Obozy radzieckie - system łagrów sowieckich - Gułag

Związek Radziecki był typowym przykładem państwa totalitarnego, w którym wszelkie próby zmiany istniejącego porządku w kraju były brutalnie i szybko tłumione. W celu zastraszenia i niszczenia ewentualnej opozycji, władze opierały się na rozbudowanym aparacie terroru i więziennictwa, w tym osławionym systemie obozów pracy – Gułagiem.

Nazwa GUŁAG jest skrótem od oficjalnej nazwy systemu obozowego - „Główny Zarząd Poprawczych Obozów Pracy”. Owe obozy – łagry – ulokowane były w różnych częściach Związku Radzieckiego, zazwyczaj jednak w miejscach wydobycia ważnych surowców, bądź też w wyjątkowo ciężkim klimacie. Na swój sposób więc GUŁAG zastąpił, czy też może zmodernizował, stary, carski system zsyłek na Syberię i pracy katorżniczej.

Władze radzieckie rozpoczęły formowanie obozów pracy niemalże od samego początku własnych rządów, jednakże proces ten znacznie przyśpieszył w drugiej połowie lat 20., szczególnie zaś po przejęciu władzy przez Józefa Stalina. Z punktu widzenia władzy totalitarnej system obozów miał wiele zalet – dostarczał on darmowej siły roboczej do pracy w trudnych warunkach, jednocześnie zastraszając prewencyjnie społeczeństwo i pozwalając na izolację osób mogących sprzeciwiać się władzy radzieckiej. Wiele obozów pracy, zwłaszcza lokalizowanych na Syberii, było obliczonych właśnie na wyniszczenie pracujących więźniów. Więźniowie łagrów byli wykorzystywani również do pracy w monstrualnych projektach budowlanych i ekonomicznych, jak na przykład budowa kanału białomorskiego, czy program „zawracania” rzek syberyjskich. W czasie II wojny światowej i już po niej do łagrów trafiali jeńcy niemieccy, jak również różnorakie grupy etniczne, które zostały uznane za wrogów komunizmu.

Warunki w łagrach były niezwykle ciężkie i zwykle obliczone na powolne wyniszczenie więźniów. Podstawą wydawania skąpych racji żywnościowych było wyrobienie wysokich norm dziennej pracy. Dostęp do korespondencji i kontakt ze światem zewnętrznym były mocno ograniczone. W przeciwieństwie do systemu obozów hitlerowskich nie stosowano jednak typowych, masowych egzekucji tuż po przybyciu do obozu – były one po prostu nieopłacalne. Zazwyczaj więźniowie odbywali wyroki kilkunastoletnie, trafić do łagru można było za stosunkowo błahe przewinienia, czasem zaś jedynie podejrzenia.

Oficjalnie GUŁAG został rozwiązany w roku 1960, jednakże wiele obozów pracy nadal istniało aż do upadku ZSRR, co prawda w zmienionej formie i ze znacznie mniejszymi rygorami życia. Łagry stały się ponurym symbolem władzy komunistycznej i "straszakiem", używanym do terroryzowania wszelkiej możliwej opozycji.

Polecamy również:

  • Kolektywizacja rolnictwa w ZSRR - na czym polegała? (przyczyny, przebieg, skutki)

    Podstawą ideologii komunistycznej, którą próbowano wcielić w życie w Związku Radzieckim, było uwspólnienie wszystkich środków produkcji i zanik własności prywatnej. Do działań takich w miarę szybko doszło w wielkich miastach, gdzie większość zakładów została po rewolucji przejęta... Więcej »

  • Wielka czystka w ZSRR za czasów Stalina

    Przejęcie władzy przez Józefa Stalina, które dokonało się na przełomie lat 20. i 30. XX wieku, było dla wielu członków Partii dużym zaskoczeniem. Stalin nie wyróżniał się wcześniej niczym szczególnym, nie należał do grona najbliższych współpracowników Lenina,... Więcej »

  • Wielki Głód na Ukrainie (1932-1933)

    Po zwycięstwie w wojnie domowej w Rosji i utworzeniu ZSRR komuniści zaczęli umacniać swoją władzę w świeżo zdobytym państwie. Okres NEP-u, czyli złagodzenia polityki i pozwolenia na drobną działalność gospodarczą pozwolił na powolne odbudowanie zrujnowanej gospodarki, nikt w kierownictwie WKP(b) nie miał jednak... Więcej »

  • NKWD - definicja, działalność, historia. Ławrientij Beria - życiorys

    Już od pierwszych dni rewolucji październikowej i walki o władzę w Rosji bolszewicy byli zmuszeni stosować aparat terroru, w celu zarówno likwidacji wrogów ich systemu, jak również zapobiegania jakimkolwiek niepokojom społecznym. Stąd też już w pierwszych miesiącach po rewolucji październikowej... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 1 + 5 =
Ostatnio komentowane
jsha
lol xd • 2021-09-21 19:01:58
dizeki bardzo, gang sicario$ pozdrawia
sentino • 2021-09-21 18:53:22
extra dziękuje
lol • 2021-09-21 15:40:54
kozacki material
johncena • 2021-09-21 14:35:44
dzięki zrobiliście mi zadanie z polaka
Twoja Stara • 2021-09-20 16:27:02