Przyrządy meteorologiczne, pomiary meteorologiczne - obserwacje, dane, stacje

Zarówno sporządzenie prognozy pogody, jak i analiza stosunków klimatycznych jakiegoś miejsca wymaga posiadania zestawu danych elementów meteorologicznych pochodzących z obserwacji meteorologicznych. W przypadku opracowań klimatologicznych istotne jest, aby dane te pochodziły z odpowiednio długiego okresu pomiarowego. Zakłada się, że powinien on wynosić 30 lat.

W przygotowaniu prognoz pogody istotne jest, aby obserwacje prowadzone były synchronicznie w wielu miejscach, z zastosowaniem tej samej metody i szybko przekazywane do ośrodków prognoz meteorologicznych, gdzie pod nadzorem synoptyków przygotowywane są numeryczne prognozy pogody. Za zarządzanie systemem gromadzenia, przesyłania, przetwarzania danych i rozpowszechniania opracowań meteorologicznych (w tym prognoz pogody) odpowiadają krajowe służby pogody. W Polsce to zadanie spełnia Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW). Metody pomiarów są standaryzowane przez Światową Organizację Meteorologiczną (WMO), powstałą w 1946 roku jako agenda ONZ.

Podstawowe dane meteorologiczne gromadzone są na stacjach meteorologicznych. Zarówno pomiary, jak i obserwacje wizualne (np. zachmurzenia ogólnego nieba) wykonywane są na wszystkich stacjach w tym samym czasie – w terminach pomiarowych ustalanych w czasie uniwersalnym (UTC). Obecnie pomiary są już wykonywane automatycznie. W dalszym jednak ciągu na większości stacji obserwacje prowadzi też obserwator.

Klatka meteorologiczna
Klatka meteorologiczna

 Na stacjach synoptycznych (jest ich w Polsce 63) obserwacje wykonuje się co godzinę przez całą dobę, na stacjach klimatologicznych 3 razy na dobę w głównych terminach pomiarowych – 6:00, 12:00, 18:00 czasu uniwersalnego. Na stacjach opadowych pomiar wykonywany jest raz na dobę – w pierwszym terminie pomiarowym. Podstawowe przyrządy pomiarowe, służące pomiarowi temperatury i wilgotności powietrza znajdują się w klatce meteorologicznej na wysokości 2 m nad poziomem gruntu.

Obserwacje na stacjach meteorologicznych obejmują:

- pomiary temperatury powietrza (wyrażona w °C) przy pomocy termometrów, temperaturę minimalną i maksymalną dobową pozwalają określić: termometr minimalny i termometr maksymalny, dodatkowo pomiar temperatury gruntu na różnej głębokości,
- pomiar wilgotności powietrza, na podstawie pomiaru temperatury na termometrze zwilżonym psychrometru, wilgotność względna (wyrażona w %) określana z pomocą higrometru,
- pomiar kierunku (w ° jako azymut kąta kierunku wiatru) i prędkości (wyrażona w m/s) wiatru przy pomocy wiatromierza,
- pomiar opadu (wyrażony w mm) przy pomocy deszczomierza,
- pomiary grubości pokrywy śnieżnej (wyrażona w cm), gdy pokrywa ona całą powierzchnię z pomocą śniegowskazu,
- wizualnie (na oko) określana jest wielkość zachmurzenia i rodzaj chmur, rodzaj pokrywy śnieżnej, oraz rodzaj występujących zjawisk (np. mżawka, szron, burza, czy tęcza).

Pomiary prowadzone na stacjach meteorologicznych uzupełniane są pomiarami prowadzonymi z pomocą unoszących się swobodnie sond balonowych, sondażem radarami meteorologicznymi i oraz zobrazowaniami satelitów meteorologicznych.

Autor: dr Krzysztof Jarzyna z Instytutu Geografii UJK w Kielcach

Polecamy również:

  • Chemiczny skład atmosfery

    Mówiąc o składzie atmosfery ziemskiej, mamy na myśli skład powietrza atmosferycznego, czyli mieszaniny gazów występujących w atmosferze. Dwa najważniejsze gazy wchodzące w jej skład to azot – N2 (78,08%) i tlen – O2 (20,95%), które razem stanowią ponad 99% objętości powietrza... Więcej »

  • Budowa atmosfery - warstwy

    W obrębie atmosfery, najbardziej zewnętrznej spośród geosfer, również można wyróżnić szereg warstw. Najpopularniejszym kryterium wyróżniania tych warstw (sfer) jest pionowy profil temperatury powietrza. Analizując go wyróżniamy warstwy, w których temperatura spada wraz ze... Więcej »

  • Czynniki klimatotwórcze: astronomiczne, geograficzne

    Czynniki klimatyczne są to warunki fizyczne i geograficzne, które z jednej strony decydują o zróżnicowaniu klimatów Ziemi, z drugiej zaś strony decydują o kierunku i tempie zmian klimatu. Oddziaływanie czynników klimatycznych polega na wpływaniu na przebieg procesów, które... Więcej »

  • Bilans promieniowania, bilans cieplny Ziemi - geografia

    Głównym źródłem energii napędzającym procesy kształtujące pogodę i klimat na Ziemi jest promieniowanie słoneczne. Długość fali tego promieniowania jest mniejsza niż 4 μm, nazywamy go promieniowaniem krótkofalowym. Największe natężenie promieniowania słonecznego przypada na długość fali... Więcej »

  • Chmury - powstawanie, rodzaje

    Para wodna (woda w gazowym stanie skupienia) dostaje się do atmosfery na skutek parowania z powierzchni zbiorników wodnych (najwięcej z mórz i oceanów) oraz parowania fizjologicznego roślin (transpiracji). Ilość pary wodnej w powietrzu atmosferycznym nazywamy wilgotnością powietrza. Dla... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 5 + 2 =
Ostatnio komentowane
Śkad wziął się taki wynik?
• 2022-12-05 21:24:47
Ok
• 2022-12-05 13:53:43
ok
• 2022-12-02 16:29:38
dzięki
• 2022-11-28 16:21:19
ok
• 2022-11-25 15:27:39