Faszyzm, nazizm, komunizm - porównanie (różnice, podobieństwa)

Systemy totalitarne stanowily nową, ponurą jakość w historii politycznej Europy po I wojnie światowej. Kolejno powstający system komunistyczny (na terenie Rosji), faszystowski (Włochy) i wreszcie nazistowski (Niemcy) wykorzystywały do przejęcia wladzy chaos panujący po I wojnie światowej, niezadowolenie społeczne z jej wyników, kryzys, biedę i szeroko zakrojoną propagandę. Dzięki obietnicom zmian na lepsze partie totalitarne były w stanie zdobyć władze w państwie, które potem przekształcaly wedle swoich wzorców. Nie znaczy to jednak, że systemy te były jednakowe. Pomiędzy faszyzmem, nazizmem i komunizmem pojawiało się wiele różnic na tle ideologicznym, mimo podobieństwa w działaniu.

Szczegółowe porównanie przedstawia poniższa tabela:

Problem Faszyzm Nazizm Komunizm
Kult wodza Tak, przyjął tytuł "duce" Tak, przyjął tytuł "fuhrer" Tak, chociaż formalnie utrzymywano pozory kolektywnego zarządzania
Partie w państwie Monopartyjność, inne opcje polityczne zabronione Monopartyjność, inne opcje polityczne zabronione Monopartyjność, inne opcje polityczne zabronione
Stosunek do innych narodów Nacjonalizm, silny nacisk na patriotyzm Skrajny nacjonalizm i rasizm, dzielenie ras na lepsze i gorsze Oficjalnie deklarowany internacjonalizm
Typ gospodarki Silnie znacjonalizowana Duża rola świadczeń socjalnych, tendecja do tworzenia wielkich karteli przemysłowych Gospodarka w pełni kontrolowana przez państwo, system nakazowo - rozdzielczy
Rola aparatu terroru i bezpieczeństwa Silna Bardzo silna Bardzo silna
Deklarowani cele Odbudowa "Imperium Romanum" Budowa "Lebensraum" - przestrzeni życiowej dla czystej rasy Niemców Wywołanie rewolucji światowej, wprowadzenie ustroju komunistycznego
Deklarowani "wrogowie ustroju" Brak ustalonej kategorii wrogów "Niższe rasy", komuniści, Żydzi "Imperialiści", kapitaliści, kułacy
Organizacje pozapartyjne Duża rola, wiele organizacji paramilitarnych, organizacji młodzieżowych nastawionych na szkolenie kadr Partii Duża rola, wiele organizacji paramilitarnych, organizacji młodzieżowych nastawionych na szkolenie kadr Partii Duża rola, wiele organizacji paramilitarnych, organizacji młodzieżowych nastawionych na szkolenie kadr Partii
Kult pracy, siły fizycznej, posłuszeństwa Tak Tak Tak, szczególnie silny
Terror wobec własnej ludności Umiarkowany, jedynie wobec wrogów politycznych Umiarkowany, jedynie wobec wrogów politycznych Bardzo silny, prewencyjne zastraszanie społeczeństwa
Izolowanie i eliminacja wrogich systemowi jednostek Raczej brak, poza więzieniem Obozy koncentracyjne, z czasem obozy zaglady Doraźna eliminacja bądź system obozów Gułag

Polecamy również:

  • Na czym polegał kult jednostki w ZSRR?

    Politolodzy zajmujący się problematyką funkcjonowania ustrojów totalitarnych zgodnie uważają, że jednym z najważniejszych elementów takiego systemu jest bardzo rozbudowany, oficjalny „kult jednostki”. Działania propagandowe systemu mają na celu stworzenie legendy człowieka –... Więcej »

  • Rola propagandy w powstawaniu i funkcjonowaniu systemów totalitarnych

    W dwudziestoleciu międzywojennym doszło do powstania nowych, niebezpiecznych i ekspansywnych ideologii, które dążyły do zbudowania nowego modelu państwa – ustroju totalitarnego. Totalitaryzm w swoich podstawach zakłada potrzebę całkowitej kontroli nad obywatelem, który ma być jedynie narzędziem... Więcej »

Komentarze (11)
Wynik działania 1 + 3 =
Paczesny
2024-04-16 10:18:23
Jestem magistrem
mam dziś kartkówkę z????
2022-05-13 05:20:02
100/10
Gretka
2021-04-06 15:58:07
Dzięki, mega przydatne!
xd
2020-04-26 10:14:27
polecam xd
Gałgan
2019-11-18 21:59:20
Dziękuję świetna robota! (Czy tylko dla mnie faszyzm był najłaskawszy?)
Axel kiedy konkurs
2016-12-18 14:12:10
Polecam
Starek pilny uczeń
2016-12-18 09:38:20
Dzięki bardzo naprawdę sie przydało :D
twoja stara nie ma pleców
2016-12-18 09:11:02
zajebiste 2/10
Emil
2016-11-04 00:56:39
Dzięki za pomoc :D
Natala
2016-10-14 12:21:37
Wielkie dzięki! To duży skrót, oszczędza czas!
Maro
2015-11-23 08:06:07
Świetna robota!!!
Ostatnio komentowane
.
• 2024-04-20 13:13:09
bez marii bylby nikim, bez pozdra
• 2024-04-18 17:47:36
walter white heisenberg?
• 2024-04-18 17:47:07
walter white?
• 2024-04-18 17:46:34
bARDZO FAJY TEKST! POWIEM SZCZERZE, ŻE MIAŁEM WZWÓD W TEMACIE PANIEN pOCKICH, ZWŁasza ...
• 2024-04-18 14:07:19