Budowa atmosfery - warstwy

W obrębie atmosfery, najbardziej zewnętrznej spośród geosfer, również można wyróżnić szereg warstw.

Najpopularniejszym kryterium wyróżniania tych warstw (sfer) jest pionowy profil temperatury powietrza. Analizując go wyróżniamy warstwy, w których temperatura spada wraz ze wzrostem wysokości, wzrasta wraz ze wzrostem wysokości lub nie zmienia się wraz ze wzrostem wysokości. Opierając się na tym kryterium wyróżniamy następujące warstwy:

- troposfera (spadek temperatury wraz z wysokością),
- stratosfera (najpierw brak zmiany temperatury wraz z wysokością a następnie jej wzrost),
- mezosfera (spadek temperatury wraz z wysokością),
- termosfera (wzrost temperatury wraz z wysokością).

Pomiędzy nimi występują dużo węższe warstwy przejściowe, które w swoich nazwach mają przyrostek –pauza. Są to: tropopauza nad troposferą, stratopauza nad stratosferą i mezopauza nad mezosferą.

Inne kryteria wyróżniania warstw atmosfery to m.in.: położenie warstwy (przy jej granicy z powierzchnią Ziemi wyróżniamy warstwę graniczną atmosfery, a w strefie przejściowej do przestrzeni kosmicznej – egzosferę – warstwę zewnętrzną), zmiany składu powietrza atmosferycznego wraz z wysokością (warstwa wzbogacona w ozon to ozonosfera – warstwa ozonowa), czy jonów – swobodnych elektronów oraz atomów i cząsteczek obdarzonych ładunkiem elektrycznym (kilka warstw jonosfery).

Pionowy podział atmosfery z zaznaczeniem temperatur/ autor: P. Zdziarski (2006), źródło: wikipedia.org