Smog

Szczególnym przykładem zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego, występującego w wielkich miastach i w obszarach uprzemysłowionych jest smog (z angielskiego smoke + fog). Jest to sztuczne zjawisko atmosferyczne polegające na występowaniu wysokich stężeń wielu substancji zanieczyszczających powietrze, któremu towarzyszą niekorzystne warunki pogodowe – brak wiatru (cisza), inwersja termiczna (temperatura powietrza wrasta wraz z wysokością, co powoduje słabe pionowe ruchy powietrza) oraz mgła (w smogu londyńskim).

Rozróżniamy 2 typy smogu: smog typu londyńskiego (zimowy) i smog typu Los Angeles (letni).

Smog typu londyńskiego występuje zazwyczaj w chłodnej połowie roku w warunkach dużej wilgotności powietrza (mgła). Powstaje z przemian dwutlenku siarki (SO2), emitowanego do powietrza w procesie spalania zasiarczonego węgla. Podrażnia głównie górne drogi oddechowe, powodując ostrzejszy przebieg chorób układu oddechowego i układu krążenia. Jednym z bardziej znanych przypadków wystąpienia smogu typu londyńskiego był tzw. wielki smog londyński z początku grudnia 1952 roku. Szacuje się, że skumulowane wówczas w powietrzu zanieczyszczenia przyczyniły się do śmierci 4 tys. Londyńczyków. W Polsce smog londyński (siarkowy) występował na Górnym Śląsku, w Krakowie, w miejscowościach położonych w górskich kotlinach (np. Zakopane). Obecnie obserwujemy go już rzadziej, gdyż w większości wielkich miast używa się mniej zasiarczonego paliwa.

Santiago de Chile w 30 godzin po deszczu
Santiago de Chile w 30 godzin po deszczu/ autor: Wurstsalat (16.05.2005), źródło: wikipedia.org

 

Smog typu Los Angeles tworzy się w zazwyczaj w ciepłej połowie roku, kiedy pod wpływem promieniowania słonecznego o dużym natężeniu zanieczyszczenia zawarte w  spalinach samochodowych (tlenki azotu i węglowodory) ulegają rozpadowi (fotodysocjacja) i reagują ze sobą. W efekcie w powietrzu tworzy się ozon (O3) i inne gazy o właściwościach silnych utleniaczy. Podrażniają one oczy i górne drogi oddechowe oraz uszkadzają rośliny. Biorąc pod uwagę dynamiczny rozwój miast na świecie i związany z tym rozwój motoryzacji, tworzenie się smogu typu londyńskiego jest narastającym problemem. Przykładem miasta, w którym sytuacje smogowe występują bardzo często a smog należy do najbardziej intensywnych jest miasto Meksyk.

 

Autor: dr Krzysztof Jarzyna z Instytutu Geografii UJK w Kielcach

Polecamy również:

  • Zanieczyszczenia powietrza

    Zanieczyszczenia powietrza to domieszki powietrza atmosferycznego, których stężenie (wyrażone w jednostkach masy zawartych w jednostkowej objętości – np. g/cm3) przekracza znacznie przeciętną jego wartość w „powietrzu czystym” lub też domieszka ta nie występująca naturalnie w powietrzu. Ich... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 4 + 4 =
Ostatnio komentowane
git
• 2023-02-08 21:11:48
latwe
• 2023-02-08 17:29:35
Dzk
• 2023-02-08 14:34:22
Ok
• 2023-02-05 19:16:03
Dziękuje
• 2023-02-05 10:06:49