Budowa pierwotna korzenia

W budowie pierwotnej młodych korzeni wyróżnić możemy trzy podstawowe systemy tkanek: najbardziej zewnętrzną skórkę, leżącą pod nią korę pierwotną i zajmujący centralną cześć korzenia walec osiowy zawierający wiązki przewodzące.

Skórka zwana inaczej ryzodermą lub epiblemą to tkanka okrywająca, która osłania głębsze partie korzenia. Jej najważniejszą funkcją jest pobierania z gleby wody wraz z rozpuszczonymi solami mineralnymi. Zbudowana jest z jednej warstwy żywych cienkościennych komórek. Ryzoderma wytwarza liczne długie wyrostki – włośniki, które zwiększają powierzchnię chłonną korzenia.

Pod skórka znajduje się gruby cylinder luźno ułożonych komórek miękiszowych które tworzą korę pierwotną. Komórki kory są żywe i cienkościenne, a pomiędzy nimi występują liczne przestwory, które ułatwiają wymianę gazową. Główną funkcją kory w młodszych korzeniach jest pośredniczenie w transporcie wody wraz z solami mineralnymi pomiędzy skórką a wiązkami przewodzącymi walca osiowego, a w starszych magazynowanie substancji odżywczych (głównie w postaci skrobi).

Korę pierwotną od wewnątrz ogranicza endoderma (śródskórnia) czyli pierścień utworzony z pojedynczej warstwy ściśle do siebie przylegających martwych komórek o zgrubiałych ścianach komórkowych. Tylko nieliczne komórki tzw. przepustowe pozostają żywe i cienkościenne i to właśnie dzięki nim woda przemieszcza się z kory pierwotnej do walca osiowego.

Od wewnątrz z endodermą graniczy perycykl (okolnica), czyli pojedyncza warstwa komórek miękiszowych, które posiadają zdolność podziałów. Okolnica umożliwia wzrost korzeni bocznych oraz uczestniczy w tworzeniu wtórnej budowy korzenia roślin wieloletnich.

Środek korzenia zajmuje walce osiowy, w którym znajdują się wiązki przewodzące ułożone na przemiennie. Na przekroju poprzecznym w centrum walca znajduje się drewno pierwotne (ksylem pierwotny), które przyjmuje postać najczęściej czteroramiennej gwiazdy (ramiona sięgają do perycyklu). Pomiędzy ramionami drewna znajdują się pasma łyka pierwotnego (floemu pierwotnego). Pomiędzy drewnem a łykiem znajduje się pierwotna tkanka twórcza – kambium wiązkowe. Taki układ wiązek w walcu osiowym jest charakterystyczny dla roślin nagonasiennych i okrytonasiennych dwuliściennych.

U jednoliściennych centrum korzenia stanowi miękiszowy rdzeń , wokół którego naprzemiennie ułożone są wiązki łyka i drewna. Jednoliścienne to w większości rośliny zielne, które nie mają zdolności wtórnego przyrostu na grubość (nie występuje wtórna tkanka twórcza).

Budowa pierwotna korzenia Iris germanica

Przekroj poprzeczny przez korzeń kosaśca bródkowego - od zewnąrz:
kora pierwotna (zielona wybarwiona), endoderma (pomarańczowow wybarwiona),
walec osiowy z wiązkami drewna (czerwone) i łyka (niebieskie)/Truthlobby (17.03.2011)/
commons.wikemdia.org

Polecamy również:

  • Modyfikacje korzeni

    Korzenie spichrzowe są grube i mięsiste. Magazynują substancje zapasowe w komórkach miękiszu spichrzowego kory pierwotnej, łyka (miękisz łykowy marchwi) lub drewna (miękisz drzewny buraka). Występują u roślin, które w okresie zimowym tracą nadziemne pędy. Funkcje spichrzowe pełnią tez... Więcej »

  • Budowa wtórna korzenia

    Wzrost wtórny korzenia na grubość jest możliwy dzięki działaniu dwóch merystemów – kambium (miazgi) i fellogenu. Kambium wiązkowe występuje początkowo w postaci nie połączonych ze sobą pasm oddzielających wiązki łyka i drewna pierwotnego. Aktywność podziałowa kambium... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 4 + 1 =
Ostatnio komentowane
.
• 2024-04-20 13:13:09
bez marii bylby nikim, bez pozdra
• 2024-04-18 17:47:36
walter white heisenberg?
• 2024-04-18 17:47:07
walter white?
• 2024-04-18 17:46:34
bARDZO FAJY TEKST! POWIEM SZCZERZE, ŻE MIAŁEM WZWÓD W TEMACIE PANIEN pOCKICH, ZWŁasza ...
• 2024-04-18 14:07:19