Powrót posła - opracowanie (geneza, czas i miejsce akcji, motywy)

Geneza

„Powrót posła” powstawał szybko, podczas dwóch miesięcy 1790 roku. Był to czas szczególnych napięć politycznych, czas walki o reformy. W tym szczególnym okresie potrzebne było dzieło ukazujące w szerokiej perspektywie stosunek zarówno szlachty postępowej, jak i wstecznictwa, do wszystkich ważnych kwestii: sukcesji tronu, liberum veto, przymierza z Prusami czy dziesięciny. Tym wymogom odpowiada w pełni „Powrót posła”.


Czas i miejsce akcji

Niemcewicz „Powrotem posła” nawiązuje do antycznych wzorców, zatem mamy zachowaną zasadę trzech jedności: akcja koncentruje się wokół jednego tematu, opisane wydarzenia dzieją się w ciągu jednego dnia (podczas limity sejmowej, czyli przerwy w obradach), umiejscowione zostają w dworku szlacheckim, siedzibie Podkomorzego i jego rodziny.

Motywy

Ojczyzna

„Powrót posła” to wykładnia poglądów politycznych ówczesnej szlachty. Jako że pisany był w czasach obrad Sejmu Czteroletniego, porusza wszystkie kwestie, wokół których koncentrowało się wtedy życie polityczne. Dramat miał bowiem pełnić rolę agitacyjną w społeczeństwie, które stanęło wobec konieczności wprowadzenia reform w Państwie. Bohaterowie komedii deliberują zatem nad zasadnością liberum weto, regułami sukcesji tronu, obowiązkiem dziesięciny nałożonym na chłopów, czy skutkami przymierza z Prusami.

Wyraźnie rysują się dwa obozy polityczne: zatwardziałych konserwatystów (Starosta) i postępowych zwolenników reform (Podkomorzy, Walery). Niemcewicz chce ośmieszyć konserwatystów jako tych, którzy, przez swoje skostniałe poglądy, marazm, lenistwo, wygodnictwo, przekupność, brak szacunku dla tradycji, brak przestrzegania patriotycznych wartości, doprowadzają do upadku kraju. Celowo zatem przejaskrawia takie cechy Starosty jak: ciemnota, ignorancja, krótkowzroczność, dbałość o swój majątek i interesy.

Niemcewicz pokazuje, że reformatorzy, którzy ponad własne sprawy stawiają dobro ojczyzny stanowią wzór do naśladowania dla każdego obywatela. Nie brak im perspektywicznego myślenia, które przejawia się choćby w krytyce liberum veto i nieograniczonych swobód szlacheckich. Walery i jego bracia zostali tak wychowani przez Podkomorzego, że służbę ojczyźnie uważają za swój najważniejszy obowiązek. Powinnością prawdziwego patrioty jest zatem troska o dobro Polski, przejawiająca się zainteresowaniu problemami kraju (obrady sejmu, wolna elekcja), ale też wszystkich jego obywateli (zwiększenie praw niższych warstw społecznych).

Rodzina

Rodzina Podkomorzych to ideał polskiej rodziny. Najważniejsze panujące w domu wartości to poszanowanie Ojczyzny, patriotyzm, szacunek dla tradycji. Podkomorzyna to wzór Matki Polki, jest troskliwa i wyrozumiała. W rodzinie Podkomorzego nie ma miejsca na zawiść czy zazdrość – rządzą tu miłość, wzajemny szacunek, spokój, dbałość o interesy Ojczyzny.

W osobach Podkomorzego i Starosty Niemcewicz zestawił dwa odmienne wizerunki ojca. Pierwszy to wzorowy ojciec, szlachcic przekazujący dzieciom wartości patriotyzmu, prowadzący dom zgodnie z polską tradycją. Z kolei starosta jest egoistą, nie wychowuje córki, interesuje się tylko sprawami majątkowymi.

Polecamy również:

  • Powrót posła - plan wydarzeń

    1. Agatka, przygotowując śniadanie, rozmawia z Jakubem o Staroście, Szarmanckim i pannie Teresie.2. Starosta rozmawia z Podkomorstwem o wojnie  i obecnej sytuacji panującej w kraju.3. Podkomorzy ze Starostą polemizują na temat modnego wychowania.4. Podkomorstwo otrzymuje list od syna z informacją o jego... Więcej »

  • Powrót posła - bohaterowie

    Podkomorzy - postępowy szlachcic, zwolennik nowego porządku i reform, ojciec trzech synów, z których każdy pracuje na pożytek kraju: najstarszy jest posłem na sejm, średni pracuje w komisjach porządkowych cywilno-prawnych, najmłodszy zaś służy w kawalerii. Jest dumny z tego, iż wszyscy jego synowie... Więcej »

  • Powrót posła - interpretacja

    Niemcewicz, w bardzo zręczny sposób, wplótł kwestie polityczno-społeczne w błahą historyjkę o pannie i jej dwóch adoratorach, z których jednemu jest ona przychylna, drugi zaś to lekkoduch czyhający jedynie na jej majątek, ale mający poparcie u rodziców. Mamy ukazane zatem drobne... Więcej »

  • Powrót posła jako komedia polityczna

    Julian Ursyn Niemcewicz był aktywnym działaczem stronnictwa patriotycznego, który swoje poglądy wyrażał także poprzez literaturę. „Powrót posła” jest przykładem dzieła zaangażowanego w naprawę kraju. Więcej »

Komentarze (1)
Wynik działania 1 + 2 =
Ja
2022-10-16 14:56:34
Super
  • Najnowsze
  • Losowe
Ostatnio komentowane
.
• 2024-04-20 13:13:09
bez marii bylby nikim, bez pozdra
• 2024-04-18 17:47:36
walter white heisenberg?
• 2024-04-18 17:47:07
walter white?
• 2024-04-18 17:46:34
bARDZO FAJY TEKST! POWIEM SZCZERZE, ŻE MIAŁEM WZWÓD W TEMACIE PANIEN pOCKICH, ZWŁasza ...
• 2024-04-18 14:07:19