Adam Mickiewicz, Pielgrzym – analiza i interpretacja

Geneza

Utwór wchodzi w skład cyklu sonetów krymskich, stworzonych przez Adama Mickiewicza w 1825 roku, podczas jego podróży po Rosji. Wszystkie sonety zawierają przemyślenia, opis rozterek i nostalgii pielgrzyma-wygnańca, który nie może przebywać w ojczyźnie. Sonety krymskie są wynikiem głębokiej fascynacji Mickiewicza kulturą i przyrodą Wschodu.

Tytuł

Tytuł sonetu od razu sugeruje nam kto jest jego bohaterem. Określenie „pielgrzym” odsyła czytelnika do sfery sakralnej, religijnej, kojarzy się bowiem z pątnikiem, odbywającym podróż do miejsca świętego w wybranej intencji. Zazwyczaj taka wyprawa miała na celu również sprawdzenie się człowieka, walki ze swoimi słabościami. Podróż ta powoduje również chęć i okazję do refleksji na temat samego siebie.

Kontemplacja przyrody

Punktem wyjścia do snucia refleksji jest zachwyt nad pięknem krymskiej natury. Sonet rozpoczyna się od słów:

U stóp moich kraina dostatku i krasy,
Nad głową niebo jasne, obok piękne lice;

Podmiot podziwia rozpościerający się przed nim widok. Jeśli opisywana kraina „leży u jego stóp”, to pielgrzym wyraża również poczucie wszechmocy i władzy nad przestrzenią, oswojenia jej, panuje nad tym co ogarnia jego wzrok. To okazuje się być dla niego niewystarczające. Pragnie widzieć więcej, głębiej:

Dlaczego stąd ucieka serce w okolice
Dalekie i - niestety! jeszcze dalsze czasy?

Pielgrzym sam zastanawia się co tak naprawdę go pociąga i czego mu brakuje. Nachodzi go wspomnienie ojczyny, równie pięknej i przemożna tęsknota za nią:

Litwo! piały mi wdzięczniej twe szumiące lasy
Niż słowiki Bajdaru, Salhiry dziewice,
I weselszy deptałem twoje trzęsawice
Niż rubinowe morwy, złote ananasy.

Adam Mickiewicz opisuje Litwę jako krainę dostatku, urodzaju i piękna. Przyrównuje ten krajobraz do krymskiego. Nostalgia nie pozbawia jednak podmiotu wrażliwości na uroki świata orientalnego. Ta przyroda również go urzeka, ale jego myśli wciąż krążą gdzie indziej.

Wspomnienie ojczyny

Myśli o ojczystym kraju przywodzą podmiotowi na myśl skojarzenia z przeżywaną tam miłością – to wszystko tworzy dość sielankowy obraz młodości pielgrzyma. Kochanka stała się dla niego kolejnym symbolem utraconej ojczyzny:

Dlaczegoż roztargniony wzdycham bez ustanku
Do tej, którą kochałem w dni moich poranku?

Pamięć

Motyw pamięci, tak często przywoływany w całym cyklu, jest przyczynkiem do rozważań na temat tożsamości, zwłaszcza na obczyźnie. Litwa wydaje się być we wspomnieniach krajem mitycznym, obecnym wszędzie tam, gdzie znajduje się Pielgrzym – jej obraz przechowywany jest bowiem w jego pamięci.

Polecamy również:

Komentarze (0)
Wynik działania 5 + 4 =
Ostatnio komentowane
Bardzo przydatne informacje. Przeczytałam z zainteresowaniem.
• 2022-08-13 18:28:30
Ola jest fajną dziewczyną i lubi się bawić z dziećmi i jest w ogóle fajną kobietą....
• 2022-08-09 19:00:20
Rosja nadal jest państwem totalitarnym, a Polska sie nim staje.
• 2022-08-02 19:37:03
Ef. 6:12 [ 11 - 20]. 1Tes.2:13 ; 4: 8..... w tedy i dziś. Łuk.10: 16 .....
• 2022-08-01 16:36:20
To bardzo ciekawa historia godna uwagi każdego.
• 2022-07-12 15:12:25