Unia brzeska - religia

Unią brzeską nazywa się unię kościelną zawartą pomiędzy Kościołem katolickim i Cerkwią prawosławną, która została ogłoszona w 1596 r. na synodzie w Brześciu Litewskim. Akt przyjęcia metropolii kijowskiej do jedności kościelnej (bulla Magnus Dominus et laudabilis nimis) papież Klemens VIII podpisał jednak wcześniej – 25 grudnia 1595 r. Kijowska metropolia prawosławna składała się wówczas z 9 biskupstw: chełmskiego, czemrnhowskiego, lwowskiego, łuckiego, pińskiego, połockiego, przemyskiego, smoleńskiego i włodaimierskiego.

Głównym celem porozumienia było podporządkowanie polskiej Cerkwi jurysdykcji papieża, przy jednoczesnym zachowaniu przez Kościół prawosławny dotychczasowej struktury administracyjnej (organizacji metropolii i prawa metropolity do konfirmacji biskupów w jej granicach), wschodniej liturgii i obrzędów w języku cerkiewno-słowiańskim oraz kalendarza juliańskiego. Wierni prawosławni byli zobowiązani nie tylko do uznania prymatu papieża, ale także do przyjęcia nauki Kościoła katolickiego w kwestiach dogmatycznych. Propagatorami unii byli m.in. ks. Piotr Skarga ( O rządzie i jedności Kościoła Bożego pod jednym pasterzem), ks. Stanisław Sokołowski i Andrzej Frycz Modrzewski.

Nie wszyscy hierarchowie prawosławni przyjęli uchwalenia synodu w Brześciu i uznali zwierzchnictwo biskupa Rzymu. Jeszcze przed zawarciem unii ukształtowała się opozycja, której przywódcą był książę Konstantyn Ostrogski. W efekcie społeczność prawosławna zamieszkująca tereny Polski podzieliła się na unitów (Kościół greckokatolicki) i dyzunitów (przeciwników unii). Dyzunici na tzw. antysynodzie, zorganizowanym w prywatnym domu pod opieką księcia Ostrogskiego, rzucili klątwę na biskupów unickich i wezwali ludność prawosławną do nieuznawania ich władzy kościelnej. W obronie unii i przeciw niej wydawano pisma polemiczne. W 1603 r. książę Ostrogoski na sejmie krakowskim domagał się usunięcia hierarchii unickiej i przywrócenia prawosławnej. Jego żądanie nie zostało spełnione, a unia ostatecznie ugruntowała się na przełomie XVII/XVIII wieku, kiedy przystąpiły do niej diecezje lwowska i przemyska.

Wśród postanowień unii brzeskiej znalazł się postulat o zrównaniu praw i przywilejów duchowieństwa unickiego z łacińskim. Biskupom prawosławnym dawało to nadzieje na zajęcie miejsc w senacie. Nie został on jednak przez Polskę spełniony. W konsekwencji cerkiew prawosławna do dziś uważa unię brzeską za  rozbicie jedności, natomiast Kościół rzymskokatolicki wręcz odwrotnie – za największą i najważniejszą, po unii florenckiej (1439 r.), próbę odbudowy jedności Kościoła.

Owocem unii brzeskiej są istniejące obecnie: Ukraińska Cerkiew greckokatolicka (w Polsce zarejestrowana pod nazwą Kościół Greckokatolicki) oraz Kościół greckokatolicki sui iuris na Białorusi.

Polecamy również:

  • Chrzest Polski - data, przyczyny, znaczenie, konsekwencje

    Pierwszym historycznie poświadczonym władcą polskim był Mieszko I. W momencie chrztu jego władza rozciągała się na obszarze Kujaw, Mazowsza, Wielkopolski oraz na części terenów Pomorza. Po wygranej bitwie z Niemcami pod Cedynią w roku 972, Mieszko zdobył władzę nad zachodnią częścią ostatniego z wymienionych... Więcej »

  • Początki chrześcijaństwa w Polsce - historia

    Chrzest Mieszka I w 966 r. stanowi oficjalny początek Kościoła katolickiego na ziemiach polskich, chociaż obecnie przypuszcza się, że sama chrystianizacja na terenach państwa Polan została rozpoczęta wcześniej, a przyjęcie chrztu było wynikiem jej pierwszego etapu.  Więcej »

  • Reformacja w Polsce - najważniejsze informacje

    Już od czasów Jana Husa Europę ogarniały niepokoje religijne. W wielu państwach dochodziło do wojen domowych na tym tle. Z Francji falami uciekali protestanci, z Anglii emigrowało wielu duchownych katolickich. Patrząc z tej perspektywy, Polska jawiła się jako ostoja tolerancji religijnej. Idee reformatorskie... Więcej »

  • Kontrreformacja w Polsce - najważniejsze informacje

    Początek ruchu kontrreformacyjnego Polsce wiąże się z działalnością kardynała Stanisława Hozjusza, której skutkiem było sprowadzenie do kraju działaczy Towarzystwa Jezusowego w 1564 roku. W bardzo krótkim czasie powstało kilka kolegiów jezuickich, które wypuściły ze swych murów... Więcej »

  • Kościół katolicki w czasie zaborów

    Kościół katolicki w okresie rozbiorów (1772-1918) był jedyną polską instytucją prawnie działającą we wszystkich trzech zaborach. Dzięki temu religia katolicka stała się istotnym czynnikiem tożsamości narodowej Polaków.  Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 2 + 2 =
Ostatnio komentowane
dzięki
• 2022-11-28 16:21:19
ok
• 2022-11-25 15:27:39
super
• 2022-11-24 18:51:50
super, ale czemu nie ma przykładów, żeby można było zobaczyć w praktyce jak to wygl...
• 2022-11-24 09:46:41
a jak napisać dyskusje na temat opowiadania "kwiat kalafiora"?
• 2022-11-21 19:40:07