Symbole liturgiczne: woda, oliwa, światło, kadzidło

Chleb i wino

Chleb i wino to elementy niezbędne do sprawowania Mszy Świętej. Symbolizują bowiem Chrystusa – On sam nazwał siebie chlebem żywym (J 6,48) i krzewem winnym (J 15,1). Są one konsekrowane w czasie modlitwy eucharystycznej,  w wyniku której substancja chleba staje się substancją Ciała Chrystusa, a substancja wina – substancją Jego Krwi. Kościół podkreśla, że przez przemianę chleba i wina, Chrystus jest prawdziwie, rzeczywiście obecny w sakramencie Eucharystii. Przemiana ta jest nazywana przeistoczeniem bądź transsubstancjacją.

Ta rzeczywista obecność Chrystusa  sprawia,  że wierni, którzy spożywają te pokarmy, jednoczą się z Nim i mają udział w Jego Bóstwie. Jednocząca siła Eucharystii dotyczy także chrześcijan jako wspólnoty: my, liczni, tworzymy jedno ciało. Wszyscy bowiem bierzemy z tego samego chleba (1 Kor 10,17).

Obecnie do przeistoczenia używa się niekwaszonego chleba pszennego i wina z małą domieszką wody. Chleb eucharystyczny ma okrągłą formę, symbolizującą wieczność Boga, i jest nazywany hostią.

Znaczenie wody w liturgii

Woda ma bardzo bogatą symbolikę i znalazła zastosowanie w wielu kultach religijnych. W chrześcijaństwie jest przede wszystkim używana jako symbol oczyszczenia, odrodzenia oraz symbol Ducha Świętego.

W liturgii jest używana we Mszy św. podczas tzw. aspersji – czyli pokropienia wiernych wodą święconą podczas Eucharystii w niedzielę, stosowanego zamiast aktu pokuty; w Eucharystii do rozcieńczenia wina oraz w rytuale obmycia rąk przez kapłana przed sprawowaniem Komunii Świętej. Woda jest także podstawowym elementem sakramentu chrztu – obmycie wodą chrzcielną zmywa z człowieka grzech pierworodny i stanowi symbol daru Ducha Świętego.

W liturgii Wigilii Paschalnej kapłan dokonuje poświęcenia wody. Tą święconą wodą wierni czynią później znak krzyża przy wejściu oraz przy wyjściu ze świątyni; jest ona także używana przy poświęcaniu dewocjonaliów (medalików, krzyżyków, różańców). Kropi się nią również trumnę w czasie pogrzebu.

Znaczenie oliwy w liturgii

Oliwa w chrześcijaństwie jest znakiem daru Ducha Świętego. W dzisiejszej liturgii  występuje w trzech odmianach: jako olej chorych, olej katechumenów oraz olej krzyżma św. (krzyżmo jest mieszaniną oliwy z oliwek i wonnego balsamu). Stosuje się je przy sprawowaniu sakramentu chrztu, bierzmowania, kapłaństwa, namaszczenia chorych, a także przy poświęceniu ołtarza, dedykacji kościoła i ołtarza. Są one konsekrowane w czasie Mszy Krzyżma św. w Wielki Czwartek.

Znaczenie światła w liturgii

Światło jest symbolem prawdy; wyjścia z mroku niewiedzy, kłamstwa i grzechu. Zgodnie z teologią chrześcijańską światłem jest sam Chrystus: A oto znów przemówił do nich Jezus tymi słowami: «Ja jestem światłością świata. Kto idzie za Mną, nie będzie chodził w ciemności, lecz będzie miał światło życia». (J 8,12)

Światło w liturgii to znak radości i świętej obecności, a także zaproszenie do modlitwy. Pojawia się w każdej Mszy św. w postaci zapalonych przy ołtarzu świec. W formie lampki znalazło zastosowanie przed tabernakulum, w którym znajduje się Najświętszy Sakrament – w tym przypadku jest symbolem obecności Chrystusa oraz wiary chrześcijan. Z kolei przy sakramencie chrztu zapalone świece są znakiem łaski wiary i usynowienia.

Wyjątkową rolę światło gra w czasie liturgii Wigilii Paschalnej. Po obrzędzie święcenia ognia i święcenia paschału, które odbywają się przed kościołem, rozpoczyna się procesja z zapaloną świecą paschalną do wnętrza świątyni. Kapłan, wnosząc paschał, zatrzymuje się w wyznaczonych miejscach i za każdym razem unosi go, śpiewając uroczyście: Światło Chrystusa. Wierni odpowiadają: Bogu niech będą dzięki. Kiedy kapłan znajduje się już przy ołtarzu, zgromadzeni podchodzą i zapalają swoje własne świece od paschału. W ten sposób stopniowo rozjaśnia się cały kościół. Dopiero wtedy włączane są wszystkie światła. Jest to tzw. Liturgia Światła.

Kadzidło

Kadzidło stosowane w liturgii jest znakiem wznoszącej się modlitwy (Ps 140,2; Ap 8,3) oraz bezinteresownym darem wiernych dla Boga ;wyrazem Jego czci i uwielbienia.

Kadzidła można używać według uznania w liturgii Mszy świętej: podczas procesji na wejście, do okadzenia krzyża i ołtarza na początku Mszy św., w czasie procesji przed Ewangelią i podczas jej głoszenia, w liturgicznym przygotowaniu darów ( okadzenie ołtarza, krzyża, paschału, kapłana i koncelebrantów, a także wiernych) oraz podczas ukazania Hostii i kielicha po konsekracji.

Ponadto jest one również używane podczas dedykacji kościoła i konsekracji oleju krzyżma świętego, wystawienia Najświętszego Sakramentu w monstrancji, w obrzędach pogrzebowych oraz w uroczystych procesjach (np. w procesji Bożego Ciała). Stosuje się je także w Liturgii Godzin, podczas Jutrzni i uroczyście sprawowanych Nieszporów. Okadzane są również obrazy świętych i relikwie.

Polecamy również:

  • Postawy i gesty liturgiczne i ich znaczenie

    W liturgii można przyjąć pięć postaw: postawę stojącą, klęczącą, siedzącą, leżenie krzyżem oraz procesję (kroczenie). Do gestów liturgicznych należą: pokłon, podnoszenie oczu, pocałunek pokoju, znak pokoju, nałożenie rąk, wzniesienie rąk, złożenie rąk, znak krzyża, przyklęknięcie oraz bicie się w pierś. Więcej »

  • Przedmioty liturgiczne

    korporał, purifikaterz, palka, welon kielichowy, bursa, trybularz, kropidło, dzwonki i gong. Więcej »

  • Kolory szat liturgicznych

    Kolory: biały, czerwony, zielony, fioletowy, czarny, różowy, złoty. Więcej »

  • Muzyka liturgiczna

    Muzyka liturgiczna (inaczej: muzyka kościelna) to muzyka, która jest przeznaczona do kultu Bożego. Zgodnie z słowami instrukcji Musicam Sacram z 1967 r. powstała dla oddawania chwały Bogu i odznacza się świętością oraz doskonałością formy. Jest nie tylko ozdobą liturgii, ale również jej... Więcej »

  • Liturgia Mszy Świętej

    Msza święta jest podstawowym obrzędem liturgicznym; obrzędem podczas którego sprawowany jest sakrament Eucharystii. Z tego względu ma ona charakter ofiarny –  w czasie Mszy św. w sposób bezkrwawy odtworzona zostaje ofiara Jezusa złożona na krzyżu.  Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 2 + 4 =
Ostatnio komentowane
Ta? To Abrahamistycznie
• 2022-09-20 17:15:41
ez
• 2022-09-19 20:46:22
Dobra konstrukcja wypowiedzi. Ma bardzo dobrą merytorykę. Lecz nie mogę zostawić suche...
• 2022-09-18 13:21:20
robi wrażenie
• 2022-09-17 17:48:17