Wacław Potocki, Człowiek, igrzysko Boże – analiza i interpretacja

Człowiek, igrzysko Boże to jeden z wierszy Wacława Potockiego wpisujący się w serię utworów o tematyce filozoficznej, zadające pytania o miejsce człowieka w świecie. Został opublikowany w zbiorze poetyckim pt. Ogród, ale nie plewiony, bróg, ale co snop to inszego zboża, kram rozlicznego gatunku.

Tytuł

Już sam tytuł wiersza informuje nas o tym, że człowiek jest istotą zależną od sił wyższych, zmuszona do zmagania się z trudami losu. Porównanie to poeta skonstruował m.in. po to by podkreślić marność ludzkiego życia.

Metafora świata

Podmiot porównuje świat do szachownicy:

Cóż jest świat? Szachownica. Właśnie mu to służy.
A ludzie co są? Szachy rozmaitej struży.

Ludzie pełnią tutaj funkcję figur – białe pola na szachownicy są symbolem życia, a czarne oznaczają śmierć. Dochodzi do rozgrywki, w której uczestnikami są anioł i diabeł, toczący szachowy pojedynek o życie człowieka. Nikt nie jest w stanie przewidzieć jej finału.

W innym miejscu wiersza podmiot przyrównuje świat do drzewa, a człowieka do nazywa drwami – w ten sposób chce ukazać szybko zbliżający się koniec życia i przemijanie.

Forma

Wiersz należy do liryki inwokacyjnej – podmiot zwraca się do odbiorcy bezpośrednio. Adresatem mają być wszyscy ludzie, wszyscy czytający wiersz, choć w utworze podmiot z przestrogą odnosi się do kobiet:

Pamiętajcie niewiasty na rajskiego węża
O was się naprzód kusił.[...]

Potocki napisał utwór trzynastozgłoskowcem o rymach parzystych.

Przesłanie

Człowiek jest jedynie pionkiem w losach świata. O jego życie nieustanną walkę toczy Bóg i Diabeł, Najważniejszym celem jest zajęcie białego pola na tej szachownicy, oznaczającej dalsze życie (życie wieczne), w którym winy zostaną odpokutowane. Do tego można dojść jedynie wtedy, gdy aktywnie uczestniczy się w swoim życiu i nie pozostaje się biernym. Krótko mówiąc podmiot liryczny objaśnia nam porządek świata i pomaga go zrozumieć.

Polecamy również:

Komentarze (0)
Wynik działania 4 + 2 =
  • Najnowsze
  • Losowe
Ostatnio komentowane
xd
• 2024-04-16 17:58:56
@Mariola - dziękujemy za zwrócenie uwagi, wpis został poprawiony. Pozdrawiamy :)
• 2024-04-16 07:36:55
Co za wstyd pomyśleć, że ja nie istnieje.
• 2024-04-12 15:30:23
supier
• 2024-04-11 18:27:13
bardzo pomocne
• 2024-04-09 17:22:24