Franciszkanizm - definicja, filozofia, przedstawiciele

Franciszkanizm to ruch religijno-filozoficzny, który został zapoczątkowany w średniowieczu w XIII w. przez św. Franciszka z Asyżu.

Wiara i Bóg według franciszkanizmu – chrystocentryzm

Franciszkanizm zerwał z dominującym w średniowieczu obrazem Boga-surowego Sędziego. Święty Franciszek koncentrował się raczej na pokazaniu Go jako sprawcy dobra istniejącego na świecie. Pragnął, by ludzie widzieli w Stwórcy świata nieskończone Miłość i Dobro. Ucieleśnieniem tych wartości był Syn BożyJezus – który we franciszkanizmie uważany był za najpełniejszy wzór do naśladowania.

Taki sposób postrzegania Zbawiciela nazywany jest chrystocentryzmem. Duchowość franciszkańska odznacza się także bardzo silnym kultem Matki Boskiej, co wynika właśnie z chrystocentrycznego charakteru tego ruchu; wszak to Maryja urodziła Jezusa.

Człowiek we franciszkanizmie

Giotto di Bondone, Kazanie do ptaków
Giotto di Bondone „Kazanie do ptaków” (1297-1300)

Franciszkanizm był swoistym „powiewem świeżości”, jeśli chodzi o sposób postrzegania człowieka i jego życia. Słowem kluczem niezbędnym do zrozumienia tej przemiany jest afirmacja, czyli – akceptacja, uznanie. Święty Franciszek nie negował średniowiecznej ascezy, lecz zalecał praktykowanie jej z umiarem, gdyż świat – jako dar od Boga – należy doceniać przez sam szacunek do jego Stwórcy. Wspaniałość Boga, w ujęciu zwolenników świętego Franciszka, najlepiej manifestowała się w wykreowanej przez Niego przyrodzie, co znalazło odzwierciedlenie w doktrynie zapoczątkowanej przez „Biedaczynę z Asyżu". Zachęcał on do cieszenia się pięknem świata ożywionego, a zwierzęta nazywał „braćmi mniejszymi”.

Nie należy jednak sądzić, że duchowość franciszkańska zakładała bezkrytyczne czerpanie radości z życia. Owszem, był to bardzo ważny element, ale św. Franciszek zalecał, by w życiu kierować się ubóstwem, miłością do bliźnich oraz pokorą.

Kwestia śmierci we franciszkanizmie

Śmierć panowała niepodzielnie nad średniowiecznym światem i umysłowością. Ludzi przerażała wizja okrutnej kostuchy, ścinającej swoją kosą następne głowy. I w tej materii święty Franciszek znacznie odmienił ludzkie postrzeganie śmierci.

Człowiek szczęśliwy, według świętego, nie boi się bowiem momentu swojego odejścia, ponieważ ma świadomość, że dobrze wykorzystał dany mu czas i opuszczając świat doczesny – zbliża się do Boga. Śmierć w duchowości franciszkańskiej to ostateczne szczęście, zbliżenie się do nieskończonej Miłości.

Kontynuatorzy filozofii św. Franciszka

Franciszkanizm był w średniowieczu czymś szczególnym. Ten rodzaj chrześcijańskiej duchowości opartej na miłości, dobru, radości, pokorze i ubóstwie znalazł licznych zwolenników i kontynuatorów. Postać świętego Franciszka – prekursora takiego sposobu oddawania czci Bogu – cieszyła się w średniowieczu wielkim poważaniem. Wśród najważniejszych propagatorów franciszkanizmu wymienić można: św. Antoniego Padewskiego, św. Anielę z Foligno, św. Bernardyna z Sieny oraz  św. Maksymiliana Marię Kolbego.

Warto dodać, że franciszkanizm stał się inspiracją także dla ludzi niezwiązanych z duchowieństwem. Motywy charakterystyczne dla tej duchowości wielokrotnie pojawiały się w literaturze i innych sztukach. Sztandarowym dziełem, które jest zarazem wykładnią filozofii świętego Franciszka, są „Kwiatki św. Franciszka” – zbiór opowiadań przytaczających wydarzenia z życia „Biedaczyny z Asyżu”, wydany po raz pierwszy już w XIV w.

Polecamy również:

  • Św. Franciszek z Asyżu - charakterystyka

    Święty Franiszek z Asyżu (Giovanni di Bernardone) – włoski święty i stygmatyk, założyciel zakonu franciszkanów, prekursor tzw. franciszkańskiej duchowości. Lata życia: 1182 – 1226. Rodzina: Ojcem świętego Franciszka był bardzo bogaty kupiec i sukiennik z Asyżu – Pietro di Bernardone, matka... Więcej »

  • Św. Franciszek, Pochwała stworzenia - analiza i interpretacja

    Utwór świętego Franciszka, noszący również inny tytuł: Pieśń słoneczna, jest kantykiem pochodzącym z XIII wieku. Stanowi jeden  z najstarszych zachowanych zabytków włoskiej poezji. Autorstwo św. Franciszka z Asyżu potwierdzają pisma innych uczonych. Utwór miał zostać spisany na dwa... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 2 + 5 =
  • Najnowsze
  • Losowe
Ostatnio komentowane
"Mianem libertarianizmu zwykło się nazywać najbardziej radykalny nurt liberalizmu." No...
• 2024-03-01 10:11:23
kys(keepurselfsafe)
• 2024-02-28 14:36:21
Super i MEGA pomocne!
• 2024-02-28 10:18:34
joł joł jowisz najwiekszy olbrzym gazowy 5 od słonca na pewno nie przeoczysz choć mooj...
• 2024-02-27 14:59:44
Ok
• 2024-02-27 09:29:45