Doktryna religijna - definicja (eschatologia, antropologia religijna, dogmat i in.)

Doktryna religijna (łac. doctrina – nauka) to zbiór wierzeń, dogmatów, norm moralnych oraz zasad liturgicznych odnoszących się i funkcjonujących w obrębie danej religii. Jej treści dotyczą zarówno natury sacrum (w tym Boga), jak i świata oraz człowieka. Są zawarte w mitach, pismach świętych i traktatach teologicznych.

Kosmologia

Kosmologia religijna jest jednym z działów doktryny religijnej. Obejmuje wyobrażenia dotyczące kosmosu – wszechświata. W jej ramach można wyróżnić:

1) kosmogenezę/kosmogonię –  czyli teorię mówiącą o pochodzeniu świata oraz o celu jego powstania; w jej ramach można dodatkowo wyodrębnić geogonię, tj. naukę o powstaniu ziemi, oraz biogenezę, naukę o powstaniu życia.

2) kosmografię – czyli teorię, która zajmuje się kwestią struktury świata oraz jego rozwoju w czasie i w przestrzeni.

3) kosmoeschatologię – czyli teorię, która przedstawia wizję końca świata i czasów ostatecznych.

Teologia

W religioznawstwie teologia jest działem doktryny religijnej zajmującym się kwestią pochodzenia boga bądź bogów (tzw. teogonia), określeniem ich natury, wzajemnych relacji oraz ich stosunku do świata i człowieka. Niektórzy badacze wyróżniają jeszcze teoeschatologię, która zajmuje się śmiercią boga bądź bogów.

Eschatologia

Eschatologia (gr. eschatos – ostateczny;  logos – nauka) to część doktryny religijnej zajmują się tzw. rzeczami ostatecznymi. Omawia zagadnienia dotyczące końca świata, sądu ostatecznego, losów człowieka po śmierci, życia pozagrobowego oraz kwestie ewentualnej nagrody i kary (np. nieba, piekła).

Antropologia religijna

Antropologia religijna jest częścią doktryny zajmującą się ogólną teorią człowieka. Jej przedmiotem jest natura człowieka (kwestie dotyczące ciała i duszy), jego pochodzenie i przeznaczenie, relacje z bogami bądź siłami nadprzyrodzonymi oraz losy pośmiertne. Zajmuje się również zagadnieniami dotyczącymi miejsca i roli człowieka w życiu doczesnym. Nauka o duszy jest częścią antropologii i nazywa się pneumatologią. Zagadnieniem zbawienia człowieka zajmuje się z kolei soteriologia.

Soteriologia

Soteriologia jest częścią doktryny religijnej, która zajmuje się zagadnieniami związanymi ze zbawieniem, tzn. winą człowieka i kwestią odkupienia go przez boga/ bóstwo (np. chrześcijaństwo) bądź samodzielnego wyzwolenia (np. buddyzm).

Dogmat

Dogmatem w naukach religioznawczych nazywa się końcowy etap formowania się doktryny religijnej, tzn. tę jej wersję, która została uznana przez hierarchię danej religii za obowiązującą i ostateczną. Dogmaty są przyjmowane przez wiernych bezkrytycznie i nie mogą być podważone.

Mit

Mity (gr. mythos – opowiadanie) to opowieści sakralne, których celem jest wyjaśnienie zagadnień dotyczących bytu, świata, życia i śmierci, dobra i zła oraz przeznaczenia człowieka. Stanowią odpowiedzi na pytania typu „dlaczego świat jest taki, jaki jest?” czy „po co żyjemy?”. Odpowiedzi te są ukryte za alegorią i bogatą symboliką.

Pierwotnie mity były przekazywane wyłącznie ustnie. Dzielą się na: kosmogoniczne (zajmujące się światem i jego powstaniem), antropologiczne (mówią o człowieku), genealogiczne (przekazują informację o pochodzeniu ludzi oraz o rodach i plemionach), a także historiozoficzne (dotyczące ważnych wydarzeń).

Polecamy również:

  • Co to jest religia?

    Nie ma jednej definicji religii. Większość badaczy na potrzeby swojej pracy tworzy własne bądź korzysta z ogromnego arsenału już powstałych, które można podzielić na definicje stukturalne (wskazujące na strukturę religii jako zjawiska) i funkcjonalistyczne (podkreślające funkcję religii): Więcej »

  • Funkcje religii - opis

    Religia spełnia funkcję normatywno-wychowawczą, polityczno-ideologiczną, światopoglądową, kompensacyjną, kultralną, integracyjną i soteriologiczną. Więcej »

  • Geneza religii - historia

    Powszechnie uznaje się, że religia nie pojawiła się w jakimś określonym momencie historii czy w określonym miejscu (rejonie geograficznym).  Więcej »

  • Kult religijny - definicja, przykłady

    Kult religijny (łac. cultus –  uprawa ziemi) jest zespołem czynności będących wyrazem czci człowieka wobec sił nadprzyrodzonych np. bóstwa. Stanowi zewnętrzny przejaw życia religijnego – gdzie nie ma żadnych aktów kultowych, tam nie można mówić o religii w... Więcej »

  • Podział religii (religie narodowe, naturalne, objawione, teizm, deizm i in.)

    Podziału (klasyfikacji) wierzeń religijnych można dokonać ze względu na kryterium etnograficzno- terytorialne. Wówczas wyróżnia się: religie plemienne, narodowe i uniwersalistyczne (światowe). Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 4 + 1 =
Ostatnio komentowane
Ta? To Abrahamistycznie
• 2022-09-20 17:15:41
ez
• 2022-09-19 20:46:22
Dobra konstrukcja wypowiedzi. Ma bardzo dobrą merytorykę. Lecz nie mogę zostawić suche...
• 2022-09-18 13:21:20
robi wrażenie
• 2022-09-17 17:48:17