Zabór austriacki - charakterystyka (gospodarka, szkolnictwo, przemysł i in.)

Zabór austriacki wyróżniał się na tle pozostałych dwóch zarówno specyficzną sytuacją społeczną, jak i gospodarczą. Charakterystyczne na tych ziemiach było odmienne podejście do spraw polskości i patriotyzmu, który nie był tępiony, tak jak było to w Rosji czy Prusach, ale jedynie kontrolowany. W zamian za postawę wiernopoddańczą władze austriackie zostawiły Galicji dużą swobodę i dopuszczały Polaków na najwyższe nawet urzędy. Autonomia galicyjska, uformowana ostatecznie w latach 60. i 70. XIX wieku, pozwoliła na swobodny rozwój polskiej kultury na tych terenach i stanowiła schronienie dla wielu działaczy niepodległościowych, jak również różnych twórców.

Ze wszystkich ziem zabranych Rzeczpospolitej po jej upadku w roku 1795 zabór austriacki wyróżniał się najsłabszym stopniem rozwoju. Uwłaszczenie chłopów odbyło się w roku 1848, w dosyć chaotyczny sposób i bezpośrednio z powodu wybuchu niepokojów i rewolucji, będących częścią Wiosny Ludów. Stąd też duże niedopracowanie tej reformy. Na terenie Galicji dominowały niewielkie gospodarstwa, z których ciężko było wyżywić nawet rodzinę właścicieli. Jednocześnie duża część ziem została w rękach dawnych panów, a władze austriackie celowo starały się dalej skłócać chłopstwo i ziemiaństwo, stawiając się w wygodnej roli arbitra kwestii spornych (jak np. sprawa serwitutów). W rezultacie wieś galicyjska aż do początku XX wieku była uważana za symbol biedy i zacofania (słynne powiedzenie „bieda galicyjska").

W Galicji przez bardzo długi czas nie rozwijał się też przemysł, a rejon ten pozostawał w cieniu Czech, będących przemysłowym sercem Cesarstwa. Istniał tu jedynie niewielki przemysł wydobywczy różnego rodzaju kopalin. Sytuacja zmieniła się w latach 50. XIX wieku, kiedy to w wyniku wynalezienia przez Ignacego Łukasiewicza lampy naftowej doszło do wzrostu zapotrzebowania na ropę naftową i rozwoju lokalnego wydobycia, w rejonie Gorlic i Krosna. Z czasem wydobycie ropy naftowej stało się największą gałęzią przemysłu galicyjskiego.

W kwestii oświaty władze austriackie swobodnie podchodziły do kwestii używania języka polskiego jako wykładowego. Stąd też szeroki i swobodny rozwój polskich uczelni. Wielką rolę odgrywały polskie uniwersytety we Lwowie i Krakowie; w roku 1872 (oficjalne otwarcie 1873) powstała też w Krakowie Akademia Umiejętności, grupująca wybitnych przedstawicieli nauki. Z drugiej strony jednak na słabym poziomie stało cały czas szkolnictwo na wsiach i w małych miejscowościach, a procent analfabetów był duży.

Polecamy również:

  • Autonomia galicyjska - na czym polegała? Cechy, przykłady

    Galicja znacznie wyróżniała się na tle innych zaborów sytuacją polityczną zamieszkujących ją Polaków. Wynikało to głownie z odmiennego podejścia do tematu państwa i narodowości w Cesarstwie Austriackim. Habsburgowie, w przeciwieństwie do Prus i w mniejszym stopniu Rosji, rządzili państwem... Więcej »

Komentarze (18)
Wynik działania 1 + 2 =
Pan P
2024-01-07 10:06:20
GUT GUT Niektórzy bęą wiedzieli co to za nick;)
Balau
2023-04-16 07:29:44
Z tego wynikało że Zabórcy pruscy i ruscy przyczynili się do skoku cywilizacyjnego i poprawy losu chłopów w bylej I Rzeczypospolitej Koniec z niewolnictwem panszczyznianym i wprowadzenie szereg reform agralnych. Uprzemyslowienie industrializacja itp.W zaborze austriackim swoboda szlachty polskiej rozwoj kultury polskiej ale na wsi i prowincji zacofanie głód i niedza chłopów. A i tylko tam zdazal się kanibalizm No cóż daje to do myslenia
Okkk
2022-03-14 23:05:53
Gitt
Shoto
2020-10-01 19:00:22
Bardzo dobre! Nie wiem, jak można źle skomentować, bardzo przydatne, nie za krótkie, idealne! Dziękuję za wszelką pomoc, bardzo pomagacie mi w nauce, Ci co źle skomentowali moim zdaniem nie umieją docenić :3
Agata
2020-04-27 17:03:20
Naprawdę bardzo pomocna, rzetelna strona, zawierająca istotne informacje. Dziękuję :)
mądrala
2020-04-02 11:26:47
prosze
DEBIL
2020-01-14 14:50:26
NO TAKIE ŚREDNIE XD
królewna
2019-10-15 17:23:55
fajne
mosno fest
2019-03-10 13:33:11
za krótkie
NI
2018-12-13 08:39:09
NIE masz racje to jest beznadziejne
NIE
2018-12-13 08:37:34
Nie no żarcik
NIE
2018-12-13 08:36:46
Beznadziejne
OLLLLLLLLLLLllllll
2017-10-18 20:32:50
fajne ; )
wiki
2016-05-02 10:24:02
Można w takim razie wywnioskować,że w zaborze austriackim żyło się najlepiej....
KAKA
2016-02-19 12:11:01
bardzo fajna strona bardzo przydatna .POLECAM !!!!!!!!!!1
ka
2016-02-19 12:09:57
:)
tyyy
2015-11-28 16:36:44
wcale nie
jaaaa
2015-11-25 16:54:19
bardzo mi się przydało
Ostatnio komentowane
Błąd w roku urodzenia. Jesienin urodził się w 1895 roku.
• 2024-04-14 15:08:13
lub9ie życię m0i dr0dz3
• 2024-04-14 11:30:33
Co za wstyd pomyśleć, że ja nie istnieje.
• 2024-04-12 15:30:23
supier
• 2024-04-11 18:27:13
bardzo pomocne
• 2024-04-09 17:22:24