Sprawa polska na konferencji wersalskiej

18 stycznia 1919 roku w Paryżu rozpoczęła się konferencja pokojowa, mająca na celu opracowanie i wprowadzenie w życie traktatu kończącego I wojnę światową. Dla wszystkich obserwatorów sceny politycznej stawało się jasne, że zjazd przedstawicieli zwycięskich mocarstw będzie punktem zwrotnym w historii Europy, ukształtuje on bowiem nowy kształt kontynentu i podział stref wpływów, podobnie jak niemal sto lat wcześniej uczynił to kongres wiedeński. Stąd też obecność na konferencji delegatów różnych młodych państw europejskich, powstałych na gruzach upadłych monarchii rosyjskiej i austro – węgierskiej. W czasie obrad paryskich delegacji różnorakich organizmów państwowych walczyli i zabiegali o uznanie niepodległości, autonomii i praw do różnorakich terytoriów. W gronie tym nie mogło też oczywiście zabraknąć delegatów polskich.

W czasie konferencji wersalskiej sprawę polską reprezentowali głównie przedstawiciele endecji, związani ze stronnictwem politycznym Romana Dmowskiego. Główną rolę w delegacji polskiej odgrywali sam Roman Dmowski i Ignacy Paderewski, oboje dobrze znani politykom zachodnim i cieszący się sporym poparciem. Stojące przed nimi zadania nie były jednak proste. Delegacja polska rościła sobie prawa do znacznej części niemieckiego terytorium, zarówno terenów wchodzących kiedyś w skład I Rzeczpospolitej, jak również tych, na których istniały spore skupiska ludności polskiej. Mowa tu przede wszystkim o Śląsku, Pomorzu, Warmii i Mazurach. Nie znaczy to oczywiście, że polskie żądania były w pełni akceptowane przez zwycięskie mocarstwa. Polska mogła liczyć na dosyć szerokie poparcie Francji, która widziała w odrodzonym państwie polskim możliwą przeciwwagę dla Niemiec, zwłaszcza po rozpadzie dawnego sojusznika na Wschodzie, jakim była Rosja. Ambicje polskie były z kolei hamowane przez Wielką Brytanię, która to dążyła do zachowania równowagi europejskiej i bała się zbytniego osłabienia Niemiec. Owe dwie ścierające się koncepcje znacznie utrudniały pracę delegacji polskiej, zwłaszcza wobec różnorakich protestów niemieckich.

Mimo trudnych warunków i ciężkiej pozycji negocjacyjnej polskiej delegacji udało się uzyskać znaczne ustępstwa ze strony krajów Ententy. Przede wszystkim państwa zachodnie uznały przynależność Wielkopolski do państwa polskiego, kończąc tym samym walki powstania wielkopolskiego. Polska uzyskała też dostęp do Morza Bałtyckiego (tzw. Korytarz Pomorski), mimo że Gdańsk stał się formalnie wolnym miastem. Na terenach spornych, za jakie uważano Warmię, Mazury i Śląsk miano przeprowadzić plebiscyty, które miały określić stosunek ludności do ewentualnej aneksji tych ziem przez Polskę. Jednocześnie dyskutowano również nad granicą wschodnią Polski, tutaj jednak ustalenia były daleko mniej konkretne. Cały czas bowiem wierzono w możliwość zwycięstwa sił „białych” nad bolszewikami i odrodzenie się Rosji, która stałaby się automatycznie stroną negocjacji. Stąd też deklaracje na temat wschodniej granicy były daleko mniej precyzyjne. Państwa Ententy chciały głównie doprowadzić do mediacji w sprawie Lwowa i Wilna, dwóch miast zamieszkałych przez Polaków, do których pretensje rościli sobie odpowiednio Ukraińcy i Litwini.

Mimo z pozoru dosyć dużego zwycięstwa dyplomacji polskiej, wyniki konferencji paryskiej zostały przyjęte chłodno zarówno w Polsce, jak i w Niemczech. Dla pierwszego z tych państw postanowienia Ententy oznaczały tylko częściowe zaspokojenie pretensji terytorialnych, dla drugiego utratę prowincji uznawanych za gospodarczo ważne.

Polecamy również:

  • Traktat pokojowy z Austrią (1919) - postanowienia

    Niezależne państwo austriackie powstało w wyniku rozpadu dawnej monarchii austro – węgierskiej, do którego doszło na przełomie października i listopada 1918 roku. Podobnie jak Węgry, to Austria została uznana za bezpośredniego spadkobiercę idei i zobowiązań byłego państwa Habsburgów, stąd też... Więcej »

  • Traktat pokojowy z Bułgarią (1919) - postanowienia

    Bułgaria włączyła się do I wojny światowej po stronie Państw Centralnych w roku 1915, po długim okresie wahania i różnorakich zabiegów niemieckich z jednej, a angielsko – francuskich z drugich. Tym, co ostatecznie popchnęło Bułgarów w stronę wojny była chęć odzyskania terytoriów... Więcej »

  • Traktat w Trianon - postanowienia, historia

    W czasie I wojny światowej Węgry stanowiły drugi, oprócz Austrii, człon monarchii habsburskiej. Dopiero wydarzenia z przełomu października i listopada 1918 doprowadziły do rozpadu Austro – Węgier i formalnego odłączenia się Węgier od reszty monarchii. Wkrótce państwo węgierskie stało się jednym... Więcej »

  • Traktat pokojowy z Turcją (1920) - postanowienia

    Turcja przyłączyła się do I wojny skuszona perspektywami odbudowy dawnej strefy wpływów, między innymi dawnych terytoriów utraconych na rzecz Rosji i terenów zajmowanych przez Imperium Brytyjskie. Rzeczywistość prędko zweryfikowała tureckie ambicje, okazało się bowiem, że państwo to jest za... Więcej »

  • Liga Narodów - historia, cele, osiągnięcia, struktura

    Jeszcze w czasie trwania I wojny światowej przywódcy państw Ententy rozważali zaproponowane przez prezydenta USA plany utworzenia organizacji międzynarodowej, która angażowałaby wszystkie ważniejsze potęgi światowe. Istnienie takiej „światowej rady” miało zapobiec wybuchowi kolejnej wojny... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 4 + 1 =
Ostatnio komentowane
.
• 2022-01-25 06:59:05
bardzo mi się podobała książka ,,Drzewo do samego nieba"
• 2022-01-24 12:21:34
super polecam te szkołę !!!!!!
• 2022-01-23 15:43:46
super szkoła
• 2022-01-23 15:36:46
Łatwiej z Pitagorasa niż z tak skomplikowanego wzoru
• 2022-01-23 10:30:13