Rozmieszczenie upraw i hodowli na świecie

Analizując wielkość produkcji roślinnej rolnictwa rozpatrujemy najczęściej 3 charakterystyki (odnosząc ją do określonego roku):
- powierzchnię (areał) zasiewów, sadów lub trwałych plantacji danej rośliny (w ha – hektarach: 1 ha = 100 m x 100 m),
- wielkość zbiorów, wyrażana w jednostkach masy (tony, tysiące ton, miliony ton itd.),
- wielkość plonów – miara wydajności produkcji (duże plony wynikają z optymalnego sztucznego nawożenia i stosowania środków ochrony roślin) i zaawansowania kultury rolnej, wyrażana w decytonach (dt = 0,1 tony) z hektara (dawniej w kwintalach, czyli 100 kg z hektara - q/ha).
Wielkość zbiorów może zmieniać się w kolejnych latach w efekcie wystąpienia mniej lub bardziej korzystnych warunków pogodowych rozwoju roślin uprawnych (urodzaj lub nieurodzaj) oraz zmian powierzchni zasiewów.

Analizując wielkość produkcji zwierzęcej określa się pogłowie zwierząt gospodarskich (miarą skali i intensywności produkcji zwierzęcej jest pogłowie zwierząt gospodarskich przypadające na 100 ha użytków rolnych), w przypadku pszczelarstwa liczbę rodzin pszczelich lub wielkość produkcji surowców zwierzęcych (mięsa i tłuszczu, mleka, wełny, jaj, miodu i in.). Miarami wydajności produkcji zwierzęcej są np.: mleczność krów (przeciętny roczny udój mleka od 1 krowy, wyrażony w kilogramach lub litrach), czy ilość jaj zniesionych w ciągu roku przez 1 kurę nioskę.

Produkcja zbóż na świecie wg FAOSTAT wyniosła w 2010 roku prawie 2,5 mld ton.
W roku tym spośród zbóż najwięcej zebrano kukurydzy – prawie 850 mln ton (37,2% produkcji światowej – USA, 20,8% - Chiny, 6,5% - Brazylia, 2,7% - Meksyk i Argentyna). Uprawiana jest zatem w krajach Ameryki, z których się wywodzi a na innych kontynentach w warunkach klimatu podzwrotnikowego i umiarkowanego ciepłego. Wśród ważnych eksporterów kukurydzy obok USA, Brazylii i Argentyny należy też wymienić kraje europejskie: Francję, Węgry i Ukrainę.
Znacznie mniejsze w roku 2010 były zbiory ryżu, którego uprawy skupiają się w Azji Wschodniej, południowej i Południowo-Wschodniej – ok. 701 mln ton (29,7% produkcji światowej – Chiny, 20,5% - Indie, 9,5% - Indonezja, 7,1% - Bangladesz, 5,7% - Wietnam). Spośród wspomnianych państw znaczącymi eksporterami ryżu są Wietnam i Indie. Inni eksporterzy to: Tajlandia (największy eksporter ryżu na świecie), Pakistan i USA.
Zbiory trzeciego z najważniejszych zbóż – pszenicy wyniosły w 2010 roku ponad 650 mln ton (17,7% produkcji światowej – Chiny, 12,4% - Indie, 9,2% - USA, 6,4% - Federacja Rosyjska, 6,2% - Francja). Wielkimi producentami pszenicy są też inne kraje, w których w warunkach klimatu umiarkowanego kontynentalnego i podzwrotnikowego okresowo suchego występują gleby czarnoziemne zajmowane w przeszłości przez stepy (Ukraina, Kanada, Argentyna, Australia). W sumie jednak produkcja pszenicy jest mniej skoncentrowana przestrzennie niż kukurydzy i ryżu. Najwięksi eksporterzy ziarna pszenicy to: USA, Francja, Kanada, Australia, Federacja Rosyjska i Niemcy (spośród zbóż to własnie pszenica ma największe znaczenie w obrocie mi międzynarodowym).
Zbiory pozostałych ważnych zbóż wyniosły w 2010 roku: 123,7 mln ton – jęczmień, 59 mln t – sorgo, 32,5 mln ton – prosa, 19,5 mln ton – owsa, 11,9 mln ton żyta.

Spośród spożywczych (i pastewnych) roślin bulwiastych najwięcej w 2010 roku zebrano ziemniaków – 333,7 mln ton (24,4% produkcji światowej – Chiny, 11% - Indie, 6,3% - Federacja Rosyjska, ok. 5,5% - Ukraina i USA) oraz manioku – 240,6 mln ton (17,7% produkcji światowej – Nigeria, 10,4% - Brazylia, 9,9% - Indonezja, 9,1% - Tajlandia, 6,2% - Demokratyczna Republika Kongo).
Znacznie mniejsze

Autor: dr Krzysztof Jarzyna z Instytutu Geografii UJK w Kielcach

Polecamy również:

Komentarze (0)
Wynik działania 3 + 3 =
Ostatnio komentowane
1
• 2022-12-07 17:12:14
Śkad wziął się taki wynik?
• 2022-12-05 21:24:47
Ok
• 2022-12-05 13:53:43
ok
• 2022-12-02 16:29:38
dzięki
• 2022-11-28 16:21:19