Po koronacji Ottona I na cesarza Świętego Cesarstwa Rzymskiego w roku 962, władca niemiecki został wywyższony wśród innych ówczesnych monarchów chrześcijańskich. W tym samym roku cesarz wydał statut na mocy którego, wszyscy najwyżsi duchowni niemieccy byli zobowiązani do składania hołdu lennego władcy świeckiemu – Ottonowi I. Miał on również wpływ na wybór papieża, który był zmuszony do złożenia mu przysięgi wierności.
W X w. w efekcie procesu feudalizacji Kościoła, nastąpił upadek autorytetu tej instytucji oraz osoby samego papieża. Jedną z głównych przyczyn było prawo do obsadzania kandydatów na stanowiska kościelne przez władzę świecką. Zasada ta wzięła się z tzw. prawa patronatu – przywilej fundatorów oraz dobroczyńców organizacji kościelnych, do przedstawiania swoich kandydatów na odpowiednie stanowiska kościelne. W takiej sytuacji świeccy kierowali się przede wszystkim własnymi interesami, a nie dobrem Kościoła.
Największymi zwolennikami świeckiej inwestytury stanowisk kościelnych byli sami władcy. To właśnie im przysługiwało prawo patronatu względem większości biskupstw oraz opactw. Sytuacja ta doprowadziła do całkowitego zeświecczenia Kościoła. W jego strukturach szerzył się powszechnie nepotyzm, symonia i nikolaizm – większość duchownych niezależnie od stopnia była żonata.
Potrzeba reformacji Kościoła narodziła się w XI w. w opactwie benedyktyńskim w Cluny. Zaczęto od reformy życia klasztornego. Następnie przedstawiciele ruchu reformatorskiego zdobyli wpływy na dworze papieskim. Zmiany jakie wówczas zanotował kościół wpłynęły na wzrost jego autorytetu w XI w..
Od połowy XI w. kolejni papieże obejmowali tron w Stolicy Apostolskiej za zgodą cesarza, uznawali jego zwierzchność oraz realizowali plany polityczne władcy świeckiego – cezaropapizm. Jednocześnie utrwaliła się przeświadczenie, iż król niemiecki ma prawo do korony cesarskiej nadawanej przez papieża w Rzymie.
W celu odbudowy i kontynuowania reform w strukturach Kościoła, instytucja ta musiała wyzwolić się od nadzoru władzy świeckiej. Ponad to należało również pozbyć się świeckiej inwestytury stanowisk kościelnych. W ówczesnym czasie, gdzie cesarstwo nie zamierzało rezygnować ze swoich przywilejów, które w praktyce oznaczały kontrole nad Kościołem, musiał on doprowadzić do otwartego konfliktu.