Architektura sakralna - definicja, cechy, na przestrzeni wieków - strona 2

zostały zastąpione sklepienie żebrowe. W konstrukcji świątyń chrześcijańskich pojawił się także ostrołuk. Budowle z tego okresu można rozpoznać dzięki m.in. maswerkom (dekoracyjnym podziałom okna w obiekcie gotyckim), oknom lancetowym (okna te były wysokie i wąskie, zakończone ostrołukiem), strzelistym wieżom, rozetom i witrażom. W porównaniu do świątyni romańskich, budowle gotyckie były o wiele lepiej oświetlone. Najczęściej stosowanymi detalami dekoracyjnymi były motywy roślinne. Za pierwszą budowlę gotycką uważa się podparyski kościół Saint Denis zbudowany ok. 1140 r.

W okresie renesansu (XV-XVI w.) w budownictwie sakralnym charakterystyczne były kościoły na planie centralnym, m.in. planie krzyża greckiego, kwadratu, koła lub wieloboku. Zazwyczaj budowle kryto wielkimi kopułami. Zniesiono także olbrzymie romańskie i gotyckie sklepienia, które zastąpiono płaskim stropem, charakterystycznym dla wczesnochrześcijańskich bazylik Rzymu i Rawenny. Renesans przyniósł również sztuce sakralnej realistyczną dekorację malarską z wykorzystaniem perspektywy oraz figuralną rzeźbę o dynamicznej formie.

W architekturze sakralnej okresu baroku i rokoko (k. XVI w. do poł. XVIII w.) najczęściej spotykany jest typ przestrzenny wywodzący się z rzymskiego kościoła Il Gesú, będący syntezą centralnej świątyni renesansowej z budowlą podłużną. Stosowano fasady parawanowe, wieże, kopuły na skrzyżowaniu naw, plany podłużne, podłużno-centralne, eliptyczne. Rzeźby o tematyce religijnej zwykle przedstawiały postaci w zwrotnym momencie akcji. Podobnie, jak w architekturze świeckiej, tak i w budownictwie sakralnym dominowało niespotkane wcześniej bogactwo dekoracji, szczególnie we wnętrzach.

Późniejsze wieki nie przyniosły większych zmian w architekturze sakralnej. Dopiero kaplica Notre Dame du Haut (Matki Bożej na Górze) w Ronchamp zrealizowana w latach 1950-1955 przez Le Corbusiera uznawana jest za dzieło przełomowe dla chrześcijańskiej architektury sakralnej i równocześnie za jedną z najwybitniejszych na świecie realizacji sztuki modernizmu. Jest obiektem zupełnie innym od swoich poprzedników dzięki nowatorskiej bryle i purystycznym wnętrzu. Swoim ascetyzmem kaplica w Ronchamp zdaje się przypominać bardziej architekturę romańską niż dzieła późniejszych epok. Plan obiektu jest nieregularny, bardzo dynamiczny w wyrazie, powiązany z silną symboliką.  Dach kaplicy wygięty jest jak kadłub łodzi i sprawia wrażenie zawieszonego nierealnie między niebem a ziemią. Światło jest dawkowane do wnętrza oszczędnie przez niewielkie okna, budując nastrój wyciszenia i spokoju.

Ta estetyka minimalizmu do dziś przeważa w architekturze sakralnej w Europie Zachodniej. Wykorzystywane są coraz to nowe materiały, np. Kościół Serca Jezusa w Monachium jest szklanym sześcianem, w którym zamknięty został drewniany budynek – kościół. Światło przebija się najpierw przez skorupę ze szkła, a następnie wpada poprzez odpowiedni ażur do wnętrza sakralnego.

Wydaje się, że nie ma dzisiaj w architekturze sakralnej żadnych zasad i granic. Wzbudza to czasami kontrowersje i głosy sprzeciwu, m.in. nestor włoskiej architektury, Paulo Portoghesi, w jednym z wywiadów przypomniał, że soborowa konstytucja „Sacrosanctum Concilium” wyraźnie nakazuje, by nowe formy organicznie wyrastały z dotychczasowych. Według Portoghesi w architekturze sakralnej zatracono wymiar kosmiczny; innymi słowy Bóg zszedł na drugi plan, a w nowej orientacji to kapłan staje się centralnym punktem i głównym bohaterem. 

Polecamy również:

  • Ambona kościelna - definicja, opis, funkcje

    Ambona (gr. szczyt, podwyższenie), inaczej kazalnica, jest w architekturze sakralnej miejscem głoszenia słowa Bożego, przestrzenią liturgii słowa. Z ambony proklamuje się zatem czytania, psalm responsoryjny, Ewangelię oraz intencje modlitwy wiernych. Więcej »

  • Ołtarz - definicja, opis, funkcje

    Ołtarzem (łac. altare – stół) nazywa się miejsce składania ofiar rytualnych znane we wszystkich religiach. Pierwsze ołtarze chrześcijańskie miały postać drewnianego stołu, ponieważ Eucharystię sprawowano początkowo w domach. Więcej »

  • Chrzcielnica - co to jest, symbolika, opis

    W pierwszych wiekach chrześcijaństwa wznoszono specjalne budynki, tzw. baptysteria, które były przeznaczone wyłącznie do obrzędów chrztu. Wraz ze zmianą praktyki chrzcielnej w XIII wieku (we Włoszech w XV w.), gdy zwyczaj zanurzania całego ciała zastąpiono polewaniem głowy, baptysteria zanikły i... Więcej »

  • Konfesjonał - co to jest, funkcje, opis

    Konfesjonałem (łac. confessare oznacza wyznawać) nazywa się miejsce sprawowania sakramentu pokuty. Spowiedź nie powinna być przyjmowana poza konfesjonałem, z wyjątkiem uzasadnionej przyczyny. Więcej »

  • Dzwony kościelne - co to jest, symbolika, opis

    Dzwony kościelne służą do obwieszczania ważnych świąt oraz do okazywania radości wspólnoty wierzących. Biją w Wielkanoc, Boże Narodzenie, w przypadku śmierci lub wyboru papieża, a także przy okazji ważnych uroczystości państwowych. Więcej »

Komentarze (2)
Wynik działania 3 + 2 =
Kuba
2017-11-29 17:05:37
Dziękuje serdecznie. Dzięki wam zrobię portfolio na plastykę
Seba
2017-10-17 15:10:35
Katedra św. Jana Chrzciciela absolutnie nie posiada tytułu bazyliki mniejszej! Jedyny wrocławski kościół cieszący się tym tytułem jest Kościół garnizonowy św. Elżbiety Węgierskiej!
Ostatnio komentowane
Ani słowa o czworościanie którego krawędzie, powierzchnie i objętość - są wyrażon...
• 2024-03-04 21:58:56
takie łątwe
• 2024-03-04 15:46:48
"Mianem libertarianizmu zwykło się nazywać najbardziej radykalny nurt liberalizmu." No...
• 2024-03-01 10:11:23
Super i MEGA pomocne!
• 2024-02-28 10:18:34
joł joł jowisz najwiekszy olbrzym gazowy 5 od słonca na pewno nie przeoczysz choć mooj...
• 2024-02-27 14:59:44