Gospodarka Azji - geografia

Największe gospodarki Azji to gospodarki: Chin (PKB w 2010 roku 5 bilionów 878,5 mld dolarów amerykańskich) – druga największa gospodarka świata, Japonii (PKB – 5 bilionów 459 miliardów USD), trzecia największa gospodarka świata, Indii (PKB – 1 bilion 722 miliardy USD) – ósma największa gospodarka świata, Republiki Korei (PKB – 1 bilion 14 miliardów USD), piętnasta największa gospodarka świata i gospodarka Indonezji (PKB – 707 mld USD).

W latach 80.tych i 90.tych największą gospodarką Azji była gospodarka Japonii (jej PKB był prawie tak duży, jak PKB pozostałych krajów azjatyckich). Japonia była silnie uprzemysłowionym krajem już przed II Wojną Światową. Jej rozwój gospodarczy nasilił się jednak po przegranej wojnie, kiedy jej przemysł przejął wiele wzorców biznesowych od USA (wojska USA okupowały Japonię aż do roku).
Gwałtowny wzrost gospodarczy Chin i Indii pod koniec XX wieku i w pierwszej dekadzie wieku XXI spowodował, że Chiny wyprzedziły gospodarczo Japonię w 2010 roku, a Indie zrobią to prawdopodobnie ok. 2020 roku.
Nieco wcześniej niż Chiny (od lat 70.tych/80.tych XX wieku) okres szybkiego rozwoju gospodarczego przeżyły tzw. azjatyckie tygrysy: Republika Korei (Korea Południowa), Tajwan, Hongkong (dziś w granicach Chińskiej Republiki Ludowej) i Singapur.
Współcześnie szybki rozwój (gł. przemysłu) dotyczy też: Malezji, Indonezji, Tajlandii, Filipin, Wietnamu i innych państw Azji Południowej i południowo-Wschodniej, a w Azji Zachodniej zwłaszcza Izraela.
Duże dochody z eksportu ropy naftowej i gazu ziemnego powodują tez, że duże inwestycje gospodarcze i budowlane realizowane są w krajach nad Zatoką Perską (Zjednoczone Emiraty Arabskie, Arabia Saudyjska, Katar, Kuwejt i Bahrajn), w Kazachstanie i Brunei. Wspomniane dochody powodują też, że wiele z tych krajów ma wysoki PKB w przeliczeniu na głowę mieszkańca.
Ogólnie rozwój krajów Azji Wschodniej i Południowej związany jest przede wszystkim z rozwojem przemysłu przetwórczego, zaś krajów Azji Zachodniej i Środkowej z ich rolą jako eksporterów ropy naftowej i gazu ziemnego.
Wspomniany rozwój dotyczy nie tylko przemysłu ale również usług i infrastruktury społecznej. To właśnie w Azji Wschodniej obserwowany jest szybki rozwój szkolnictwa i poprawa działania służby zdrowia, dzięki czemu jest to region, w którym najbardziej w ostatnich dwóch dziesięcioleciach wzrosła wartość wskaźnika rozwoju społecznego (HDI).
Od wielu lat specjaliści (ekonomiści, politolodzy) twierdzą, że gospodarcze centrum świata przenosi się znad północnego Atlantyku (czytaj USA i Europy) nad Pacyfik (czytaj Azji Wschodniej i Południowej i w dalszym ciągu USA).

Azja jest bogata w surowce mineralne. Złoża ropy naftowej i gazu ziemnego znajdują się:
- nad Zatoką Perską (Arabia Saudyjska, Kuwejt, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Katar i Bahrajn, Iran i Irak – ten również na północy kraju w okolicy Kirkuku) i w Jemenie,
- nad Morzem Kaspijskim i w Azji Środkowej (Azerbejdżan, Kazachstan, Turkmenistan),
- na Syberii i Północnym Kaukazie (w Rosji),
- w Chinach (za zachodzie kraju w Kotlinie Dżungarskiej, w Mandżurii , u ujścia Rzeki Żółtej i na szelfie morza Żółtego i Wschodniochińskiego)
oraz w Azji Południowo-Wschodniej (Brunei, Indonezja i Malezja – na wyspach Borneo i Sumatra i na szelfie Morzu Południowochińskiego).
Wydobywane są tu też duże ilości węgla kamiennego – w Zagłębiu Kuźnieckim w Rosji, w Zagłębiu Karagandy w Kazachstanie, w Chinach gł. na północy kraju, m.in. w okolicach Benxi, Fuxin i Datong, w Indiach gł. w północno-wschodniej części Dekanu (zwłaszcza okręg Damodar – indyjskie Zagłębie Ruhry) a w ostatnich dziesięcioleciach

Autor: dr Krzysztof Jarzyna z Instytutu Geografii UJK w Kielcach

Polecamy również:

  • Położenie geograficzne Azji - opis, cechy

    Przeważająca część Azji leży na półkuli wschodniej (poza północno-wschodnim krańcem, lezącym na półkuli zachodniej) i w przeważającej części na półkuli północnej – tylko południowa część Azji Południowo-Wschodniej (wyspy Archipelagu Malajskiego) położona jest na... Więcej »

  • Linia brzegowa Azji

    Linia brzegowa Azji jest rozczłonkowana. Jej długość (łącznie z wyspami) wynosi ok. 38 tys. km. Więcej »

  • Środowisko przyrodnicze Azji i warunki przyrodnicze

    Azja jest najwyższą (poza Antarktydą) częścią świata – średnia wysokość wynosi 990 m n.p.m.W tej części świata znajduje się najgłębsza depresja świata – brzeg Morza Martwego (w związku z dużym poborem wód rzeki Jordan zasilającej Morze Martwe tafla tego słonego jeziora obniża się i depresja się... Więcej »

  • Ludność Azji - rasy, rozmieszczenie

    Azję w 2010 roku zamieszkiwało ok. 4 mld 195 mln mieszkańców, co stanowi ponad 60% ludności świata (Azja jest najbardziej ludną częścią świata). Najludniejsze państwo Azji (i całego świata) to Chińska Republika Ludowa – mieszka w nich około 1 mld 338 mln ludzi. Więcej »

  • Państwa Azji i ich stolice

    W 2013 roku w Azji istniało 49 niepodległych państw (leżących w całości w Azji lub których znaczne obszary są w Azji położone, łącznie z Republika Chińską na Tajwanie). Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 3 + 1 =
Ostatnio komentowane
By
• 2022-09-28 17:03:33
git
• 2022-09-27 14:46:23
Ok
• 2022-09-27 12:59:27
Bardzo łatwe
• 2022-09-27 10:53:50
Fajowe
• 2022-09-26 18:31:03