Praca organiczna - definicja, przedstawiciele, przykłady

Praca organiczna - definicja, charakterystyka

Wśród wielu istotnych postulatów wysuwanych przez polskich pozytywistów bardzo ważne miejsce zajmowała praca organiczna. Na terenach państwa podzielonego między trzech zaborców rozwijała się ona już od początku wieku XIX (jako datę jej początku w Polsce często podaje się lata 20. tamtego wieku).

Praca organiczna była silnie związana z organicyzmem – poglądem, w myśl którego działanie społeczeństwa może być efektywne tylko wtedy, kiedy współpraca pomiędzy jego poszczególnymi częściami (warstwami, grupami społecznymi) układa się harmonijnie i przebiega bez zbędnych zakłóceń. Takie właśnie były najważniejsze założenia tego postulatu. W obliczu nieustającego zagrożenia ze strony zaborców wewnętrzna solidarność miała olbrzymie znaczenie w procesie budowania silnego i świadomego narodu.

Za prekursora tego poglądu na dawnych ziemiach polskich uważa się Dezydera Chłapowskiego. Na jego postawę wpłynęły dwa czynniki: rozczarowanie polityką Napoleona oraz pobyt w Anglii, gdzie zapoznał się z najważniejszymi założeniami nowoczesnej myśli społecznej. Po powrocie na ziemie ojczyste zaczął realizować postulat pracy organicznej w swoim gospodarstwie, które znajdowało się w Turwi (dzisiejsze województwo wielkopolskie). Jego poglądy przejęło Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, organ kształcący kolejnych ludzi odpowiedzialnych za przewodnictwo narodu.

Po upadku powstania styczniowego, kiedy jasny stał się fakt, iż dążenie do niepodległości na drodze zbrojnej pozbawione jest sensu (osłabienie narodu, wyniszczenie ekonomiczne itd.), najważniejsze stało się umacnianie pozycji społeczeństwa dzięki rozwojowi gospodarki, innowacjom technicznym, upowszechnianiu edukacji, szerzeniu kultury oraz wprowadzeniu kultu pracy.

Sposoby realizacji pracy organicznej

Praca organiczna ściśle wiązała się z pracą u podstaw. Jej ideały znajdowały zastosowanie na wsiach, gdzie warunki życia były katastrofalne, a poziom edukacji i świadomości narodowej niesamowicie niski. By niwelować te wady, zakładano często rozmaite stowarzyszenia zrzeszające ludzi o różnych zainteresowaniach (np. Kasa Pomocy Naukowej im. Józefa Mianowskiego – organizacja szerząca zainteresowanie nauką oraz finansująca różnego rodzaju badania lub Towarzystwo Popierania Przemysłu i Handlu). Podejmowano także działania na mniejszą skalę, zawiązując organizacje takie jak koła gospodyń, kółka rolnicze itp. Dzięki łączeniu społeczeństwa poprzez rodzaju grupy dochodziło także do jego integracji w szerszym wymiarze, co znacznie ułatwiało osiąganie celów, jakie postawili przed sobą pozytywiści.

Najważniejsi przedstawiciele i ideologowie pracy organicznej

Dezyder Chłapowski, Karol Marcinkowski, Aleksander Świętochowski, Bolesław Prus, Henryk Sienkiewicz, Eliza Orzeszkowa

Polecamy również:

  • Praca u podstaw - definicja, przedstawiciele, przykłady

    Praca u podstaw była jednym z najważniejszych założeń polskiego pozytywizmu. Wiązało się ono z silnym przekonaniem o konieczności szerzenia edukacji i rozbudzania świadomości narodowej wśród najbiedniejszych warstw społeczeństwa. To właśnie one stanowiły najliczniejszą grupę (podstawę społeczeństwa)... Więcej »

  • Emancypacja kobiet - charakterystyka postulatów i działań

    Brak głosu w sprawach politycznych, zakazy i bariery (także społeczne) niemal uniemożliwiające zdobywanie wiedzy i realizowanie własnej kariery, wyzyskiwanie w miejscach pracy przy wypłatach pensji znacznie niższych niż te, jakie otrzymywali mężczyźni – to tylko niektóre z problemów, z jakimi... Więcej »

  • Kwestia żydowska - charakterystyka postulatów i działań

    Liczebność Żydów i ich znaczenie - ustalenie dokładnej liczby Żydów zamieszkujących ziemie historycznie należące do Polski jest niemal niemożliwe. Istnieją jednak dane pozwalające oszacować ją w przybliżeniu. W zaborze pruskim żyło ok. 65000 Żydów. Na terenach Galicji w roku 1850 ich liczebność... Więcej »

  • Germanizacja i rusyfikacja - walka w obronie kultury i języka polskiego

    Zaborcy, inkorporując polskie ziemie do terenów swoich państw, musieli liczyć się z ryzykiem, iż zamieszkujący je Polacy nie będą podlegli ich woli i uczynią wszystko, by odzyskać niepodległość. Z tego względu rozpoczęli oni działania wynaradawiające, których celem było ostateczne pozbawienie... Więcej »

Komentarze (3)
Wynik działania 2 + 5 =
B7
2020-12-09 17:12:25
Niezbyt jaśnie wyjaśnione.
gffggfgfgf
2020-12-08 06:57:49
ciezko napisac przyklady: i od myslinikow, nie ma czasu na szukanie w tekscie
nike
2017-10-16 16:29:19
dziena daje noje ;)
Ostatnio komentowane
1Tm 3:15 "Gdybym jednak się opóźniał, będziesz już wiedział, jak należy zachowywa...
• 2022-10-03 20:33:03
.
• 2022-10-03 19:04:42
Super
• 2022-10-03 17:32:47
Przydały mi się te choroby
• 2022-10-02 10:10:41
Super przydało mi się to do zadania z Religii
• 2022-09-29 12:48:27