Cyrkulacja powietrza na kuli ziemskiej - geografia

Cyrkulacja powietrza to system prądów powietrznych nad powierzchnią kuli ziemskiej, na który składają się poziome ruchy powietrza (wiatr) i pionowe ruchy powietrza (ruchy konwekcyjne – ruch ku górze i osiadanie – ruch w dół).

Poziomy ruch powietrza (wiatr) jest wielkością wektorową. Charakteryzują go: kierunek (KIERUNEK Z KTÓREGO WIEJE WIATR!) i wartość (prędkość). Kierunek wiatru określamy z pomocą róży wiatrów jako 1 z 8 kierunków głównych lub pośrednich (N, NE, E, SE, S, SW, W, NW) lub jako azymut kierunku wiartu (w °). Prędkość wiatru określamy najczęściej w metrach na sekundę (m/s), a w kilkometrach na godzinę (km/h) tylko w prognozie pogody w mediach masowych. Wiatr wywołany jest przez poziome różnice ciśnienia atmosferycznego (gradient ciśnienia), ale jego prędkość i kierunek zależą też od siły Coriolisa (wynika z ruchu obrotowego Ziemi), która na półkuli północnej odchyla przepływ powietrza w prawo od początkowego kierunku ruchu. W efekcie współdziałania tych dwóch sił w atmosferze swobodnej (kilka km nad powierzchnią ziemi) wiatr wieje wzdłuż izobar (wiatr geostroficzny). Blisko powierzchni ziemi na kierunek i prędkość wiatru wpływa też siła tarcia. Powoduje ona, że w porównaniu

Autor: dr Krzysztof Jarzyna z Instytutu Geografii UJK w Kielcach

Polecamy również:

  • Schemat ogólnej cyrkulacji atmosfery. Wiatry stałe i sezonowe

    Krążenie powietrza atmosferycznego w skali globalnej, a więc ogólna cyrkulacja atmosfery wywołana jest przez różnice w ogrzaniu powierzchni Ziemi w poszczególnych strefach oświetleniowych Ziemi. W niskich szerokościach geograficznych bilans radiacyjny jest dodatni (powierzchnia pochłania więcej... Więcej »

  • Wiatry lokalne - opis, rodzaje, nazwy

    Wiatry lokalne występują na stosunkowo niewielkich obszarach; rozciągłość masy powietrza, którą obejmują wynosi od kilku do kilkudziesięciu kilometrów. Mogą one być częścią cyrkulacji powietrza o zasięgu lokalnym, wywoływanej najczęściej przez różnice w nagrzaniu podłoża (np. bryza, czy wiatry... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 4 + 1 =
Ostatnio komentowane
lol
epickitim • 2021-04-11 15:27:03
hahaha
haha • 2021-04-10 18:34:49
pozdrawiam 7 b
radek skora • 2021-04-10 11:33:47
nwm
xd • 2021-04-10 11:29:34
dzięki za podpowiedź
KAMIL • 2021-04-10 10:33:38