego na obrazie pasterza wcale nie interesują owce, wyraźnie widać, że patrzy on w niebo. Jest zatem zatopiony we własnych rozmyślaniach i z tego powodu nie zwraca uwagi na Ikara. Poza tym wszystkie postaci nie tylko nie widzą tonącego człowieka, ale nie dostrzegają również siebie nawzajem. Każda żyje zatem w jakimś zamkniętym mikroświecie i nie interesuje jej, co dzieje się obok. To, co przede wszystkim emanuje z obrazu Bruegla, to jakaś przerażająca obojętność, w którą zostaje wciągnięty również obserwator obrazu.

W tym sensie można dopatrywać się u Bruegla nawiązań do malarstwa Hieronima Boscha, zwłaszcza do obrazu „Chrystus dźwigający krzyż”, na którym postać Jezusa stapia się z tłumem ludzi pogrążonych we własnych negatywnych emocjach.

„Pejzaż z upadkiem Ikara” – analiza obrazu

Perspektywa artysty i – jednocześnie – odbiorcy dzieła jest zbliżona do perspektywy osób przedstawionych na obrazie. Nam również bardzo trudno dostrzec postać Ikara, ponieważ skupiamy się na innych elementach przedstawionego świata. Wzrok odbiorcy przyciąga nadmorski pejzaż, zajmujący centralne miejsce w kompozycji obrazu. Duże znaczenie ma tutaj jasna i intensywna kolorystyka. Artysta skupił się na pokazaniu morza i horyzontu, a więc żywiołu wody i powietrza. Obie sfery zdają się ze sobą przenikać, dominują tu różne odcienie błękitu i gra świateł odbijającego się w morzu słońca. Okazuje się zatem, że fascynuje nas to, co pokochał Ikar – słońce jako metafora niespełnionych marzeń.

Wnioski

Bruegel, posługując się językiem malarskim, dokonuje swoistej reinterpretacji mitu. Tragedia Ikara nie zajmuje tu miejsca centralnego, jest tylko nic nie znaczącym epizodem dnia powszedniego. Jednocześnie jednak – sportretowana przez artystę ludzka obojętność wywołuje w odbiorcy sprzeciw. Nie chcemy zgodzić się na świat, w którym nie ma miejsca na empatię. Współczucie i wrażliwość stanowią jeden z podstawowych wymiarów ludzkiej egzystencji, a wyeliminowanie tych cech czyni świat groźnym i obcym. Tym samym obraz zyskuje sens głęboko moralny.

Peter Bruegel Upadek Ikara opis obrazu
Peter Bruegel „Pejzaż z upadkiem Ikara”

Polecamy również:

  • Albrecht Durer - biografia i twórczość

    Albrecht Dürer żył w latach 1471-1528. Urodził się w Norymberdze jako trzecie z osiemnaściorga dzieci Albrechta Dürera (ojca). Już we wczesnej młodości rozpoczął naukę w warsztacie złotniczym. W wieku 13 lat wykonał rysunek popiersia, a rok później namalował „Madonnę z dwoma aniołami”.... Więcej »

  • Hieronim Bosch - biografia i twórczość

    Hieronim Bosch, właściwie Hieronymus (Jeroen) Anthoniszoon van Aken, pochodził z północnej Brabancji, urodził się około roku 1450 w mieście `s-Hertogenbosch. Stąd nazwisko Bosch, którym sygnował część prac. Jego rodzina znana była z malarstwa już od pokoleń. Więcej »

  • Leonardo da Vinci - biografia i twórczość

    Leonardo da Vinci, uznawany za największego artystę epoki renesansu, urodził się we Włoszech, w Anchiano w pobliżu Vinci w roku 1452. Jego matka pochodziła z chłopskiej rodziny, ojcem był notariusz Pier da Vinci. Leonardo był nieślubnym dzieckiem, na chrzcie nadano mu jednak imię po ojcu: Leonardo di ser Piero da... Więcej »

  • Hans Memling - biografia i twórczość

    Hans Memling jest przedstawicielem wczesnorenesansowego malarstwa niderlandzkiego. Żył w latach 1435-1494. Nauki pobierał w Stephana Lochnera i Rogiera van der Weydena. Urodził się w Niemczech w mieście Seligenstadt, uczył w Kolonii i Brukseli, od 1465 zamieszkał w Brugii. Dwa lata później został członkiem... Więcej »

  • Tycjan - biografia i twórczość

    Tiziano Vecelli, bo tak brzmiało prawdziwe nazwisko malarza, urodził się ok. 1490 roku w Pieve di Cadore. Jego ojciec, kapitan Gregorio di Conte dei Vecelli, wysłał swoich synów do Wenecji, by kształcili talenty artystyczne. Francesco i Tiziano zamieszkali u swojego wuja, Antonio Vecellego. Tycjan został... Więcej »

Komentarze (10)
Wynik działania 1 + 2 =
ADMIN
2021-01-18 08:39:35
Piotr, dziękujemy za zwrócenie uwagi - wpis został poprawiony. Pozdrawiamy
piotr
2021-01-16 13:11:09
Ten obraz nazywa się: "Pejzaż u upadkiem Ikara"!!!!!!!!!!!!
Cupryn
2018-11-11 20:54:42
Jak Marcin przejmie świat to jesteśmy skończeni ... PS. Z tym skokiem to żart był
Kacper Kornas
2018-11-11 20:52:08
Też brałem w tym udział
Robert i Seba
2018-11-11 20:51:26
To MY to napisaliśmy
Maciek Bartosik
2018-10-21 11:16:41
Świetny poradnik, bardzo pomocna sprawa jeśli chodzi o rozszerzony polski na egzaminie ośmioklasisty. Minął rok odkąd napisał tu mój kolega Biernako, razem kiedyś podbijemy świat i nie będziemy płacić odszkodowań za zalane sufity :)
Marcin Biernacki
2017-10-21 11:13:31
Dzięki temu poradnikowi wbiłem challangera na weście i zdałem mature rozszerzoną z informatyki, nie mam szyji, ale i tak mogę spełniać marzenia :)
Maciej12
2017-04-01 13:05:28
Bardzo fajna i pomocna strona, pomiędzy grami w lige fajnie się czyta ;)
Inka_Lol_xd
2016-09-19 17:01:40
Gdybym była w czwartej klasie, opis byłby przydatny. Niestety w klasie 5 dostałabym co najwyżej 4-, a w klasie 6 (mojej obecnej klasie) 2+. Ale dziękuje za pomoc...
oliwia
2015-12-14 17:18:25
to nie zadanie na 5 klase co ty oszalałeś
Ostatnio komentowane
777
777 • 2021-03-01 09:59:08
Skomentuj tekst
Imię/nick • 2021-03-01 09:54:48
10
ez • 2021-03-01 09:21:00
.
. • 2021-03-01 08:33:30
Fajne.
Moper • 2021-02-27 14:21:53