Alkohole – wzory, właściwości, przykłady

Alkohole - definicja, wzory

Alkohole to pochodne węglowodorów, w których jeden z atomów wodoru zastąpiony został przez grupę hydroksylową –OH. Charakteryzują się one znacznie większą polarnością niż węglowodory i halogenki alkilowe oraz zdolnością do tworzenia wiązań wodorowych. Alkohole o krótszym łańcuchu węglowym dobrze rozpuszczają się w wodzie, rozpuszczalność ta maleje wraz ze wzrostem liczby atomów węgla w łańcuchu: metanol i etanol mieszają się z wodą w każdym stosunku, natomiast już oktanol praktycznie się z nią nie miesza. Łańcuchowe alkohole, podobnie jak alkany tworzą szereg homologiczny, w którym kolejne związki można opisać ogólnym wzorem C_nH_{2n+1}OH alkohole. Najprostsze alkohole to metanol (n=1) i etanol (n=2).

Alkohole - nazewnictwo

Nazwy systematyczne alkoholi tworzymy przez dodanie końcówki ol do rdzenia odpowiadającego najdłuższemu łańcuchowi zawierającemu grupę hydroksylową, np. propanol (3 atomy węgla w łańcuchu), butanol (4 atomy węgla w łańcuchu), pentanom (5 atomów węgla w łańcuchu). Położenie grupy hydroksylowej w łańcuchu określamy, dodając numer atomu węgla między rdzeniem a końcówką –ol, np. propan-2-ol ma grupę hydroksylową przy drugim („środkowym”)atomie węgla. Jeżeli łańcuch alkilowy jest rozgałęziony, nazwy odpowiednich podstawników dodajemy na początku, poprzedzone numerami atomów węgla, przy których się znajdują, np. 2,2-dimetylobutan-1-ol.

Alkohole - właściwości, przykłady

Dzięki obecności w ich strukturze grupy –OH, alkohole mają możliwość tworzenia wiązań wodorowych. Wpływa to znacząco na ich właściwości, przede wszystkim – temperaturę wrzenia (znacznie wyższą niż dla alkanów o podobnej masie cząsteczkowej) oraz rozpuszczalność w wodzie – znacznie wyższą niż dla podobnych alkanów. Rozpuszczalność alkoholi w wodzie maleje wraz ze wzrostem długości łańcucha węglowego – metanol, etanol, n-propanol i izopropanol mieszają się z wodą w każdym stosunku, natomiast już n-oktanol jest bardzo słabo rozpuszczalny w wodzie. Wszystkie alkohole są palne, spalają się jasnym, niekopcącym płomieniem. Spalanie alkoholi przebiega łagodniej i mniej wybuchowo niż spalanie alkanów, dostarcza jednak mniejszej ilości energii w przeliczeniu na objętość spalanej substancji.

Alkohole mają odczyn obojętny i nie zmieniają koloru wskaźników pH. Nie ulegają dysocjacji.

Polecamy również:

  • Etanol – wzór, właściwości

    Alkohol etylowy (potocznie nazywany po prostu „alkoholem”) jest jednym z najpowszechniej znanych alkoholi. Jego wzór chemiczny to . Znajduje on szerokie zastosowanie, jako rozpuszczalnik, paliwo czy surowiec do syntez chemicznych. Jest on również jednym z najszerzej stosowanych i... Więcej »

  • Glikol etylenowy – borygo – właściwości, wzór, otrzymywanie, zastosowanie

    Glikol etylenowy (1,2-etanodiol), jest jednym z najprostszych dioli. Jest to bezbarwna, bezzapachowa, syropowata ciecz o słodkawym smaku, mieszająca się w każdym stosunku z wodą. Więcej »

  • Otrzymywanie alkoholi

    Alkohole można otrzymać w szeregu reakcji chemicznych, ze związków takich jak alkeny, halogenki alkilowe, aldehydy i ketony, kwasy karboksylowe i estry oraz epoksydy. Najprostsze alkohole, metanol i etanol, można otrzymać poprzez enzymatyczną degradację cukrów (np. glukozy, sacharozy, czy skrobi). Więcej »

  • Reakcje alkoholi

    Można wyróżnić następujące rodzaje reakcji chemicznych, którym ulegają alkohole: substytucji nukleofilowej, eliminacji, estryfikacji, uwodornienia (redukcji) oraz utleniania. W reakcjach tych, z alkoholi można otrzymać odpowiednio – halogenki alkilowe, alkeny, estry, alkany oraz aldehydy,... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 3 + 4 =
Ostatnio komentowane
6
wiktor • 2021-10-18 15:41:04
H
Gg • 2021-10-18 14:05:21
4
Klau • 2021-10-18 14:05:00
xd
krfwi • 2021-10-18 12:48:23
po jakiego uda ktoś to wymyślał
czarnypjes • 2021-10-17 16:53:04