Rozmnażanie i rozwój ssaków

Ssaki są rozdzielnopłciowe. Układ rozrodczy męski składa się z parzystych jąder i nasieniowodów oraz prącia, które jest narządem kopulacyjnym. Na ogół jądra umieszczone są z skórnym worku, czyli mosznie. Znajdują się więc poza jamą ciała, dzięki czemu nie są narażone na zbyt wysoką temperaturę, co ma korzystny wpływ na produkowane w nich plemniki. W skład spermy oprócz plemników wchodzi też wydzielina gruczołu krokowego (prostaty), który znajduje się u nasady prącia. Układ rozrodczy żeński łożyskowców składa się z parzystych jajników i jajowodów, macicy oraz pochwy (u stekowców i torbaczy występuje podwójna macica). Zapłodnienie jest wewnętrzne. Plemnik łączy się z komórką jajową (produkowaną przez jajnik) w jajowodzie. Dalszy rozwój zygoty, a później zarodka odbywa się w macicy.

Większość współczesnych ssaków jest łożyskowcami, co oznacza, że w ich rozwoju pojawia się narząd zwany łożyskiem. Powstaje on z błon płodowych zarodka oraz części macicy matki. Dzięki łożysku zarodek (a później płód) pobiera z krwiobiegu matki substancje odżywcze i tlen, a oddaje szkodliwe produkty przemiany materii oraz dwutlenek węgla.

Większość ssaków jest żyworodna. Wyjątkiem są stekowce (np. dziobak), które są jajorodne. U kolczatek oraz torbaczy młode rozwijają się wewnątrz torby znajdującej się na brzuchu samicy.

Wszystkie młode ssaki odżywiają się mlekiem matki, które jest produkowane w specjalnych gruczołach mlekowych (będących przekształconymi gruczołami potowymi).

Młody pawian płaszczowy ssący samicę

Młody pawian płaszczowy ssący samicę/Christian Jansky (28.03.2007)/commons.wikimedia.org

Stekowce zlizują mleko z brzucha matki, pozostałe ssaki ssą je przez brodawki sutkowe, które występują w różnej liczbie. Ssaki, u których w miocie rodzi się jedno młode (np. walenie, słonie, naczelne) mają jedną parę sutków. Te zaś, które mają liczne potomstwo (np. psy, koty, świnie) posiadają większą liczbę gruczołów mlekowych.

U ssaków często występuje dymorfizm płciowy. Samce zazwyczaj są większe od samic i różnią się od nich wyglądem (mają okazałe poroża, kły, grzywę itp.). W czasie rui następuje kojarzenie par w celach reprodukcyjnych. Towarzyszą temu różne złożone zachowania godowe, w czasie których ssaki  przekazują swoim przyszłym partnerom (a także rywalom) różne sygnały chemiczne (feromony), wizualne, czy słuchowe (np. rykowisko jeleni). Ssaki przystępują do rozrodu cyklicznie – raz lub kilka razy do roku (psy zwykle dwa razy do roku, myszy kilka razy). Samice mają silnie rozwinięty instynkt macierzyński i długo opiekują się swoim potomstwem, które jest mniej lub bardziej samodzielne (ssaki drapieżne są ślepe i bezbronne, kopytne zaraz po urodzeniu widzą i są w stanie chodzić). W porównaniu z innymi kręgowcami ssaki osiągnęły największy sukces rozrodczy.

Polecamy również:

  • Budowa i szkielet ssaków

    Ssaki są bardzo zróżnicowaną grupą zarówno pod względem budowy jak i funkcjonowania. Ich ciało składa się z głowy, wyodrębnionej szyi, tułowia oraz dwóch par kończyn (czworonogi). Na głowie znajduje się para oczu z powiekami i rzęsami, nozdrza  zewnętrzne... Więcej »

  • Układ krwionośny i oddychanie ssaków

    Ssaki posiadają zamknięty układ krwionośny. Serce jest czterodziałowe. Składa się z dwóch przedsionków (prawego i lewego) oraz dwóch komór (prawej i lewej) oddzielonych całkowitą przegrodą. Dzięki temu krew natlenowana jest całkowicie oddzielona w sercu od... Więcej »

  • Układ pokarmowy, wydalniczy i nerwowy ssaków

    Układ pokarmowy ssaków składa się z jamy gębowej, gardzieli, przełyku, żołądka, jelita cienkiego i grubego zakończonego odbytnicą. Jama gębowa otoczona jest wargami. Więcej »

  • Znaczenie i ochrona ssaków

    1. Udomowione zwierzęta gospodarskie są dla człowieka źródłem: • mięsa (głównie trzoda chlewna i bydło);• mleka (owce, kozy, wielbłądy);• skór (cielęta, świnie); Więcej »

  • Systematyka ssaków

    Ssaki dzielimy na dwie grupy (podgromady): prassaki oraz ssaki właściwe. Do pierwszej z nich zaliczamy jeden rząd: stekowce, druga reprezentowana jest przez torbacze i łożyskowce. Więcej »

Komentarze (5)
Wynik działania 3 + 4 =
maroketys
2020-06-22 11:32:23
bardzo fajna strona :)
twoja babcia
2020-06-17 09:40:03
bardzo fajna witryna
nikt ważny
2020-05-27 09:28:09
ok
Ja
2020-04-30 12:46:30
Bardzo się przydaje zwłaszcza teraz
nicks
2017-02-12 11:37:04
pomocne
Ostatnio komentowane
po jakiego uda ktoś to wymyślał
czarnypjes • 2021-10-17 16:53:04
doobry artykuł
Jan Marcalik • 2021-10-15 16:22:46
XD
Xd • 2021-10-15 13:34:06
Es
Olek • 2021-10-15 13:30:44