Nacjonalizm - definicja, rodzaje, główne założenia, przedstawiciele

Pierwsza forma nacjonalizmu pojawiła się w XVIII wieku we Francji, dostrzec go można w hasłach głoszonych przez jakobinów podczas Rewolucji Francuskiej, wówczas przybrał on postać rewolucyjną. Jednak nacjonalizm występujący we współczesnej formie, pojawił się pod koniec XIX wieku.

Nacjonalizm nie jest kompletną, jednorodną ideologią, lecz zbiorem zasad. Nadrzędną zasadą jest uznanie narodu jako wartości naczelnej, ponad interesami jednostki, to przyznanie narodowi najważniejszej roli w życiu społecznym. Z powyższej zasady wynikł szereg kolejnych założeń nacjonalizmu, tj. popieranie interesów własnego narodu na tle gospodarczy, ale również w kontaktach międzyludzkich, na tle kulturowym i politycznym.

Pojęcie nacjonalizmu o wiele niejednoznacznych konotacjach, może być rozumiane jako wszelakiego rodzaju symptomy świadomości narodowej (w rozumieniu angielskim) lub utożsamiane z patriotyzmem (nacechowane negatywnie). Coraz częściej jest rozumiany pejoratywnie, jako niechęć wobec innych, bezkrytyczne spojrzenie i nadmierna gloryfikacja swojego narodu, prowadząca do nietolerancji w stosunku do innych grup czy narodów. Skrajna formą nacjonalizmu był niemiecki nazizm, wprowadzony przez Adolfa Hitlera, doprowadził bowiem do masowych mordów niektórych narodowości.

Mimo, możliwych wypaczeń, nacjonalizm spełnia ważne funkcje w funkcjonowaniu narodów czy społeczeństw. Może być środkiem wyrażania świadomości narodowej, być przejawem istnienia danego narodu, ponadto bywa postrzegany jako czynnik narodotwórczy.

Istnieje wiele odmian i rodzajów nacjonalizmu, każdy posiada cechy specyficzne tylko dla niego, ale również charakterystyczne właściwości wskazujące, iż jest to jednak odmiana nacjonalizmu. Do tych najpopularniejszych zaliczamy: nacjonalizm ekonomiczny (celem jest zdobycie wysokiej pozycji ekonomicznej narodu, zapewniającej niezależność państwu); liberalny (mieszanie zasad suwerenności ludu z ideą narodu np. nacjonalizm francuski epoki Wielkiej Rewolucji); antykolonialny (skierowany przeciwko państwom kolonialnym, np. w Indiach, Kenii); pokojowy (propagował równość wszystkich ludzi bez względu na przynależność etniczną czy religię); ekspansywny (agresywny, często mający militarny charakter); integralny.

Polecamy również:

  • Patriotyzm - definicja, znaczenie - WOS

    Patriotyzm (z łac. patria – ojczyzna) to umiłowanie, poszanowanie własnej ojczyzny. Postawa przejawiająca się w emocjonalnej więzi z historią, tradycją, ojczystym językiem, silnym powiązaniem z kulturą, czy nawet krajobrazem danego narodu, to również gotowość do służby, do poświęceń... Więcej »

  • Szowinizm - definicja, przykłady, charakterystyka - WOS

    Szowinizm – precyzyjnie rzecz ujmując to postawa bezkrytycznej gloryfikacji, uwielbienia, własnego gatunku, grupy społecznej, narodu, rasy, płci, połączoną z niechęcią czy nawet pogardą wobec innych grup, mniejszości. Charakterystyczne dla szowinizmu jest bezrefleksyjne, bezkrytyczne spojrzenie na... Więcej »

  • Kosmopolityzm - definicja, przejawy, globalizacja - WOS

    Kosmopolityzm (pochodzi z jęz. greckiego i oznacza „obywatela świata”) – jest to pogląd odrzucający podziały kulturowe, terytorialne czy polityczne. Zwolennicy tego poglądu utożsamiają się z dorobkiem cywilizacyjnym wszystkich państw, narodów i kultur, ich ojczyzną jest cały świat. Więcej »

  • Ksenofobia - definicja, przejawy, znaczenie - WOS

    Ksenofobia (z greckiego ksenos – obcy, gość oraz phobos – lęk) pierwotnie termin ksenofobia oznaczał strach, lęk przed obcymi, obecnie pojęcie to rozumiane jest jako postawa wrogości do innych grup, osób, która ma swoje podłoże w przekonaniu o obcości, poczuciu... Więcej »

  • Rasizm - definicja, doktryna, zagrożenia - WOS

    Rasizm (dyskryminacja rasowa) to ideologia głosząca podział ludzi na określone rasy, różniące się od siebie w głównej mierze wyglądem zewnętrznym np. kolorem skóry, kształtem czaszki, a także predyspozycjami umysłowymi. Ponadto zakłada wyższość jednych ras nad innymi. Więcej »

Komentarze (1)
Wynik działania 5 + 3 =
norbi bb
2022-02-15 18:50:42
good
Ostatnio komentowane
Rosja nadal jest państwem totalitarnym, a Polska sie nim staje.
• 2022-08-02 19:37:03
Ef. 6:12 [ 11 - 20]. 1Tes.2:13 ; 4: 8..... w tedy i dziś. Łuk.10: 16 .....
• 2022-08-01 16:36:20
To bardzo ciekawa historia godna uwagi każdego.
• 2022-07-12 15:12:25
@cotymowisz - dziękujemy za zwrócenie uwagi, wpis został poprawiony. Pozdrawiamy eszkol...
• 2022-07-07 11:03:54
Jest ok
• 2022-07-06 16:31:40