Dolina Issy - opracowanie

„Dolina Issy” - geneza

W 1951 roku Miłosz został politycznym azylantem. Decyzja ta wywołała falę krytyki pod jego adresem i spowodowała odwrócenie się od niego znacznej części polskiej emigracji intelektualnej. Dopiero publikacja „Zniewolonego umysłu” w 1953 r. przyniosła Miłoszowi międzynarodową sławę i jednoznacznie określiła jego poglądy polityczne.

W kraju okrzyknięto Miłosza zdrajcą i wrogiem ustroju. Pota zamknął sobie drogę powrotu do ojczyzny, gdzie pozostała jego rodzina, przyjaciele i czytelnicy. Praca nad „Doliną Issy” miała być rodzajem terapii, próbą powrotu do magicznej krainy dzieciństwa.

(M. Zaleski).

„Dolina Issy” - czas i miejsce akcji

Akcja toczy się w ciągu kilku lat, podczas pierwszej wojny światowej. Miejscem wydarzeń jest tytułowa Dolina Issy, a dokładnie miejscowość Ginie, gdzie urodził się główny bohater.

Życie mieszkańców małej wioski koncentruje się wokół rzeki i kościółka na wzgórzu, na którym dawniej stała pogańska świątynia. Tomasz mieszka w starym dworku szlacheckim, należącym do jego dziadków. Budynek jest niski, pobielony i opleciony dziką winoroślą.

„Dolina Issy” - bohaterowie

Głównym bohaterem powieści jest Tomasz, kilkuletni chłopiec wychowywany przez dziadków. Jego przodkowie wywodzą się z Litwy, Polski i Niemiec. Chłopiec mówi w dwóch językach. Podobnie jak dziadek jest zafascynowany botaniką.

Jego dziadkowie – Kazimierz i Michalina Surkontowie – to przedstawiciele dawnej szlachty, obecnie ich majątek znacznie podupadł, pozostał im tylko stary dworek z garstką służby oraz kawałek ziemi. Dziadek Tomasza jest człowiekiem spokojnym i łagodnym, z cierpliwością tłumaczy wnukowi jego zagmatwany rodowód. Wykształcony i światły, interesuje się botaniką. Babka natomiast jest skąpa, kłótliwa i wierzy w zabobony.

Baltazar – leśniczy, ulubieniec Kazimierza Surkonta, młody mężczyzna, który dorobił się sporego majątku, ale nie zaznał szczęścia, ponieważ kiedyś zabił człowieka i teraz dręczy go poczucie winy. Stopniowo popada w szaleństwo i alkoholizm. Nie znajdując pomocy ani u rabina, ani u miejscowego czarownika, podpala swój dom. Udaje mu się uciec z płomieni, jednak ponownie niezamierzenie zabija człowieka. Zostaje zlinczowany przez świadków zdarzenia.

Romuald Bukowski – polski szlachcic, uwikłany w romans z Heleną i Barbarą, a także w konflikt ze swoją matką, która nie akceptuje jego wyboru żony.

Barbara – służąca Bukowskiego, uwodzi go, a potem zostaje jego żoną.

Magdalena – nieszczęśliwie zakochana w księdzu, popełnia samobójstwo z miłości. Później powraca jako zjawa.

„Dolina Issy” - problematyka

„Dolina Issy” to mitologizująca opowieść o Litwie. Ukazuje Dolinę Issy jako miejsce magiczne, gdzie toczą się burzliwe romanse, grasują diabły:

(...) Osobliwością doliny Issy jest większa niż gdzie indziej ilość diabłów. Być może spróchniałe wierzby, młyny, chaszcze na brzegach są szczególnie wygodne dla istot, które ukazują się oczom ludzkim tylko wtedy, kiedy same sobie tego życzą. Można powiedzieć, że te nadprzyrodzone zjawiska są elementem litewskiego folkloru i nikogo z mieszkańców nie dziwią. Zresztą mało kto boi się diabłów, ponieważ ich ulubionym zajęciem jest taniec i zabawa (…),

a ludzie żyją pełnią namiętności. Rytm życia wyznaczają pory roku i święta. Czas płynie wolniej i niezależnie od wielkich wydarzeń na świecie. Wojna odbija w dolinie się ledwie słyszalnym echem.

Powieść Miłosza opowiada o sile natury, która decyduje o życiu człowieka. Ludzkie zachowania podporządkowane są instynktom, szczególnie pożądaniu, ale też okrucieństwu. Natura nie jest łagodna, nie wnosi do ludzkiego życia harmonii i ładu, przeciwnie – wprowadza

Polecamy również:

  • Zniewolony umysł - streszczenie i opracowanie

    Esej „Zniewolony umysł” powstał w roku 1951 i był publikowany we fragmentach  na łamach paryskiej „Kultury”. W 1953 r. wyszedł w formie książkowej. Jego publikacja rozsławiła nazwisko autora na całym świecie. W Polsce władza i sprzyjający jej krytycy ocenili dzieło ostro, nazywając... Więcej »

  • Miłosz jako poeta-moralista i filozof

    Miłosz jako moralisa - Zagadnienia etyczne dominują w twórczości poetyckiej Miłosza, zwłaszcza w okresie powojennym. Już tom „Ocalenie” zapowiada walkę o – właśnie – ocalenie wartości moralnych zniszczonych przez wojenne wydarzenia i powszechny relatywizm. Więcej »

  • Moja wierna mowo - interpretacja i analiza wiersza

    Wiersz „Moja wierna mowo” pochodzi z tomu „Miasto bez imienia” (1969), powstał podczas pobytu poety w Stanach Zjednoczonych i stanowi zapis rozterek artysty oderwanego od swojej ojczyzny. Jego rozważania na temat polszczyzny i polskości nie są wyłącznie zapisem nostalgii. Poeta nie... Więcej »

  • Biedny chrześcijanin patrzy na getto - interpretacja i analiza wiersza

    Wiersz należy do cyklu „Głosy biednych ludzi”. Utwór opublikowany tuż po wojnie odwołuje się bezpośrednio do likwidacji warszawskiego getta. Utwór zawiera przejmujący obraz śmierci i zniszczenia, gdzie wszędzie leżą ludzkie szczątki i spalone ciała. Więcej »

  • Czesław Miłosz Traktat moralny - interpretacja

    Tytuł utworu doskonale oddaje jego treść i formę. Posługując się wierszem (regularnym dziewięciozgłoskowcem), poeta dokonuje wykładni swoich przekonań na temat etyki. Utwór rozpoczyna się szeregiem pytań: „Gdzież jest poeto o c a l e n i e ? Czy coś ocalić może ziemię? Cóż dał tak zwany świt... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 5 + 4 =
  • Najnowsze
  • Losowe
Ostatnio komentowane
kys(keepurselfsafe)
• 2024-02-28 14:36:21
Super i MEGA pomocne!
• 2024-02-28 10:18:34
joł joł jowisz najwiekszy olbrzym gazowy 5 od słonca na pewno nie przeoczysz choć mooj...
• 2024-02-27 14:59:44
Ok
• 2024-02-27 09:29:45
sztosik
• 2024-02-26 11:49:29