Nawias - funkcja, rodzaje, zasady użycia, kwadratowy, okrągły

Funkcja nawiasu

Nawias należy do grupy znaków wyodrębniających. Umożliwia wskazanie fragmentów tekstu podrzędnych (drugoplanowych, mniej istotnych) względem tekstu głównego. Składa się z dwóch elementów – nawiasu otwierającego i nawiasu zamykającego. Znak ten wyodrębnia silniej niż dwa przecinki lub dwa myślniki.

Rodzaje nawiasów

Najczęściej stosowanym typem nawiasu jest nawias okrągły (). Rzadziej używa się kwadratowego []. Nawiasy ostrokątne <> oraz klamrowe {} zarezerwowane są dla tekstów o charakterze specjalistycznym (naukowych).

Zasady użycia

W nawias okrągły ujmuje się:

1. dodatkowe, uzupełniające fragmenty tekstu:

W najludniejszych krajach świata (Chiny i Indie) mieszka ponad miliard obywateli.

Miał nadejść posłaniec od Pałyszewskiego, nauczyciela szkoły w Dębicach (wsi o trzy mile odległej), u którego wizyta dyrektorska pierwej niż w Owczarach wypaść miała.

2. przykłady:

Niektóre rasy psów (np. owczarki niemieckie, teriery, dalmatyńczyki) mają skłonność do alergii pokarmowych.

3. informacje o źródle cytatu:

Decyzja oswojenia niesie w sobie ryzyko łez. (A. de Saint-Exupery)

Zamykający nawias okrągły stosuje się w przypadku wyliczeń za pomocą liczb lub liter:

Do samodzielnych części mowy zalicza się:

a) czasowniki,

b) rzeczowniki,

c) przymiotniki…

Nawias kwadratowy służy przede wszystkim do:

1. sygnalizowania skrócenia tekstu:

Wśród nocy nagle się ocknął. Raptem usiadł na łóżku i rozszerzonymi oczyma patrzał przed siebie. Ktoś chrapał jak maszyna do ugniatania żwiru […]. Mała nocna lampka, ustawiona w kącie izby, oświetlała jedną ścianę i część powały.

2. umieszczania wstawek odautorskich w cytatach:

Litując się nad nią mąż jej Bogwał mówił: „Sine, ut ego etiam molam” – to jest po polsku: „Daj, ać ja pobruszę, a ty poczywaj!”. [podkr. T.M.] Tak ów Czech na zmianę mełł z żoną i często obracał kamień tak jak żona.

3. oznaczania zapisu fonetycznego:

Na okładce książki pt. „Pax” [paks] znajduje się obraz Jona Klassena [dżona klasena].

Nawias w nawiasie

Aby nie utrudniać odbioru tekstu, unika się ujmowania nawiasów w nawiasach. Jeżeli zachodzi taka potrzeba, należy zastosować się do jednej z poniższych zasad.

1. W nawias kwadratowy ujmuje się treści nadrzędne, a w okrągły – uzupełniające, węższe.

Uczniowie zobowiązani są do przeczytania wskazanych pozycji [z listy lektur obowiązkowych (zał. 1)] w bieżącym roku szkolnym.

2. Obie informacje – i węższą, i szerszą – ujmuje się w nawias okrągły.

Uczniowie zobowiązani są do przeczytania wskazanych pozycji (z listy lektur obowiązkowych (zał. 1)) w bieżącym roku szkolnym.

Nawias a inne znaki interpunkcyjne

Przed treścią ujętą w nawias można postawić pytajnik, wykrzyknik i wielokropek.

Czy ja dobrze usłyszałem? (Miałem nadzieję, że to jakaś pomyłka).

Miałem debet na koncie… (Dobrze, że swego czasu Antoni zaproponował pomoc).

Przecinek, średnik, myślnik i kropkę umieszcza się po wstawce nawiasowej.

Wśród nocy nagle się ocknął. Raptem usiadł na łóżku i rozszerzonymi oczyma patrzał przed siebie. Ktoś chrapał jak maszyna do ugniatania żwiru […].

Marek Nowak – jak wszyscy przypuszczali (a ja wiedziałem na pewno) – zamierzał kandydować na stanowisko prezesa.

Jeżeli znak interpunkcyjny (pytajnik, wykrzyknik, cudzysłów) jest częścią tekstu ujętego w nawias, pozostawia się go.

Wychowawczyni klasy (niczym Sędzia z „Pana Tadeusza”) po raz kolejny wygłosiła naukę o grzeczności.

Pani Maria skończyła w tym roku 103 (tak!) lata.

Polecamy również:

Komentarze (0)
Wynik działania 1 + 4 =
Ostatnio komentowane
zero
• 2022-12-03 22:06:32
o
• 2022-12-03 10:47:16
ok
• 2022-12-02 16:29:38
dzięki
• 2022-11-28 16:21:19
ok
• 2022-11-25 15:27:39