Adam Mickiewicz Bakczysaraj w nocy - interpretacja i analiza sonetu

Muzułmańskie miasto nocą

„Bakczysaraj w nocy” to sonet opisowy, który stanowi inny wariant poprzedzającego go utworu, w którym Mickiewicz opisywał dawną siedzibę chanów krymskich widzianą w dzień. Wiersz ten stanowi przykład liryki nokturnowej. Mamy tu do czynienia ze spokojnym, wyciszonym nastrojem oddającym atmosferę miasta, w którym powoli zapada zmrok.

Poeta skupia się na oddaniu kolorytu lokalnego, dlatego tekst jest przesycony elementami orientalnymi. Pojawiają się więc „dżamidy”, z których muzułmanie nawoływani są do modlitwy i odgłosy „izanu”. Znamienne, że nie tylko elementy architektury zostają zobrazowane przez poetę za pomocą wschodniej ornamentyki. Podobnym zabiegom podlegają tu opisy zjawisk przyrody:

Srebrny król nocy dąży spocząć przy kochance.
Błyszczą w haremie niebios wieczne gwiazd kagańce.

Niebo zostaje zatem porównane do haremu, w którym sułtanem jest księżyc, a gwiazdy są jego kobietami. Z kolei ostatni obłok sunący po niebie staje się w wyobraźni poety bajecznym łabędziem.

Kształt i światło

W powoli zapadającym nad Bakczysarajem zmroku poeta odróżnia kształty orientalnych budowli. Są wśród nich elementy strzeliste, ale również okrągłe kopuły. Te ostatnie zostają porównane do „szatanów siedzących w dywanie Eblisa”. W tekście nieoczekiwanie pojawia się przerzutnia, która zakłóca spokojny, harmonijny tok wiersza. Zwiastuje ona pojawienie się jakiegoś nieoczekiwanego elementu. Rzeczywiście, w ostatniej strofie padają słowa:

(…) niekiedy z ich szczytu
Budzi się błyskawica i pędem farysa
Przelatuje milcząc pustynie błękitu

Obserwator niespodziewanie dostrzega więc błysk kopuły w świetle zachodzącego słońca. Można więc podsumować ten opisowy sonet słowami Aliny Witkowskiej, która twierdzi, iż krajobraz romantyczny jest:

(…) w opozycji do klasycyzmu – oparty na konkrecie, charakterystyczności, na poszanowaniu odrębności utrwalonej w naturze i percypowanej przez czujne oko patrzącego.

Polecamy również:

  • Bakczysaraj w nocy - treść wiersza

    Rozchodzą się z dżamidów pobożni mieszkańce,Odgłos izanu w cichym gubi się wieczorze,Zawstydziło się licem rubinowem zorze,Srebrny król nocy dąży spocząć przy kochance. Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 4 + 2 =
Ostatnio komentowane
dzięki
• 2022-11-28 16:21:19
ok
• 2022-11-25 15:27:39
super
• 2022-11-24 18:51:50
super, ale czemu nie ma przykładów, żeby można było zobaczyć w praktyce jak to wygl...
• 2022-11-24 09:46:41
a jak napisać dyskusje na temat opowiadania "kwiat kalafiora"?
• 2022-11-21 19:40:07