Układ pokarmowy, wydalniczy i nerwowy ssaków

Układ pokarmowy

Układ pokarmowy ssaków składa się z jamy gębowej, gardzieli, przełyku, żołądka, jelita cienkiego i grubego zakończonego odbytnicą. Jama gębowa otoczona jest wargami. Znajduje się w niej język, ujścia trzech par ślinianek oraz zęby umieszczone w zębodołach. Ssaki z nielicznymi wyjątkami są heterodontyczne (dorosłe stekowce, walenie fiszbinowe oraz homodontyczne walenie zębowce), co oznacza, że ich zęby są zróżnicowane. Wyróżniamy zęby przednie: siekacze i kły oraz policzkowe: przedtrzonowe i trzonowe. Maksymalna liczba zębów wynosi 44 i występuje u niektórych owadożernych ssaków. U poszczególnych grup ssaków część zębów może ulegać redukcji (np. brak kłów u kopytnych i gryzoni), a pozostałe ulegają różnym modyfikacjom związanym z rodzajem i sposobem pobierania pokarmu (różna powierzchnia zębów policzkowych – stożkowata u drapieżnych, guzkowata u wszystkożernych, listewkowata u roślinożernych). Ssaki posiadają dwa pokolenia zębów: mleczne (siekacze, kły i trzonowe) i stałe. Żołądek ssaków wykazuje dużą różnorodność kształtów i rozmiarów. Najbardziej rozbudowany jest u przeżuwaczy, u których składa się ze żwacza, czepca, ksiąg i trawieńca. Jelito może być długie (u roślinożerców zjadających trudno strawny pokarm) lub stosunkowo krótkie (u drapieżców). Do przedniego odcinka jelita cienkiego, czyli dwunastnicy uchodzą przewody dwóch gruczołów: trzustki i wątroby. W tylnej części jelita cienkiego odbywa się wchłanianie cukrów prostych, aminokwasów i kwasów tłuszczowych. W jelicie grubym odbywa się wchłaniania wody i formułowanie kału, który jest wydalany przez odbyt. Na granicy jelita cienkiego i grubego występuje jelito ślepe (dobrze rozwinięte u roślinożerców, zredukowane do wyrostka robaczkowego u człowieka).

Anatomia kota

Anatomia kota domowego/Persian Poet Gal (23.07.2007)/commons.wikimedia.org

Układ wydalniczy

Układ wydalniczy zbudowany jest z parzystych nerek i moczowodów, pęcherza moczowego oraz cewki moczowej. Nerki typu zanercza mają na ogół fasolowaty kształt i leżą po bokach kręgosłupa w części lędźwiowej. Wyróżnić w nich możemy część zewnętrzną – korową i wewnętrzną – rdzeniową. Cewka moczowa u stekowców uchodzi do kloaki, a u łożyskowców otworem wydalniczym oddzielnym od dróg płciowych i pokarmowych. Cewka moczowa samców służy także do wyprowadzania nasienia. Głównym produktem przemiany związków azotowych jest u ssaków mocznik.

Układ nerwowy

Ssaki mają najlepiej rozwinięty spośród wszystkich zwierząt układ nerwowy. Szczególnie dobrze uorganizowany jest mózg, który ma stosunkowa duże rozmiary w porównaniu z wielkością ciała ssaka. Najsilniej rozwiniętą częścią mózgu jest kresomózgowie (przykrywa śródmózgowie i międzymózgowie), którego półkule pokryte są silnie pofałdowaną korą mózgową (zbudowaną z istoty szarej i białej). Dzięki rozwojowi w korze mózgowej ośrodków wyższych czynności nerwowych ssaki odznaczają się dużą inteligencja oraz posiadają zdolność uczenia się. Dobrze rozwinięty jest także móżdżek, który pokryty jest korą móżdżku i podzielony na dwie półkule. Znajdują się w nim ośrodki równowagi i koordynacji ruchowej. Słabo natomiast jest rozwinięte śródmózgowie, co związane jest z rozwojem w kresomózgowiu płatów potylicznych, w których znajdują się ośrodki wzrokowe. Rdzeń przedłużony jest charakterystycznie esowato wygięty. Od mózgu ssaków odchodzi 12 par nerwów czaszkowych.

Dobrze rozwiniętym zmysłem u ssaków jest węch ( u człowieka stosunkowo słabo) oraz słuch. U ssaków jako u jedynych kręgowców występują małżowiny uszne oraz trzy kosteczki słuchowe (strzemiączko, młoteczek i kowadełko). Innym ważnym zmysłem ssaków jest też dotyk (wąsy dotykowe u ssaków prowadzących nocny tryb życia, dobrze unerwiona skóra). Stosunkowo mniej ważnym zmysłem jest wzrok (z wyjątkiem naczelnych). Oko ma budowę typową dla kręgowców a jego akomodacja następuje w wyniku zmiany kształtu soczewki.

Polecamy również:

  • Budowa i szkielet ssaków

    Ssaki są bardzo zróżnicowaną grupą zarówno pod względem budowy jak i funkcjonowania. Ich ciało składa się z głowy, wyodrębnionej szyi, tułowia oraz dwóch par kończyn (czworonogi). Na głowie znajduje się para oczu z powiekami i rzęsami, nozdrza  zewnętrzne... Więcej »

  • Układ krwionośny i oddychanie ssaków

    Ssaki posiadają zamknięty układ krwionośny. Serce jest czterodziałowe. Składa się z dwóch przedsionków (prawego i lewego) oraz dwóch komór (prawej i lewej) oddzielonych całkowitą przegrodą. Dzięki temu krew natlenowana jest całkowicie oddzielona w sercu od... Więcej »

  • Rozmnażanie i rozwój ssaków

    Ssaki są rozdzielnopłciowe. Układ rozrodczy męski składa się z parzystych jąder i nasieniowodów oraz prącia, które jest narządem kopulacyjnym. Na ogół jądra umieszczone są z skórnym worku, czyli mosznie. Więcej »

  • Znaczenie i ochrona ssaków

    1. Udomowione zwierzęta gospodarskie są dla człowieka źródłem: • mięsa (głównie trzoda chlewna i bydło);• mleka (owce, kozy, wielbłądy);• skór (cielęta, świnie); Więcej »

  • Systematyka ssaków

    Ssaki dzielimy na dwie grupy (podgromady): prassaki oraz ssaki właściwe. Do pierwszej z nich zaliczamy jeden rząd: stekowce, druga reprezentowana jest przez torbacze i łożyskowce. Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 1 + 4 =
Ostatnio komentowane
Spoko, jednak że Bibia to sterta kłamstw. Tak na prawdę to Boga nie ma ale katolicy sob...
• 2022-10-04 13:09:03
XDzbshxbz
• 2022-10-04 11:44:06
1Tm 3:15 "Gdybym jednak się opóźniał, będziesz już wiedział, jak należy zachowywa...
• 2022-10-03 20:33:03
Super
• 2022-10-03 17:32:47
Przydały mi się te choroby
• 2022-10-02 10:10:41