Dryf genetyczny – efekt założyciela i efekt wąskiego gardła

Dryf genetyczny to zjawisko, które zachodzi w obrębie małych populacji i polega na zmianie frekwencji (częstości występowania) alleli w populacji. Zmiana ta jest dziełem zdarzeń losowych, a nie działania mechanizmów doboru naturalnego, czy mutacji. Przyczyną wystąpienia dryfu jest zróżnicowana rozrodczość osobników, która może wynikać z kłopotów ze znalezieniem partnera do rozrodu oraz losowa śmiertelność potomstwa. Wpływ dryfu genetycznego na częstość występowania alleli jest tym większy im mniejsza jest liczebność populacji. Efektem dryfu genetycznego może być całkowite wyeliminowanie z puli genowej populacji allelu (korzystnego, niekorzystnego, lub obojętnego), który cechował się niską frekwencją.

Model dryfu genetycznego
Model dryfu genetycznego/Professor marginalia (17.03.2009)/commons.wikimedia.org

Przykładem na działanie dryfu genetycznego jest efekt założyciela i efekt wąskiego gardła.

Efekt założyciela jest to zjawisko, które polega na odłączeniu od populacji wyjściowej niewielkiej grupy osobników, która migruje lub zostaje przeniesiona na nowy, odizolowany obszar. Przykładem efektu założyciela może być zasiedlanie, niezamieszkałych dotąd miejsc np. wysp oceanicznych. Założona populacja będzie różnić się od populacji macierzystej pulą genową, która będzie zubożona o niektóre allele. Skład puli genowej nowej polucji jest bowiem reprezentowany przez losowo wybrane allele. Przykładem na działanie efektu założyciela mogą być grupy krwi u Aborygenów, którzy zasiedlili Australię. Wśród tej rdzennej ludności nie występują grup krwi B i AB, bowiem, jak przypuszcza się, założyciele tej populacji nie posiadali allelu IB.

Efekt wąskiego gardła jest to zjawisko, które polega na nagłym i gwałtownym zmniejszeniu się liczebność populacji na skutek epidemii, katastrof, czy różnych kataklizmów (powódź, pożar, susza, huragan). Niewielka, ocalała grupa osobników odtwarza populację, która jednak nie jest identyczna genetycznie z populacją, z której się wywodzi. Podobnie jak w przypadku efektu założyciela jej pula genowa jest reprezentowana przez wybiórczy zestaw alleli populacji pierwotnej. Przykładem na działanie efektu wąskiego gardła jest populacja afrykańskich gepardów, które uniknęły śmierci w polowaniach przeprowadzanych z dużym nasileniem w XIX w. Grupa ta dała początek nowej populacji o zmienionej puli genowej, której osobniki są mniej żywotne i płodne. 

Polecamy również:

  • Pośrednie dowody ewolucji – przykłady

    Pośrednie dowody ewolucji opierają się na analizie porównawczej, czyli zestawieniu podobieństw i różnic w budowie współcześnie żyjących organizmów. Uzyskane w ten sposób dane są świadectwem na wspólne pochodzenie i ewolucję tych form.  Więcej »

  • Bezpośrednie dowody ewolucji – przykłady

    Bezpośrednie dowody ewolucji są to kopalne formy wymarłych organizmów odnalezione w wyniku badań paleontologicznych. Ukazuję one zmiany jakie zaszły w organizmach w trakcie trwania ewolucji. Więcej »

  • Prawo Hardy’ego-Weinberga – wzór, zastosowanie

    Genetyka populacji jest dziedziną zajmującej się badaniem dziedziczności w obrębie populacji. Podstawowym jej założeniem jest prawo sformułowane niezależnie przez dwóch uczonych – angielskiego matematyka Hardy’ego i niemieckiego genetyka Weinberga, które od nazwisk odkrywców nazwano... Więcej »

  • Dobór naturalny i dobór sztuczny – definicja, przykłady

    Dobór naturalny(selekcja naturalna) to jeden z mechanizmów ewolucji, który eliminuje osobniki o fenotypach, będących gorzej przystosowanych do panujących warunków. Cechy, które odpowiadają za lepsze dostosowanie organizmów do określonych warunków środowiskowych,... Więcej »

  • Specjacja – mechanizmy izoloacyjne

    Izolacja uniemożliwia przepływ genów miedzy populacjami, co prowadzi do powstania nowych gatunków, czyli specjacji. Typy izolacji: 1. Izolacja prezygotyczna – obejmuje mechanizmy, które zapobiegają zapłodnieniu komórki jajowej.... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 5 + 4 =
Ostatnio komentowane
Przydały mi się te choroby
• 2022-10-02 10:10:41
Yyy
• 2022-10-01 13:23:41
Super przydało mi się to do zadania z Religii
• 2022-09-29 12:48:27
Dziękuję, pomogło mi w nauce :)
• 2022-09-29 12:05:27
Bardzo pomocny
• 2022-09-29 09:23:04