Ferdydurke - streszczenie

I. Porwanie.

Bohatera poznajemy, gdy budzi się we wtorek rano. Jest nim trzydziestoletni Józio. Przypomina sobie siebie z okresu, kiedy był nastolatkiem. Wygląda na dorosłego lecz wcale się nim nie czuje. Tak naprawdę nie ma pojęcia kim jest. Rozmyśla o swojej książce pt. "Pamiętnik z okresu dojrzewania", która przyniosła mu miano niedojrzałego. Zauważa również, że człowiek ustawia się i organizuje względem czegoś - nie jesteśmy sami dla siebie, musimy być tacy jak nas widzą . Pod wpływem własnego obrazu - sobowtóra - Józio pragnie stworzyć swoją własną formę. Trzydziestolatek przystępuje do pisania książki, w której zamierza się w pełni wyrazić, gdy nieoczekiwanie przychodzi do niego prof. Pimko, kulturalny filolog z Krakowa, który traktuje go jak ucznia, egzaminuje i stwierdza duże braki. Gość wymusza na Józiu ułożone zachowanie. Pimko zabiera go więc do szkoły dyrektora Piórkowskiego, by uzupełnił wiedzę w klasie szóstej, w gronie kilku nastolatków. Józio nie jest w stanie zaprotestować, nie może obronić się przed narzuconą mu rolą młokosa, uczniaka.

II. Uwiezienie i dalsze zdrabnianie.

Józio przybywa do szkoły podczas dużej pauzy, obserwuje nowych kolegów w wieku od dziesięciu do dwudziestu lat, chodzących w kółko, jedzących śniadanie. Za płotem stoją matki i przyglądają się swoim dzieciom - to jeszcze bardziej umacnia w nich niedojrzałość i niewinność. Pimko jest wizytatorem z kuratorium i stara się pokazać jednemu z nauczycieli, w jaki sposób sterować młodzieżą, jak narzucić im dziecięcą formę, tzn. "pupę". Belfer podrzuca kartkę ze stwierdzeniem, że chłopcy są niewinni. To wzbudza ich bunt, opór, chcą udowodnić, że jest inaczej. Są jednak i tacy, którzy zgadzają się z tą opinią i nie zamierzają jej zmieniać. Klasa dzieli się na dwie grupy: zbuntowanych chłopaków z Miętusem (Miętalskim) na czele i grzecznych chłopiąt, którym przewodzi Syfon (Pylaszczkiewicz). Miętus i jego druhowie używają wulgarnych wyrażeń, opowiadają sobie sprośne historyjki o kobietach. Ich przeciwnicy są układnymi, pilnymi uczniami, poprawnie formułującymi myśli, wykonującymi polecenia nauczycieli; są erotycznie nieuświadomieni.

Miętus grozi, że zmusi Syfona do przejścia na swoją stronę, gwałcąc go "przez uszy", tzn. mówiąc mu na siłę to, czego tamten nie chce słyszeć i wiedzieć (wulgarne słowa, opowieści o kobietach). Tymczasem Pimko rozmawia z dyrektorem Piórkowskim o przyjęciu do szkoły nowego ucznia. Odbywa się lekcja języka polskiego. Nauczyciel Bladaczka nie ma ochoty pracować, ale obawia się kontroli, więc zmusza uczniów do przyjmowania utartych formułek, które nie podlegają dyskusji - o tym, że Słowacki wzbudza [...] zachwyt i miłość, ponieważ wielkim poetą był (42). Nieoczekiwanie przeciwko tej opinii buntuje się Gałkiewicz, twierdząc, że poezja ta nikogo nie zachwyca, wszystkich nudzi, czytają ją tylko uczniowie zmuszeni obowiązkiem szkolnym. Nauczyciel nie potrafi znaleźć trafiających do przekonania argumentów, powtarza znane formuły i zarzuca Gałkiewiczowi brak inteligencji. Z odsieczą przychodzi pedagogowi Pylaszczkiewicz, który, jak zawsze, jest świetnie przygotowany, recytuje odpowiednie fragmenty, zna utwory. Jego wystąpienie sprawia, że nikt już nie ma odwagi bronić stanowiska Gałkiewicza. Uczniowie pokornie powtarzają schematyczne zdania.

III. Przyłapanie i dalsze miętoszenie.

Po skończonej lekcji chłopcy znowu wrócili do sporu o niewinność. Na uboczu pozostawali jedynie niezależny Kopyrda i nowy uczeń, Józio. Ten ostatni postanowił jakoś przeciwdziałać "zgwałceniu" Syfona, ale został wezwany przez Miętusa do roli superarbitra w pojedynku

Polecamy również:

  • Ferdydurke – plan wydarzeń

    1. Józio robi bilans swojego życia.2. Bohater postanawia wyrazić siebie poprzez pracę twórczą.3. Józia odwiedza dawny nauczyciel, który przyłapuje go na niewiedzy. Więcej »

  • Ferdydurke - opracowanie (geneza, czas i miejsce akcji, motywy)

    „Ferdydurke” powstało w 1937 roku. Miało być odpowiedzią na nieprzychylną krytykę, a stało się dziełem traktującym o schematach i maskach narzucanych jednostce przez środowisko. Jej przesłanie jest aktualne do dziś. Więcej »

  • Ferdydurke - problematyka

    „Ferdydurke” Witolda Gombrowicza to jedna z najważniejszych powieści awangardowych polskiego międzywojnia. Jej problematyka skupia się wokół zagadnienia dojrzewania, które postrzega się przez pryzmat konieczności ustosunkowania się do Formy (różnorodnie pojmowanej). Więcej »

  • Ferdydurke – bohaterowie

    Główny bohater powieści. Józio ma lat trzydzieści i w chwili, gdy robi rozrachunek ze swoim życiem, pojawia się u niego jego były nauczyciel, który pod pozorem konieczności uzupełnienia edukacji zabiera go z powrotem do szkoły, gdzie wszyscy widzą w nim gimnazjalistę. Więcej »

  • Ferdydurke – znaczenie tytułu

    Od momentu wydania „Ferdydurke” krytyka i czytelnicy zastanawiali się nad sensem tego słowa. Powstało wiele teorii na ten temat. Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 2 + 5 =
Ostatnio komentowane
Rosja nadal jest państwem totalitarnym, a Polska sie nim staje.
• 2022-08-02 19:37:03
Ef. 6:12 [ 11 - 20]. 1Tes.2:13 ; 4: 8..... w tedy i dziś. Łuk.10: 16 .....
• 2022-08-01 16:36:20
To bardzo ciekawa historia godna uwagi każdego.
• 2022-07-12 15:12:25
@cotymowisz - dziękujemy za zwrócenie uwagi, wpis został poprawiony. Pozdrawiamy eszkol...
• 2022-07-07 11:03:54
Jest ok
• 2022-07-06 16:31:40