Czynniki rozwoju rolnictwa - pozaprzyrodnicze i przyrodniczne - geografia

Czynniki (albo inaczej uwarunkowania) rozwoju rolnictwa to warunki, które decydują o charakterze rolnictwa danego kraju i regionu.

Zazwyczaj wyróżnia się uwarunkowania:
- wewnętrzne rozwoju rolnictwa (związane ze strukturą własnościową ziemi - prywatna, państwowa, wspólna, wielkością gospodarstw rolnych, zasobami ludności rolniczej oraz poziomem jej wykształcenia i zasobami kapitału – środków pieniężnych posiadanych przez producentów rolnych, jak również z kulturą rolną – stosowanymi zabiegami agrotechnicznymi)

oraz uwarunkowania zewnętrzne rozwoju rolnictwa.

Wśród uwarunkowań zewnętrznych wyróżniane są:
- przyrodnicze uwarunkowania rozwoju rolnictwa
i pozaprzyrodnicze uwarunkowania rozwoju rolnictwa.

Do uwarunkowań przyrodniczych należą:
- rzeźba terenu (w obszarach o nachyleniu stoków przekraczającym 30° stosuje się tarasowanie pól i specjalne metody uprawy ziemi – np. orkę wzdłuż poziomic, ograniczają one erozję gleb),
- agroklimat
(największe znaczenie mają warunki termiczne – obok roślin mało wymagających występują rośliny ciepłolubne, np. herbata, czy kawa oraz warunki opadowe decydujące o ilości wody dostępnej dla roślin uprawnych i zwierząt hodowlanych),
- gleby (jej naturalna żyzność – czyli zdolność do zaspakajania potrzeb roślin, urodzajność gleby, czyli zdolność gleby do wydawania plonu, zależy poza żyznością gleby od stosowanych zabiegów agrotechnicznych)
i warunki wodne (czasami wymagają melioracji wodnych – odwodnień lub nawodnień).

Do uwarunkowań pozaprzyrodniczych należą:
- poziom rozwoju społeczno-gospodarczego kraju lub regionu (ale też jego historia społeczno-gospodarcza),
- poziom urbanizacji i uprzemysłowienia (w tym rozwój branży przemysłu przetwarzających surowce rolne – przede wszystkim przemysłu spożywczego) kraju i regionu – ludność miast i przemysł to rynki zbytu produktów rolnictwa, przemysł dostarcza tez środków produkcji (maszyn rolniczych, nawozów sztucznych, środków ochrony roślin),
- dostępność komunikacyjną regionów produkcji rolnej (umożliwia tani wywóz produktów rolnych),
- wpływ rynku zbytu produktów rolnych,
- istnienie (lub nie) ośrodków badawczych nauk rolniczych i jednostek doradztwa rolnego,
- agropolityka (polityka rolna) państwa i organizacji ponadpaństwowych (np. Unii Europejskiej), której celem jest z jednej strony zabezpieczenie produkcji żywności dla ludności, z drugiej zaś utrzymanie stabilnych dochodów rolników przez wpływanie na wielkość produkcji, np. przez dopłacanie do odłogowania ziemi,
jak również wspieranie eksportu płodów rolnych.

Autor: dr Krzysztof Jarzyna z Instytutu Geografii UJK w Kielcach

Polecamy również:

  • Typy rolnictwa na świecie (rolnictwo ekstensywne, intensywne, pierwotne, tradycyjne i in.) - geografia

    Wyróżniając typy rolnictwa lub inaczej systemy rolniczego gospodarowania (i zaliczając produkcję rolniczą danego obszaru do określonego typu) uwzględniamy 3 główne kryteria: - cechy społeczne i własnościowe rolnictwa (związane z własnością ziemi uprawnej), - cechy produkcyjne rolnictwa (związane z... Więcej »

  • Rośliny żywieniowe

    Rośliny żywieniowe albo inaczej alimentacyjne lub spożywcze wykorzystywane są przez ludzi jako pożywienie. Spośród ponad 1,5 tys. uprawianych na świecie gatunków roślin żywieniowych około 50 uprawianych jest na skalę masową.Wyróżniamy wśród nich: rośliny zbożowe (ryż, pszenica,... Więcej »

  • Rośliny przemysłowe w Polsce i na świecie - przykłady

    Rośliny uprawne uprawiane jako surowiec produkcyjny zakładów oraz całych galęzi przemysłu to inaczej rośliny przemysłowe. Zaliczamy do nich:- rośliny oleiste (np. rzepak, słonecznik, olejowiec gwinejski), - rośliny włókniste (np. len, konopie siewne, bawełna), - niektóre rośliny okopowe (np.... Więcej »

  • Rośliny pastewne

    Rośliny uprawiane na paszę (pożywienie) dla zwierząt hodowlanych to inaczej rośliny pastewne. Część z nich jest również uprawiana jako rośliny żywieniowe i przemysłowe (np. ziemniak). Więcej »

  • Zwierzęta hodowlane na świecie - geografia

    Zwierzęta hodowlane to zwierzęta udomowione lub dzikie/nie udomowione (jeleniowate, zwierzęta futerkowe, strusie, krokodyle i inne), które są chowane (mają zapewnione pożywienie, schronienie oraz możliwość odpoczynku i  rozrodu) w gospodarstwach rolnych, na specjalistycznych fermach, w laboratoriach i w... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 4 + 1 =
Ostatnio komentowane
Uczycie dzieci głupot powtarzacie te same teorie wykrzywionej zakłamanej historii
• 2024-06-20 16:36:24
ok
• 2024-06-05 13:52:17
nadal nie umiem tego napisać
• 2024-06-04 10:48:42
Mógłby być jeszcze do tego cały utwór napisany.
• 2024-06-03 19:41:43