Platon, Obrona Sokratesa – opracowanie

Geneza i forma

Obrona Sokratesa jest jednym z dialogów autorstwa Platona, choć w rzeczywistości stanowi zapis monologu Sokratesa, który broni się przed zarzutami wobec jego nauk. Proces filozofa miał miejsce w 399 roku p.n.e i zakończył się nałożeniem na uczonego kary śmierci. Paradoksalnie, obrona filozofa jest jednocześnie aktem oskarżenia o niesprawiedliwość tych, którzy go skazali.

Zarzuty wobec Sokratesa

Filozof był postacią kontrowersyjną – wśród Ateńczyków był zarówno uwielbiany jak i znienawidzony. Zarzucano mu przede wszystkim deprawowanie młodych i chłonnych umysłów. Filozof stale powoływał się na głos ducha bogów, który miał podpowiadać mu co robić. To nie budziło wśród obywateli wiarygodności i wielu podejrzewało go po prostu o brak wiary.

Ulubioną metodą nauczania filozofa było chodzenie po ulicach miasta i wygłaszanie swoich tez w miejscach zgromadzeń publicznych. Najczęściej rozmawiał z zupełnie przypadkowo spotkanymi osobami. Jednym z literackich przejawów krytyki Sokratesa był utwór Chmury napisany przez Arystofanesa. Sokrates jawi się tam jako dziwaczny nauczyciel, zupełnie oderwany od rzeczywistości, który bardziej szkodzi swoim uczniom niż pomaga.

Oskarżyciele

Głównymi oskarżycielami byli: Anytos, Meletos oraz Lykon. Większość oskarżeń wypływała z indywidualnych zatargów z filozofem. Treść sformułowanej skargi brzmiała następująco:

O to zaskarżył pod przysięgą Meletos, syn Meletosa z Pittos, Sokratesa, syna Sofroniska z Alopeków: Zbrodnię popełnia Sokrates, bogów, których państwo uznaje, nie uznając, inne zaś nowe duchy wprowadzając; zbrodnię też popełnia, psując młodzież.

Postawa oskarżonego

Teraz pragnąłbym coś przepowiedzieć wam, którzy mię skazaliście. Bo jestem już na tym progu, gdzie zazwyczaj ludzie najwięcej wieszczą: gdy mają umrzeć. Przepowiadam więc, mężowie, którzy mię zabiliście, że zaraz po mojej śmierci spadnie na was kara o wiele cięższa, na Zeusa, od tej, przez którą mnie zadaliście śmierć (...) jeśli, mniemacie, że zabijając ludzi powstrzymacie kogokolwiek od ganienia was za to, że nie żyjecie jak należy, niepięknie myślicie. Bo to ani możliwe, ani piękne, zabezpieczyć się w taki sposób. Najpiękniej i najprościej jest nie gnębić innych, ale starać się samych siebie zrobić jak najlepszymi. Tyle pożegnalnych słów wieszczby dla tych, którzy mię skazali....

Tą przemową oskarżony ukazał, że jego przeciwnicy popełnili błąd – jeśli nie zgadzali się z jego poglądami, mogli wybrać inna formę kary niż śmierć, gdyż ta, paradoksalnie, sprzyja wydźwiękowi jego nauk. Dzięki temu wyrokowi Ateńczycy wystawili filozofowi pomnik trwały na wieki, zyskał on popularność aktualną również współcześnie.

Polecamy również:

  • Platon, Państwo – streszczenie

    Tekst Platona posiada formę dialogu, w którym biorą udział następujący rozmówcy: Sokrates, Glaukon, Adejmantos, Polermarch, Trazymach, Kefalos i Klejtafon. Całość rozmowy dotyczy sposobów właściwego zarządzania Państwem. Więcej »

  • Platon - biografia

    Platon to obok Arystotelesa najważniejsza postać klasycznego okresu greckiej filozofii. Żył on w latach 427 – 347 p. n. e. „Platon” to przydomek nadany filozofowi ze względu na jego szczególnie rozrośnięte barki. Platon cenił sobie dbałość o kondycję fizyczną i niejednokrotnie brał udział w... Więcej »

Komentarze (1)
Wynik działania 1 + 5 =
Michał
2023-10-10 19:36:13
Tekst "Obrona Sokratesa" to jeden z dialogów autorstwa Platona, który przedstawia obronę Sokratesa przed oskarżeniem. Oskarżono Sokratesa o to, że jest winny dwóch głównych zarzutów: Zepsucie młodzieży: Oskarżono Sokratesa o to, że demoralizuje młodzież ateńską i wprowadza w błąd młodych ludzi swoimi filozoficznymi dociekliwościami. Twierdzono, że jego metoda dociekania prawdy przez zadawanie pytań i kwestionowanie istniejącej wiedzy prowadzi do dezorientacji i zepsucia młodzieży. Niewiarołomstwo religijne: Sokratesa oskarżono o nieczczenie tradycyjnych bogów ateńskich i wprowadzanie nowych, nieznanych bóstw. Zarzucano mu zakłócanie porządku religijnego w Atenach. Sokrates bronił się, przede wszystkim argumentując, że nie jest winny tych oskarżeń, a także że nie prowadzi swojej filozofii w celu zepsucia młodzieży ani obalania tradycyjnych wierzeń religijnych. Jego obrona polegała na wykazaniu, że jego metoda filozofowania, polegająca na poszukiwaniu prawdy poprzez pytania i dialog, ma na celu poprawę moralności i rozumienia, a nie jej pogorszenie. Sokrates argumentował, że jego filozoficzne dociekania były wynikiem nakazów boskich, wyrażonych przez swojego daimona lub głos wewnętrzny, którym kierował się w życiu. Kompozycja tekstu "Obrona Sokratesa" jest dialogiczna, co oznacza, że toczy się ona w formie rozmowy między Sokratesem a jego oskarżycielami oraz sędziami. Tekst zawiera trzy części: Apologia Sokratesa (Obrona Sokratesa): Jest to część, w której Sokrates broni się przed oskarżeniami i przedstawia swoje stanowisko. Antygona: W tej części Sokrates odnosi się do poglądów swojego przyjaciela Antygona i przedstawia go jako osobę, która również jest gotowa bronić swoich przekonań pomimo konsekwencji. Zasądzenie kary: To zakończenie dialogu, w którym sędziowie ogłaszają wyrok skazujący Sokratesa na śmierć przez picie cykuty. W dialogu Plato stara się ukazać Sokratesa jako mędrca, który niezłomnie trzyma się swoich przekonań i jest gotów poświęcić życie za prawdę i moralność.
  • Najnowsze
  • Losowe
Ostatnio komentowane
xd
• 2024-04-16 17:58:56
@Mariola - dziękujemy za zwrócenie uwagi, wpis został poprawiony. Pozdrawiamy :)
• 2024-04-16 07:36:55
Co za wstyd pomyśleć, że ja nie istnieje.
• 2024-04-12 15:30:23
supier
• 2024-04-11 18:27:13
bardzo pomocne
• 2024-04-09 17:22:24