Środowisko przyrodnicze Australii - cechy, charakterystyka

Linia brzegowa Australii jest stosunkowo słabo rozwinięta; ma długość >25,7 tys. km.
Od południa, zachodu i północnego zachodu Australię oblewają wody Oceanu Indyjskiego i jego morza przybrzeżnego – Morza Timor. Od południowego wschodu, wschodu i północnego wschodu Australię oblewają widy mórz przybrzeżnych Oceanu Spokojnego: Morza Tasmana, Morza Koralowego oraz Morza Arafura. Cieśnina Torresa oddziela Australię od Nowej Gwinei, Cieśnina Bassa Australię od Tasmanii (największa wyspa australijska - powierzchnia >90,7 tys. km2).
U północno-wschodnich wybrzeży Australii, w odległości od 15 do 200 km od brzegu położona jest najdłuższa barierowa rafa koralowa na świecie – Wielka Rafa Koralowa (o powierzchni około 344 tys. km2).

Australia jest średnio najniższym kontynentem. Ponad 85% powierzchni kontynentu  położone jest na wysokości nie wyższej niż 500 m n.p.m.
Wzdłuż wschodnich wybrzeży kontynentu ciągnie się łańcuch Wielkich Gór Wododziałowych, o długości ok. 4 000 km. Są to góry stare – sfałdowane w orogenach: kaledońskiej i hercyńskiej. Najwyższą jego częścią są leżące w południowej części tego łańcucha Alpy Australijskie, z najwyższym szczytem Góra Kościuszki, o wysokości 2 228 m n.p.m. (nazwę tę szczytowi nadał w 1840 roku polski podróżnik i odkrywca – Paweł Edmund Strzelecki). Górzyste jest też wnętrze Tasmanii – z szczytem Mount Ossa, sięgającym 1 617 m n.p.m.
Zachodnią i środkową część Australii zajmuje Płaskowyż Zachodnioaustralijski (o wysokości 300-600 m n.p.m.). W jego obrębie istnieje kilka wyspowych pasm górskich o wysokościach osiągających 1500 m n.p.m. (Góry Macdonnella, Góry Musgrave, Hamersley) oraz skalne ostańce, takie jak słynny Uluru/Ayers Rock. Jego podłoże geologiczne buduje platforma prekambryjska, stanowiaca w przesłości fragment południowego kontynentu - Gondwany.
Pomiędzy Płaskowyżem Zachodnioaustralijskim a Wielkimi Górami Wododziałowymi położone są Niziny Wewnętrzne, rozciągające się pomiędzy Zat. Karpentaria na północy a doliną rzeki Murray na południu. To tutaj – nad Jez. Eyre – leży najniżej położony punkt w Australii (depresja – 16 m p.p.m.). W najniższej części nizin leży Wielki Basen Artezyjski, zajmujący ok. 20% obszaru kontynentu (ok. 1,5 mln km2 powierzchni). Stanowi on ważne źródło wody dla rolnictwa australijskiego (hodowli owiec). Woda znajduje się w jurajskich piaskowcach, przykrytych kredowymi łupkami ilastymi.
Na południu Australii, nad Wielką Zatoką Australijską leży Nizina Nullarbor.

Australia położona jest w obrębie aż 4 stref klimatycznych.
Północ leży strefie klimatów równikowych – na Płw. Jork występuje klimat równikowy wilgotny z opadami całorocznymi przekraczającymi 2 000 mm. Na Ziemi Arnhema występuje klimat podrównikowy z wyraźną porą deszczową od grudnia do marca (lato na półkuli południowej) i porą suchą od maja do września (zima). Temperatury powietrza w najchłodniejszych miesiącach raczej nie spadają poniżej 20°C a w najcieplejszych są wyższe od 30°C.
Większa część Australii położona jest w strefie klimatów zwrotnikowych – w Australii środkowej i zachodniej jest to klimat zwrotnikowy suchy. Nad Jeziorem Eyre opady roczne nie przekraczają 150 mm. Latem temperatura powietrza przekracza tam 40°C (maksymalnie sięgając 50°C). W obszarze tym występują największe pustynie australijskie: Wielka Pustynia Piaszczysta, Pustynia Gibsona, Pustynia Simpsona i Wielka Pustynia Wiktorii. Na wschodnim wybrzeżu Australii (na wschód od Wielkich Gór Wododziałowych) występuje klimat zwrotnikowy wilgotny, z opadami rocznymi przekraczającymi 1 000 mm i mniejszymi wahaniami temperatury powietrza niż w klimacie

Autor: dr Krzysztof Jarzyna z Instytutu Geografii UJK w Kielcach

Polecamy również:

Komentarze (0)
Wynik działania 2 + 1 =
Ostatnio komentowane
slabe fch0j
• 2022-11-30 16:07:03
dzięki
• 2022-11-28 16:21:19
ok
• 2022-11-25 15:27:39
super
• 2022-11-24 18:51:50