Rabacja galicyjska (1846) - przyczyny, skutki - historia

Po klęsce powstania listopadowego doszło do przejściowego osłabienia działalności spiskowej na byłych ziemiach polskich, w związku z szeregiem represji i falą zniechęcenia po klęsce. Taki stan nie mógł jednak trwać długo, wobec istnienia wśród Polaków silnych chęci do wyzwolenia się i utworzenia własnego państwa.

W latach 40. XIX wieku na terenach zaboru pruskiego i austriackiego powstała siatka konspiracyjna, której celem było zorganizowanie powstania, mającego objąć swoim  zasięgiem terytorium wszystkich trzech zaborów. Jej pruski odłam został wkrótce rozbity przez policję pruską, a wielu przywódców (w tym Ludwik Mierosławski) aresztowanych. Niemniej jej członkowie cały czas znajdowali się i pracowali na terytorium Galicji. Władze austriackie zdawały sobie sprawę z możliwości wybuchu powstania, postanowiły więc zapobiec temu, kierując istniejące napięcie na inne tory, w tym celu umiejętnie wykorzystując istniejące w ówczesnym społeczeństwie polskim napięcia.

Od dawna w Galicji narastał problem relacji pomiędzy szlachtą a chłopstwem. W dawnych czasach chłopi w Rzeczpospolitej byli niemal całkowicie pozbawieni praw i obarczeni wieloma powinnościami względem panów. Panowanie austriackie nie zmieniło wprawdzie mocno owych zależności, ale Austriacy wykorzystali panującą sytuację, przyjmując rolę arbitrów i sędziów w sporach pomiędzy dwiema grupami społecznymi.  Powodowało to, że często chłopi bardziej ufali austriackiej administracji, niż polskiemu ziemiaństwu.

Gdy napięcie w Galicji groziło wybuchem powstania w lutym 1846 roku, Austriacy sprowokowali szereg chłopskich wystąpień przeciwko szlachcie. Wykorzystali oni do tego pogłoski o tym, że szlachta zamierzała napaść zbrojnie na chłopów, jak również ciche przyzwolenie na „wyrównanie rachunków” w od dawna już toczących się procesach i sporach. Przywódcą zbuntowanych chłopów został Jakub Szela.

Zbuntowanie chłopi galicyjscy pomiędzy lutym (od 19.02.) a marcem przeprowadzili szereg napadów na majątki dworskie, często mordując przebywającą w nich szlachtę. Doszło do aktów nieusprawiedliwionego okrucieństwa,  co oczywiście spowodowało powstanie wielkiej bariery pomiędzy chłopami a ziemianami. W marcu władze austriackie zaczęły stopowanie trwającej rzezi, bowiem ich główny cel został już osiągnięty. Niebezpieczeństwo powstania, jak również jakiejkolwiek współpracy między Polakami w zaborze austriackim zostało zażegnane na długie lata.

Polecamy również:

  • Jakub Szela - biografia. Bohater czy zdrajca narodowy?

    Jakub Szela urodził się w roku 1787 we wsi Smarzowy, na terenie należącym po rozbiorach Rzeczpospolitej do Austrii. Przed rokiem 1846 nie wyróżniał się właściwie niczym na arenie politycznej. Zyskał jedynie znikomą, lokalną sławę, będąc przedstawicielem wsi w szeregu wielu procesów... Więcej »

  • Jakub Szela - biografia. Bohater czy zdrajca narodowy?

    Jakub Szela urodził się w roku 1787 we wsi Smarzowy, na terenie należącym po rozbiorach Rzeczpospolitej do Austrii. Przed rokiem 1846 nie wyróżniał się właściwie niczym na arenie politycznej. Zyskał jedynie znikomą, lokalną sławę, będąc przedstawicielem wsi w szeregu wielu procesów... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 1 + 2 =
Ostatnio komentowane
777
777 • 2021-03-01 09:59:08
Skomentuj tekst
Imię/nick • 2021-03-01 09:54:48
10
ez • 2021-03-01 09:21:00
.
. • 2021-03-01 08:33:30
Fajne.
Moper • 2021-02-27 14:21:53