Glikol etylenowy – borygo – właściwości, wzór, otrzymywanie, zastosowanie

Glikol etylenowy (1,2-etanodiol), jest jednym z najprostszych dioli. Jest to bezbarwna, bezzapachowa, syropowata ciecz o słodkawym smaku, mieszająca się w każdym stosunku z wodą. Temperatura wrzenia glikolu etylenowego wynosi 197°C, a temperatura krzepnięcia -12°C, pozostaje on więc cieczą w dużo szerszym zakresie temperatur od wody. Mieszanina glikolu etylenowego i wody o odpowiednim składzie zamarza jednak dopiero w -45°C, co czyni go bardzo użytecznym środkiem odladzającym. Glikol etylenowy jest umiarkowanie toksyczny, jednak zatrucia nim są stosunkowo częste, ze względu na jego powszechne zastosowanie w technice oraz właściwości – brak ostrego czy nieprzyjemnego smaku lub zapachu.

Glikol etylenowy - otrzymywanie

Przemysłowo, glikol etylenowy otrzymywany jest w reakcji najprostszego epoksydu – tlenku etylenu, z wodą. Reakcja ta przebiega według równania pokazanego na schemacie poniżej.

 otrzymywanie glikolu etylenowego z epoksyetanu

Historycznie, pierwszą syntezę glikolu przeprowadził francuski chemik, C. A. Wurtz roku 1859. Otrzymał on glikol etylenowy, działając octanem srebra na 1,2-dijodoetan, a następnie hydrolizując powstały ester. Nazwa glikol nadana przez Wurtza wynikała z tego, że glikol etylenowy był czymś pośrednimi pomiędzy gliceryną, a etanolem. Schemat syntez przeprowadzonych przez Wurtza przedstawiono poniżej.

 glikol etylenowy. synteza z jodoetanu

Glikol etylenowy - zastosowanie

Glikol etylenowy znajduje szereg zastosowań. Najważniejsze z nich to produkcja polimerów poliestrowych, takich jak np. PET – poli(tereftalan etylenu), używany do produkcji butelek na napoje, czy włókien poliestrowych, z których wytwarza się tkaniny. Oprócz PET, z glikolu etylenowego, w połączeniu z tlenkiem etylenu, powstaje jeszcze jedna rodzina polimerów o szerokim zastosowaniu – PEG, poli(tlenek etylenu). PEG są cieczami lub ciałami stałymi bardzo dobrze rozpuszczalnymi w wodzie, znajdują zastosowanie na przykład  jako środki zatrzymujące wodę i nawilżające w kosmetyce, czy też w medycynie, jako środki przeczyszczające. Drugim bardzo ważnym zastosowaniem glikolu jest produkcja płynów chłodniczych i odmrażających – mieszanka wody i glikolu etylenowego pozostaje cieczą w zakresie temperatur szerszym niż woda, np. 60% roztwór glikolu etylenowego w wodzie zamarza w -52°C, a wrze w 111°C.

Polecamy również:

  • Etanol – wzór, właściwości

    Alkohol etylowy (potocznie nazywany po prostu „alkoholem”) jest jednym z najpowszechniej znanych alkoholi. Jego wzór chemiczny to . Znajduje on szerokie zastosowanie, jako rozpuszczalnik, paliwo czy surowiec do syntez chemicznych. Jest on również jednym z najszerzej stosowanych i... Więcej »

  • Otrzymywanie alkoholi

    Alkohole można otrzymać w szeregu reakcji chemicznych, ze związków takich jak alkeny, halogenki alkilowe, aldehydy i ketony, kwasy karboksylowe i estry oraz epoksydy. Najprostsze alkohole, metanol i etanol, można otrzymać poprzez enzymatyczną degradację cukrów (np. glukozy, sacharozy, czy skrobi). Więcej »

  • Reakcje alkoholi

    Można wyróżnić następujące rodzaje reakcji chemicznych, którym ulegają alkohole: substytucji nukleofilowej, eliminacji, estryfikacji, uwodornienia (redukcji) oraz utleniania. W reakcjach tych, z alkoholi można otrzymać odpowiednio – halogenki alkilowe, alkeny, estry, alkany oraz aldehydy,... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 3 + 4 =
Ostatnio komentowane
Dziekuje
MajMos • 2021-10-20 14:36:02
Dziękuję :)
:) • 2021-10-19 17:04:53
po jakiego uda ktoś to wymyślał
czarnypjes • 2021-10-17 16:53:04
doobry artykuł
Jan Marcalik • 2021-10-15 16:22:46
@12345 - dziękujemy za zauważenie błędu, został już poprawiony. Pozdrawiamy :)
ADMIN • 2021-10-15 09:57:56