Geny sprzężone z płcią – przykłady, krzyżówki

Morgan wykorzystał do swojego doświadczenia  muszki różniące się barwa oczu. Skrzyżował ze sobą samice o oczach dzikich (czerwonych) z samcem o oczach białych. Owady te należały do linii czystych. Pokolenie pierwsze było jednolite – wszystkie muszki miały czerwoną barwę oczu. W pokoleniu drugim obok muszek o czerwonej barwie oczu pojawiły się też muszki z białą barwą – stosunek ich fenotypów wynosił 3:1. Mogłoby się wydawać, że rezultat ten potwierdza  I prawo Mendla.  Jednak przy dokładniejszej analizie okazuje się, że w F2 wszystkie samice są czerwonookie, natomiast połowa samców jest czerwonooka, a druga połowa białooka.

Wobec takich wyników Morgan wykonała krzyżówkę odwrotną, skrzyżował samicę o białych oczach z samcem o oczach czerwonych. W pierwszym pokoleniu nastąpiło rozszczepienie cechy w stosunku 1:1, przy czym samice były czerwonokie, w samce białookie. W drugim pokoleniu w obrębie każdej z płci połowa osobników była białooka, a połowa czerwonooka.

Wyniki uzyskane z tych dwóch krzyżówek, dało się wyjaśnić, przyjmując, że geny warunkujące barwę oczu znajdują się na chromosomach płci. Morgan założył, że gen determinujący czerwoną barwę oczu znajduje się na chromosomie X, a męski chromosom Y jest genetycznie pusty, co oznacza, że nie zawiera żadnego allelu odpowiedzialnego za barwę oczu. Wówczas wyniki stały się w pełni wytłumaczalne. W pierwszej krzyżówce każdy z potomków otrzymuje od homozygotycznej samicy chromosom X, który zawiera allel czerwonej barwy oczu, stąd całe pokolenie jest jednolite. W krzyżówce odwrotnej samiec o czerwonych oczach przekazuje samicom chromosom z allelem normalnej barwy oczu,  a samcom pusty chromosom Y. Ponieważ samce dostają od samicy allele recesywne, wszystkie mają białą barwę oczu.

B –  allel warunkujący czerwoną barwę oczu; b – allel warunkujący białą barwę oczu

P:  XBXB   x   XbY

samica czerwonooka   x     samiec białooki

gamety:  XB, XB , Xb, Y

F1:

♂/♀

Xb

Y

XB

XBXb

XB Y

XB

XBXb

XB Y

Wszystkie samice (♀) i  samce (♂) są czerwonokie.

F2:  XBXb  x   XBY

♂/♀

XB

Y

XB

XBXB

XBY

Xb

XBXb

XbY

Wszystkie samice są (♀) czerwonokie. Samce (♂) natomiast w połowie są czerwonokie, a w połowie białookie.

Krzyżówka odwrotna:

P:  XbXb   x   XBY

samica białooka   x     samiec czerwonooki

gamety:  Xb, Xb , XB,Y

F1:

♂/♀

XB

Y

Xb

XB Xb

Xb Y

Xb

XB Xb

Xb Y

Wszystkie samice (♀) są czerwonokie, w wszystkie samce (♂) białookie.

F2:  XBXb  x   XbY

♂/♀

Xb

Y

XB

XB Xb

XBY

Xb

Xb Xb

Xb Y

Połowa samic jest białooka, a połowa czerwonaka, tak samo sytuacja wygląda u samców. 

Polecamy również:

  • Muszka owocowa – Drosophila melanogaster

    Muszka owocowa (Drosophila melanogaster) to niewielki owad  należący do rzędu muchówek, który ze względu na wiele cech swojej budowy oraz tryb życia jest doskonałym obiektem do badań genetycznych. Dlatego też została wykorzystana przez Thomasa Morgana w eksperymentach, dzięki... Więcej »

  • Determinacja płci

    Proces determinacji płci może mieć charakter: • genotypowy – gdy płeć osobnika zostaje określona w czasie zapłodnienia i jest wynikiem odziedziczenia przez zygotę określonej kombinacji genów (genetyczna determinacja płci).• środowiskowy – gdy płeć osobnika zostaje... Więcej »

  • Geny sprzężone ze sobą – przykłady, krzyżówki

    Geny sprzężone ze sobą to takie, które leżą na jednym chromosomie i dziedziczą się wspólnie. Oznacza to, że w czasie mejozy oba geny trafią do tej samej gamety. Tak więc jeśli skrzyżujemy ze sobą dwa rodzaje kukurydzy: o nasionach pełnych i czerwonych (podwójna homozygota... Więcej »

  • Dziedziczenie pozajądrowe – informacje, przykłady

    Dziedziczenie pozjądrowe nazywane też czasem dziedziczeniem cytoplazmatycznym dotyczy tych cech, których geny zlokalizowane są poza jądrem komórkowym. Materiał genetyczny, który znajduje się poza chromosomami to DNA organelli komórek... Więcej »

Komentarze (3)
Wynik działania 1 + 2 =
Piotr
2021-02-15 08:11:30
Witajcie koledzy mam pytanie a raczej pomoc krzyżówki w dominacji niezupełnej dla cechy A i zupełnej dla cechy B, gdzie krzyżujemy osobniki o genotypie: AAbbx AaBb, Proszę podać stosunki genotypowe i fenotypowe w pokoleniu 1 (F1).
ADMIN
2016-04-11 13:39:55
@kasia, dziękujemy za zwrócenie uwagi, literówka poprawiona
kasia
2016-03-29 20:30:16
W pierwszej krzyżówce, w pokoleniu F2, w opisie powinno być: Wszystkie samice są (♀) czerwonokie. Samce (♂) natomiast w połowie są czerwonokie, a w połowie białookie.
Ostatnio komentowane
xd
dada • 2021-09-25 10:23:54
Łatwe
iwg • 2021-09-25 09:34:05
spoko
- • 2021-09-23 17:57:14
Przydatne na sprawdzian;)
Yoka • 2021-09-22 18:14:29
extra dziękuje
lol • 2021-09-21 15:40:54