Pokój w Polanowie - przebieg, warunki, postanowienia

W XVII w. poza niekorzystnymi rezultatami wojen ze Szwecją, Rzeczpospolita ponosiła również klęski w kwestii polityki wschodniej. Nie doszły ostatecznie do skutku plany króla polskiego Zygmunta III Wazy, dotyczące zdobycia dla siebie tronu moskiewskiego. Monarcha bowiem starał się wykorzystać zamęt panujący w Moskwie po śmierci cara Iwana IV Groźnego – Wielka smuta.

W roku 1609 – wbrew opinii znacznej części szlachty, Rzeczpospolita rozpoczęła wojnę z Moskwą. Pretekstem były roszczenia do tronu carskiego wysuwane przez rzekomego syna Iwana Groźnego – Dymitra Samozwańca. Oblężenie Smoleńska w pierwszym roku wojny (zdobytego w roku 1611) oraz zwycięstwo wojsk polskich nad siłami rosyjsko – szwedzkimi pod Kłuszynem w roku 1610, utorowały stronie polskiej drogę do Moskwy.

Powyższe sukcesy nie zostały jednak wykorzystane politycznie. Nie powiodły się plany połączenia Moskwy i Polski pod rządami Zygmunta III Wazy. Polska załoga w Moskwie została zmuszona do kapitulacji, a odsiecz prowadzona przez Jana Karola Chodkiewicza powstrzymana przez Rosjan.

Również następna wyprawa polska na Moskwę (1617 – 1618) nie doprowadziła do realizacji dynastycznych planów Zygmunta III Wazy – uzyskanie carskiego tytułu królewicza Władysława. Przyniosła jednak Rzeczypospolitej znaczne nabytki terytorialne, w postaci Smoleńszczyzny oraz Siewierszczyzny – Rozejm w Dywilinie (1619). Kolejna faza wojny, w której to strona moskiewska przeszła do kontrofensywy, zakończyła w roku 1634 – Pokój w Polanowie.

Pokój w Polanowie zawarty 14 czerwca potwierdzał warunki rozejmu w Dywilinie – Rzeczpospolita uzyskała wówczas ziemię smoleńską, czernichowską oraz siewierską, zaś car Michał I Romanow zrzekł się pretensji do Inflant. Ponadto Władysław IV Waza zrzekł się praw do tronu carskiego, za co miał otrzymać 20 tysięcy rubli tytułem rekompensaty – o czym nie wspomniano w traktacie.

Dodatkowo kupcy otrzymali prawo swobodnego handlu, wyjąwszy Kraków, Wilno oraz Moskwę. Ustalono również kwestie wymiany jeńców wojennych oraz powołania komisji w celu ostatecznego rozgraniczenia ziem obu państw. Poza tym niezobowiązująco przewidywano również przez obie strony zjednoczone działania w kwestii konfliktów z Turcją oraz Szwecją.

Zawarty pokój zakończył okres wojen polsko – rosyjskich w I połowie XVII wieku. W tym czasie to Rzeczpospolita stanowiła stronę ekspansywną. Dalszy etap konfliktów między dwoma krajami w II połowie XVII w. zdominowany był przez problem Ukrainy. W roku 1645 strona rosyjska rozpoczęła politykę ekspansji wobec państwa polsko – litewskiego, wykorzystując jego ówczesne kłopoty na Ukrainie – pochodną problemu kozackiego.

Polecamy również:

  • Rozejm w Dywilinie - postanowienia, skutki

    Wojna polsko – rosyjska z lat 1609 – 1619 rozpoczęła się pomyślnie dla strony polskiej. W roku 1610 bowiem siły polskie – pod dowództwem hetmana Stanisław Żółkiewskiego, rozbiły w bitwie pod Kłuszynem sprzymierzone wojska rosyjsko – szwedzkie. Po zwycięstwie, do którego... Więcej »

Komentarze (1)
Wynik działania 1 + 3 =
ala
2021-02-01 09:02:11
jakie warunki
Ostatnio komentowane
Nie opisali różnic mitologi greckiej a rzymskiej.
Uczennica • 2021-05-14 06:23:31
elo
jonatan • 2021-05-13 14:50:49
Tekst wsm fajny, ale tak dziwnie napisany, nie da się nic zrozumieć, lepiej się popraw ...
Ktos mondry • 2021-05-13 12:45:10
Fajna robota, dzięki byczku
Toja • 2021-05-13 11:26:25
2
Hanka • 2021-05-13 09:15:11