Metoda VSEPR

Model odpychania się par elektronowych powłoki walencyjnej (ang. Valence Shell Electron Pair Repulsion- VSEPR)  opiera się na założeniu, że zarówno wiążące jaki niewiążące elektrony w powłoce walencyjnej się odpychają. Dla ksztaltu cząsteczki najwazniejsze jest że elektrony w powłoce walencyjnej zajmowac bedą możliwie najwiekszej odległości od siebie. Model ten na ogół umożliwia poprawne przewidywanie ksztaltu cząsteczek prostych zbudowanych z pierwiastków grup głównych.

Korzystanie z modelu VSEPR polega na:

1) rozstrzygnięciu, które atomy połączone są wiązaniami

2)narysowaniu wzoru strukturalnego w celu okresleniu ogólnej liczby par elektronowych wokół atomu

3)ustaleniu położenia elektronów stosując założenie gemometri wynikające z maksymalnych odległości par elektronowych

Zasady geometrii modelu VSEPR opierają się natomiast na nastepujących regulach:

  • pary elektronów walencyjnych zajmują takie miejsce w przestrzeni aby odleglości między nimi były maksymalne
  • niewiązące pary elektronowe znajdują się bliżej atomu centralnego dlatego wywierają silniejszy wplyw odpychajacy
  • jesli w czasteczce występują wiązania wielokrotne (w ich utworzenie zaangazowane jest 4 lub 6 elektronów) zachowują się one tak jakby stanowily jedną parę, należy jednak pamiętać że wplyw odpychający bedzie silniejszy niż dwóch elektronów wiązania pojedyńczego
  • wraz ze wzrostem róznicy elektroujemności atomu centralnego i atomów skrajnych, wiące elektrony ulegją przesunięcu w stronę elektroujemnych atomów skrajnych, a co za tym idzie odpychają słabiej pozostale pary elektronowe

Według notacji przyjętej w metodzie VSEPR:

1) cząsteczka w której wszystkie pary elektronów tworzą wiaznia zapisujemy jako AXn, gdzie A to atom centralny, X to atom skrajny, n to ilość par elektronów tworzących wiązanie przykladem takiej cząsteczki moze byc CH4 według przyjetej notacji AX4

2) w przypadku występowania wolnych par elektronowych  cząsteczke zapisujemy jako AXnEm, gdzie A to atom centralny, X to atom skrajny, n to ilość par elektronów tworzących wiązanie, E oznacza wolne pary elektronowe, m to ilość wolnych par elektronowych przy atomie centralnym np. NH3 zapisujemy jako AX3E, natomiast H2O zapisujemy jako AX2E2

Ponizej przedstawiono przykłady geometrii cząsteczki w zależności od ilosci grup elektronowych i ilosci wolnych par elektronowych wyznaczonych na podstawie wzoru Lewisa.

Dla cząsteczki z 2 grupami elektronowymi i bez wolnych par symetria układu jest linowa, kąt  pomiedzy wiązaniami to 180º.

AX2         

Dla cząsteczki z 3 grupami elektronowymi i bez wolnych par symetria układu jest trójkątna płaska, kąt  pomiedzy wiązaniami to 120º.

AX3      

 Dla cząsteczki z 3 grupami elektronowymi i jedną wolną parą symetria układu jest kątowa płaska, kąt  pomiedzy wiązaniami wynosi mniej niż 120º.

AX2E    

Dla cząsteczki z 4 grupami elektronowymi ibez wolnych par symetria układu jest tetraedryczna, kąt  pomiedzy wiązaniami wynosi mniej niż 109,5º.

AX4       

Dla cząsteczki z 4 grupami elektronowymi i jedną wolną parą symetria układu jest opisywana piramidą trygonalną, kąt  pomiedzy wiązaniami wynosi mniej niż 107º.

AX3E    

Dla cząsteczki z 4 grupami elektronowymi i dwiema wolnymi parami symetria układu jest kątowa, kąt pomiedzy wiązaniami wynosi mniej niż 105º.

AX2E2     

Polecamy również:

  • Ładunek formalny

    Kiedy atomy w związkach chemicznych tworzą wiązania nieodpowiadające ich "standardowej" wartościowości można wesprzeć się pojęciem ładunku formalnego. Ładunek formalny odpowiada ładunkowi jaki pozostałby na atomie, gdyby wszystkie wiązania kowalencyjne uległy zerwaniu, natomiast elektrony tworzące wiązania zostały... Więcej »

  • Rezonans chemiczny (mezomeria) – definicja, właściwości, przykłady

    Pojęcie mezomerii wprowadził C. K Ingold. Istnieje wiele cząsteczek, których nie da się zapisać przy pomocy jednego wzoru strukturalnego. Mezomeria jest to kilka struktur tego samego związku. Więcej »

  • Wzory Lewisa

    Wzory Lewisa to rodzaj wzorów strukturalnych, w których pojedyncze elektrony walencyjne zapisywane są jako kropki, natomiast pary elektronowe, które tworzą wiązania chemiczne – jako kreski. Wzory Lewisa podobne są do wzorów kropkowych, w których wszystkie elektrony oznaczone... Więcej »

  • Nazewnictwo związków nieorganicznych

    Istnieje szereg systemów nazewnictwa związków nieorganicznych. Oprócz systematycznej nomenklatury wprowadzonej przez Międzynarodową Unię Chemii Czystej i Stosowanej (IUPAC, ang. International Union of Pure and Applied Chemistry), funkcjonują również inne systemy oraz nazwy zwyczajowe. Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 5 + 3 =
Ostatnio komentowane
Czyli,powiedzenie Polak Węgier dwa bratanki,nie jak się nie odnoszą względem pochodzen...
• 2022-06-16 19:03:58
ekstra
• 2022-06-18 17:12:40
ok
• 2022-06-08 15:52:28
dzięks
• 2022-06-06 19:26:13
Ale proste
• 2022-06-06 14:23:48