Przypowieść - definicja, cechy, przykłady

Przypowieść, inaczej parabola (gr. parabole = „zestawienie obok siebie”) to – najprościej ujmując – opowieść z ukrytym przesłaniem. Parabola jest jednym z najstarszych gatunków literackich mieszczących się w kręgu literatury dydaktycznej. Charakterystycznymi cechami przypowieści są: uproszczona fabuła, schematyczne postaci, brak jasno określonego czasu i miejsca akcji, uniwersalizm, obecność alegorii i symboli. Najważniejszym elementem przypowieści jest jej przesłanie. Rozszyfrowanie przesłania przez czytelnika jest kluczowe dla zrozumienia sensu całej przypowieści. Odmianą paraboli jest przykład (łac. exemplum) – czyli opowieść przedstawiająca czytelnikowi konkretne wzorce postaw i zachowań (np. „Przypowieść o wdowim groszu”).

Biblia jest źródłem wielu przypowieści. Do najbardziej znanych należą: „Przypowieść o synu marnotrawnym”, „Przypowieść o siewcy”, „Przypowieść o miłosiernym Samarytaninie”, „Przypowieść o bogaczu i Łazarzu”, „Przypowieść o robotnikach w winnicy”, „Przypowieść o ziarnie gorczycy”. Ewangeliści podają zazwyczaj treść przypowieści wraz z jej wyjaśnieniem.

Wiele wyrażeń, mających swe źródło w biblijnych przypowieściach weszło do języka potocznego i w niezmienionej formie przetrwało aż do dzisiejszych czasów („wdowi grosz”, „miłosierny Samarytanin”, „ziarno gorczycy”, „syn marnotrawny”).

Polecamy również:

  • Przypowieść o skarbie i perle – streszczenie i opracowanie

    Głównym motywem przypowieści jest Królestwo Boże, które zostaje przyrównane do skarbu zakopanego na polu. Skarb ten został przypadkowo znaleziony przez pewnego człowieka, jednak ten postanowił ukryć go z powrotem i odejść. W tym czasie sprzedał wszystko co posiadał, a za zarobione... Więcej »

  • Uniwersalizm przypowieści biblijnych

    Przypowieść, zwana inaczej parabolą, to gatunek biblijny, charakterystyczny dla Nowego Testamentu. Można ją zdefiniować jako opowiadanie, które czerpie motywy z życia codziennego w celu wyjaśnienia prawd wiary i wskazania w prosty i przystępny sposób jak należy postępować. Język przypowieści posługuje... Więcej »

  • Przypowieść o chwaście - streszczenie i plan wydarzeń

    Pewien człowiek zasiał na swoim polu dobre nasiona. W nocy jednak przyszedł jego nieprzyjaciel i zasiał na roli chwast. Zboże wyrosło więc równocześnie z chwastem. Wtedy słudzy właściciela ziemi zapytali go, czy mają wyrwać niepotrzebne rośliny. On jednak zakazał im tego, twierdząc, że groziłoby to... Więcej »

  • Przypowieść o dobrej i złej budowli - streszczenie i plan wydarzeń

    Było dwóch ludzi: jeden roztropny, a drugi nierozsądny. Pierwszy z nich zbudował swój dom na skale. Kiedy nadeszła powódź i huragan, dom przetrwał, ponieważ miał mocne fundamenty. Człowiek nierozsądny natomiast postawił swój dom na piasku. Gdy jednak rozszalała się ulewa, wezbrały potoki... Więcej »

  • Przypowieść o dobrym i złym drzewie - streszczenie

    Dobre drzewo to takie, które wydaje dobre owoce, natomiast złe drzewo rodzi złe owoce. Owoc stanowi najważniejsze kryterium oceny drzewa. Z ciernia nie można bowiem zerwać fig, a z krzaka jeżyny winogron. Dobry człowiek wydobywa z serca dobro, a zły emanuje złem. Więcej »

Komentarze (24)
Wynik działania 2 + 5 =
hudcjixdg
2021-04-21 07:46:34
dziekuje
zoś
2021-02-21 17:23:56
Wielkie dzięki, wreszcie rozumiem ;)
Ash Ketchup
2020-11-17 16:36:14
Wiecie co, wszystko macie podane na tacy i jeszcze źle. Nauczcie się proszę czytać ze zrozumieniem, bo gdy widzę komentarze typu ,,A gdzie te cechy?'', to ręce mi opadają. Proszę, oto cechy przypowieści z tekstu: Charakterystycznymi cechami przypowieści są: uproszczona fabuła, schematyczne postaci, brak jasno określonego czasu i miejsca akcji, uniwersalizm, obecność alegorii i symboli.
Kai Chisaki
2020-10-18 12:43:53
W przypowieści może wystąpić uosobienie?
mmm
2020-10-01 19:49:33
spoko ale gdzie te cechy?
Lokehaj
2020-09-19 11:37:52
1/10
kuba/ser
2020-06-14 12:51:55
1/10
justibieber34
2020-05-21 12:06:11
może być
blowekXXD
2020-05-21 12:03:51
nawet spoko
mandzio
2020-05-18 12:16:04
1/10
meh
2020-05-13 13:44:55
2/10
JamieJohns
2020-05-12 15:35:52
I gdzie te cechy przypowieści?
miodzio12345678910
2020-04-29 07:15:31
mi się podoba
Madzik
2020-03-20 08:33:31
Jest bardzo zrozumiły. Moim zdaniem tekst jest okej.
twój stary
2020-03-13 09:43:22
nawet ok
zapracowany uczeń
2019-12-18 15:38:27
dzięki
tępy ziomal
2019-12-01 14:58:57
hah wreszcie zrozumiałam co to przypowieść
pilna uczennicz
2019-10-01 15:44:22
przydatne i dobrzy dobrany narrator
uczen
2019-03-16 17:36:02
spoko
Janusz
2018-12-19 16:11:50
Bardzo przydatne
Najs
2018-04-21 13:49:58
Najs
Gizmo
2017-10-08 13:01:33
Przydatne
Uczennica
2017-05-21 13:47:16
Dzięki
chiacynta
2016-11-16 06:51:47
fajnie wyjasnione
Ostatnio komentowane
Ola jest fajną dziewczyną i lubi się bawić z dziećmi i jest w ogóle fajną kobietą....
• 2022-08-09 19:00:20
Rosja nadal jest państwem totalitarnym, a Polska sie nim staje.
• 2022-08-02 19:37:03
Ef. 6:12 [ 11 - 20]. 1Tes.2:13 ; 4: 8..... w tedy i dziś. Łuk.10: 16 .....
• 2022-08-01 16:36:20
To bardzo ciekawa historia godna uwagi każdego.
• 2022-07-12 15:12:25
@cotymowisz - dziękujemy za zwrócenie uwagi, wpis został poprawiony. Pozdrawiamy eszkol...
• 2022-07-07 11:03:54