Różnice w rozwoju społeczno-gospodarczym państw - przyczyny

Wśród mierników stosowanym w określaniu poziomu rozwoju społeczno-ekonomicznego państw stosuje się m.in. wielkość PKB PPP per capita i HDI (Human Development Index).

Do najbogatszych społeczeństwa świata (wg PKB PPP per capita za Bankiem Światowym) należą m.in. mieszkańcy:
- Kataru (83 460 USD per capita w 2009 roku),
- Luksemburga (91 388 USD per capita w 2010 roku),
czy USA (49 965 USD w 2010 roku).

Z drugiej strony do najbiedniejszych społeczeństw świata należą mieszkańcy:
- Demokratycznej Republiki Kongo (422 USD per capita w 2012 roku),
- Burundi (560 USD per capita w 2012 roku),
czy Erytrei (566 USD per capita w 2012 roku).

Widać więc, że przeciętna siła nabywcza (możliwość zakupu towarów i usług) mieszkańców Luksemburga jest ponad 180 razy większa niż mieszkańców Demokratycznej Republiki Kongo.

Znacznie rożni się też poziom życia mieszkańców tych krajów. Wartość HDI (2011) w Luksemburgu wynosi 0,867, zaś w Demokratycznej Republice Kongo 0,286. Poza wspomnianymi różnicami PKB PPP per capita wynika to z różnic w spodziewanym czasie życia w momencie urodzenia (średnio 80 lat w przypadku mieszkańca Luksemburga i niewiele ponad 48 lat w Demokratycznej Republice Kongo) oraz poziomu wykształcenia (przeciętny mieszkaniec Luksemburga w wieku co najmniej 25 lat uczęszczał do szkoły nieco ponad 10 lat, zaś przeciętny mieszkaniec Demokratycznej Republiki Kongo tylko 3,5 roku).

W ujęciu regionalnym najwyższe wartości HDI (jako wskaźnika rozwoju społeczno-ekonomicznego społeczeństw państw) są charakterystyczne dla pastw Europy.
Wśród państw Europy większość zaliczona została przez UNDP (Program Rozwoju Narodów Zjednoczonych) do państw bardzo wysoko rozwiniętych. Najsłabiej rozwinięte państwo europejskie – Mołdawia (HDI – 0,649) została zaliczona do państw umiarkowanie rozwiniętych. Kilka państw Europy Wschodniej (Ukraina, Białoruś i Rosja – państwo również azjatyckie) oraz Europy Południowo-Wschodnie (Macedonia, Albania, Bośnia i Hercegowina,  Serbia, Bułgaria, Czarnogóra i Rumunia) zaliczono do grupy krajów wysoko rozwiniętych.
W Amerykach do grupy państw bardzo wysoko rozwiniętych zaliczono: USA, Kanada, Chile, Argentynę i Barbados. Przeważają tam kraje wysoko rozwinięte (m.in. Trynidad i Tobago, Wenezuela,  Brazylia i Peru), ale są też kraje umiarkowanie rozwinięte (m.in. Republika Dominikany,  Paragwaj, Boliwia, Gujana, czy Gwatemala) i słabo rozwinięte Haiti.
W Azji obok państw bardzo wysoko rozwiniętych: Japonia, Rep. Korei, Tajwan, Singapur, Brunei, Izrael, należący do Unii Europejskiej Cypr i niezbyt dużych naftowych państw arabskich – Zjednoczonych Emiratów Arabskich, Kataru i Bahrajnu są państwa wysoko rozwinięte – m.in. Arabia Saudyjska, Malezja, Turcja, Armenia, Kazachstan i Iran, umiarkowanie rozwinięte – m.in. najludniejsze państwa świata: Chiny i Indie, Jordania, Filipiny i Wietnam. Liczna jest też grupa państw słabo rozwiniętych – Pakistan, Bangladesz, Timor Wschodni (Leste), Myanmar (Birma), Jemen, Nepal i Afganistan.
Zróżnicowany jest też poziom rozwoju Australii i państw Oceanii. Bardzo wysoko rozwinięte są: Nowa Zelandia, Australia (oraz terytorium zależne USA - Guam), a słabo rozwinięte: Wyspy Salomona i  Papua-Nowa Gwinea, Wysoko rozwinięte są: Palau, a umiarkowanie rozwinięte Tonga, wysoko rozwinięte:  . Niektóre z krajów Oceanii są wysoko rozwinięte (np. Palau, czy wyspy Marshalla), inne zaś umiarkowanie rozwinięte (np. Fidżi, czy Vanuatu).
Ogólnie najsłabiej rozwinięte są kraje afrykańskie (w tym nieco lepiej kraje arabskie Afryki Północnej). Na 46 państw zaliczonych do grupy państw słabo rozwiniętych 36 to kraje słabo rozwinięte

Autor: dr Krzysztof Jarzyna z Instytutu Geografii UJK w Kielcach

Polecamy również:

  • Kraje wysoko rozwinięte - cechy, przykłady, problemy

    Wśród 47 bardzo wysoko rozwiniętych państw świata (wg HDI w 2011 roku): 30 to państwa europejskie, 10 to państwa azjatyckie (w tym autonomiczna prowincja Chin – Hong Kong), 5 to państwa amerykańskie i 2 to państwa Australii i Oceanii.Średnia wartość HDI tej grupy państw wynosiła w 2011 roku 0,899. Więcej »

  • Kraje nowo uprzemysłowione

    Wśród krajów rozwijających się wyróżnia się grupa tzw. krajów nowo uprzemysłowionych. Zaliczamy do nich m.in.: Meksyk, Brazylia, RPA, Turcja, Indie, Chiny, Tajlandia, Malezja i Filipiny. Więcej »

  • Kraje naftowe - cechy, przykłady

    Odrębną grupę wśród państw rozwijających się (w kilku z nich standard życia i wielkość PKB są na tyle wysokie, że można zaliczyć je do krajów bardzo wysoko rozwiniętych - np. Katar) stanowią kraje naftowe. Są też wśród nich kraje wysoko rozwinięte (Arabia Saudyjska), umiarkowanie rozwinięte... Więcej »

  • Kraje słabo rozwinięte gospodarczo - cechy, przykłady. Pomoc krajom słabo rozwiniętym

    Wśród państw najsłabiej rozwiniętych społecznie i gospodarczo ostatnie 15 miejsc zajmują państwa afrykańskie (saharyjskie i leżące na południe od Sahary). Więcej »

  • Międzynarodowa współpraca gospodarcza - organizacje i porozumienia

    Procesy integracyjne we współczesnym świecie to obok integracji politycznej również (a może przede wszystkim) integracja gospodarcza. Powstające międzynarodowe organizacje gospodarcze to przede wszystkim organizacje międzyrządowe, ale proces ten dotyczy również największych przedsiębiorstw... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 5 + 3 =
Ostatnio komentowane
zero
• 2022-12-03 22:06:32
o
• 2022-12-03 10:47:16
ok
• 2022-12-02 16:29:38
dzięki
• 2022-11-28 16:21:19
ok
• 2022-11-25 15:27:39