Tadeusz Gajcy Miłość bez jutra - interpretacja i analiza wiersza

„Miłość bez jutra” - analiza

„Miłość bez jutra” Tadeusza Gajcego weszła w skład wydanego przezeń w 1944 r. tomu „Grom powszedni”. Wiersz ten zalicza się do nurtu liryki bezpośredniej osobistej. Chociaż w pierwszej strofie pojawia się zwrot do drugiej osoby, którą jest najpewniej ukochana podmiotu lirycznego, ja liryczne wypowiada się przede wszystkim w pierwszej osobie liczby mnogiej.

Utwór składa się z czterech sześciowersowych strof. Liczba sylab w poszczególnych linijkach jest równa i wynosi 9. By zachować ten porządek, poeta posługuje się w drugim wersie ostatniej strofy przerzutnią („póki księgę/ obłoków wiatr”). Rymy w wierszu są przygodne – pojawiają się zarówno przeplatane, jak i parzyste, lecz brak tu regularności.

Sytuacja liryczna przedstawiona w „Miłości bez jutra” opiera się na, z jednej strony, ukazaniu uczucia, z drugiej – przybliżeniu rzeczywistości, tak bardzo nieprzystającej do miłosnej wizji. Wszystko to zostaje przedstawione za pośrednictwem języka silnie lirycznego. Podmiot liryczny posługuje się wieloma środkami stylistycznymi. Pojawiają się: epitety (głównie metaforyczne: „cień śmiertelny”, „krwi łagodnej”), porównania (np. „dłoń pierzasta jak z igliwia”, „łza jak z ognia”) oraz metafory („szmer ciemności”, „księgę obłoków”). Pomagają one budować nastrój utworu – pozornie ciepły, lecz zwiastujący zagrożenie. Ja mówiące stosuje także wyliczenia, dzięki którym precyzyjniej opisuje zaistniałą sytuację. Nastrój grozy potęguje stosowana instrumentacja głoskowa – znaczna ilość głosek szczelinowych przeplatających się z wargowymi (akcentowane sylaby z głoską „p” stwarzają wrażenie wybuchów, strzałów).

„Miłość bez jutra” - interpretacja

Pierwsza strofa utworu stanowi zwrot do ukochanej. Dwukrotnie pojawia się w niej słowo-klucz: „sen”. Stanowi on ucieczkę od wojennej rzeczywistości, ale może być także źródłem mrocznych i przerażających wizji. Podmiot liryczny mówi do adresatki: „Mój sen śmiertelny ciałem spełniasz/ i słowem płochym w śnie poczętym”. Użyta tutaj metafora snu sugeruje stan pośredni pomiędzy życiem a śmiercią, stan oddalenia od zmartwień i zniszczeń obecnych w świecie. Motywy oniryczne są mocno obecne w wierszu, stanowią poetycki sposób ucieczki do świata pełnego piękna i wytchnienia, „szelestu chmur” i „grania wody”.

„Mówimy szeptem krwi łagodnej” – wszechobecne zagrożenie wymaga stonowania uczuć. Dosięga to także zmysłów („krew łagodna”). Rzeczywistość jest miejscem, gdzie każdy kolejny dzień stanowi wyzwanie i wielką niewiadomą. Stan ten wpływa destrukcyjnie na człowieka, zmieniając jego osobowość oraz deformując znany dotychczas kształt życia. „Bo tyle tylko jest w nas ciepła,/ co dłoń zdziwiona objąć zdoła” – dłoń zdziwiona (synekdocha), ponieważ tak przerażający stał się obraz świata. Podmiot liryczny używa dalej sformułowania „języka ostrze”, które odnieść można nie tylko do zbrutalizowanej wizji rzeczywistości, ale również do zmiany roli poezji i zadań poety, prowadzącego walkę za pomocą swojej twórczości, wywierającego również w ten sposób wpływ na rzeczywistość.

Miłość nie ma jutra. Niebezpieczeństwa nacierają ze wszystkich stron – chociaż brakuje obrazów bezpośrednio je przedstawiających, wdziera się ono w strukturę tekstu i pozostaje obecne do samego końca. Świat jest wybrakowany, niepełny. Człowiek także: „Bo tyle tylko wiary w pieśni,/ ile obrazu pod powieką/ ziemi odbitej ostatecznie”. Jego życie zostaje z konieczności sfunkcjonalizowane, skoncentrowane na jednym tylko zadaniu – walce.

Polecamy również:

  • Miłość bez jutra - treść wiersza

    Mój sen śmiertelny ciałem spełniaszi słowem płochym w śnie poczętym:puszysta włosów twoich perłajak promień krągły w pościel spływa,gdzie dłoń pierzasta jak z igliwiarozdziela cienie ciał od lęku. Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 1 + 5 =
Ostatnio komentowane
Czyli,powiedzenie Polak Węgier dwa bratanki,nie jak się nie odnoszą względem pochodzen...
• 2022-06-16 19:03:58
ekstra
• 2022-06-18 17:12:40
ok
• 2022-06-08 15:52:28
dzięks
• 2022-06-06 19:26:13
Ale proste
• 2022-06-06 14:23:48