Epoka żelaza - czas trwania, osiągnięcia, sztuka

Epoka żelaza (ok. 1200 r. p.n.e. do starożytności), to ostania epoka w prehistorii, po epoce brązu, w której żelazo stało się głównym surowcem w wytwarzaniu narzędzi. Ramy czasowe uzależnione są od stref geograficznych i rozwoju gospodarczego. Najstarsze wyroby z kutego żelaza (głównie pochodzenia meteorytowego), pochodzą z XV i XIV wieku p.n.e. z terenów zamieszkałych przez ludność państwa Hetytów (najstarszy lud indoeuropejski). Po roku 1180 r. p.n.e. żelazo przez Palestynę dotarło do Egiptu i dalej do Mezopotamii i Iranu. Do Indii dotarło ok. 500 r. p.n.e., w Chinach pojawiło się ok. 200 r. n.e. (epoka Han), a do Japonii dotarło ok. 300 r. n.e.. W Europy żelazo znane było już w epoce brązu, gdzie dotarło przez tereny półwyspu Bałkańskiego oraz Kaukaz.

Wczesna faza epoki żelaza w większej części Europy, to tzw. okres halsztacki (ok. 750 – 400 r. p.n.e.), nazywany też wczesną epoko żelaza oraz okres lateński (ok. 400 r. p.n.e. - początek n.e.). Do rozpowszechniania żelaza w Europie przyczyniły się znacząco ludy greckie i italskie. Kolejne okresy, to rzymski (okres wpływów rzymskich) datowany na początek n.e. - 2. połowa IV w., następnie okres wędrówek ludów, uważany też za kontynuacje okresu rzymskiego, datowany na 2. połowę IV w. - 2. połowa VI w. oraz okres wczesnośredniowieczny, datowany na 2. połowę VI w. - XIII w. Znaleziska archeologiczne z Europy wskazują na silny i zhierarchizowany porządek społeczny z rolnikami, robotnikami najemnymi, a także z dobrze zorganizowanymi jednostkami militarnymi.

W Afryce epoka żelaza rozpoczęła się na obszarze dzisiejszej Nubii, Sudanu oraz Libii już ok. VI w. p.n.e.. W zachodniej Afryce pojawiło się ok. I tysiąclecie p.n.e., wraz z kolonizacją fenicką. Rozwój metalurgii na kontynencie Afrykańskim wiąże się z plemionami Bantu, wpływami Arabów i Indusów. Reszta kontynentów, w tym głównie Australia i Ameryka, poznały żelazo po przybyciu kolonizatorów z Europy.

Komentarze (5)
Wynik działania 5 + 3 =
koko
2018-09-13 18:14:15
nic nie rozumiem
koko
2018-09-13 18:14:15
nic nie rozumiem
ADMIN
2018-01-15 09:15:30
@Arek, @Karol, dziękujemy za zwrócenie uwagi.
Arek
2018-01-08 13:28:41
błąd na błędzie, aż dziw w tak krótkim tekście; do Mezopotamii żelazo dotarło po 1180 p.n.e; ale w Babilonii używano żelaza na szeroką skalę w pierwszej połowie XVII w. państwie Hammurabiego - to niby gdzie ta Babilonia poza Mezopotamią??? poza tym w XVII p.n.e Hammurabi już był w grobie; najstarsze wyroby z żelaza znaleziono u Hetytów w XV w., ale w państwie Hammurabiego XVIII w. p.n.e. dowiadujemy się, że żelazo już było powszechne; kto to pisze???!!!! z tego uczy się młodzież???
Karol
2018-01-08 13:21:42
co za idiotyzm Hammurabi żył w XVIII w. p.n.e. i nie używano wtedy nigdzie żelaza; w samym materiale jest info że najstarsze wyroby z żelaza pochodzą od Hetytów z XV w. p.n.e, a tu raptem dowiadujemy się, że w państwie Hammurabiego to już 300 lat wcześniej na szeroką skalę wykorzystywano żelazo... bezmyślne kopiowanie tekstów i łączenie bez czytania
Ostatnio komentowane
haha
chacha • 2020-10-20 13:32:00
które to interpretacja?
Sylwia • 2020-10-18 12:46:17
Dobre
Bartek • 2020-10-18 12:38:41
Dzięki
Siano • 2020-10-17 15:44:01
Szkoda, że ludzie, którzy coś wiedzą na temat edukacji - są usuwani..., a przychodzą...
Szkoda • 2020-10-15 06:56:27