Aminy – nazewnictwo, wzór ogólny, zastosowanie

Aminy - wzór ogólny

Aminy to organiczne pochodne amoniaku, zawierające jeden lub więcej fragmentów węglowodorowych (alifatyczne lub aromatyczne) połączonych z trójwartościowym atomem azotu wiązaniami pojedynczymi. Można je również opisywać, jako pochodne węglowodorów, zawierające grupę -NR_2, gdzie R może być atomem wodoru lub podstawnikiem alkilowym (arylowym). Aminy można podzielić na pierwszo-, drugo- i trzeciorzędowe, zależnie od liczby podstawników węglowych przy atomie azotu (pierwszorzędowe – 1, drugorzędowe – 2, trzeciorzędowe – 3). Wzory ogólne poszczególnych grup amin przedstawiono na rysunku poniżej:

Aminy a) I-rzędowe; b) II-rzędowe; c) III-rzędowe oraz d) IV-rzędowe związki amoniowe

Aminy - właściwości

Podobnie jak alkohole, aminy mają charakter polarny i mogą tworzyć wiązania wodorowe. Niższe aminy mieszają się z wodą w każdym stosunku, ich rozpuszczalność maleje jednak ze wzrostem długości łańcucha węglowodorowego. W odróżnieniu od alkoholi aminy są stosunkowo silnymi zasadami: w roztworach wodnych łatwo mogą przyłączać proton, tworząc kationy amoniowe, w których ładunek dodatni jest na atomie azotu posiadającym 4 podstawniki. Zasadowość amin sprawia, że są zdecydowanie lepiej rozpuszczalne w wodzie, szczególnie w kwasowym pH. Zasadowość amin maleje w szeregu:

aminy II-rzędowe > aminy I-rzedowe > amoniak > aminy aromatyczne

Ważną cechą charakterystyczna amin jest ostry, na ogół nieprzyjemny zapach, podobny do zapachu amoniaku,  np. trimetyloamina pachnie rozkładającymi się rybami. 

Aminy - nazewnictwo 

Nazwy amin tworzymy, dodając końcówkę –amina do rdzenia pochodzącego od najbardziej rozbudowanego łańcucha węglowodorowego, podłączonego do atomu azotu, jeżeli amina jest drugo- lub trzeciorzędowa, nazwy prostszych łańcuchów przy atomie azotu należy dodać z przodu, poprzedzone literą N. Jeżeli wszystkie podstawniki węglowodorowe przy azocie są takie same, można zastosować odpowiedni przedrostek, np. trimetyloamina -N(CH_3)_3. Według tej procedury H3CCH_2CH_2CH_2NHCH_3  to N-metylo 1-butyloamina.

Aminy - zastosowanie                

Dzięki zasadowości i dobrej rozpuszczalności w wodzie aminy znajdują szereg zastosowań: wiele stosowanych obecnie leków zawiera grupy aminowe; aminy o prostszej strukturze stanowią również elementy budulcowe do syntezy bardziej skomplikowanych związków. Oprócz leków można tu wymienić barwniki diazowe otrzymywane z amin, czy też detergenty zawierające w swojej strukturze trwałe sole amoniowe, do których syntezy również niezbędna jest amina.

Oprócz tego proste aminy wykorzystywane są do oczyszczania gazu ziemnego z dwutlenku węgla i siarkowodoru w toku procesów rafineryjnych.

Polecamy również:

  • Otrzymywanie amin

    Dwie główne drogi syntetyczne, na których można otrzymać aminy to substytucja nukleofilowa, redukcja. W drodze drugiej, zaznaczenia wart jest dwuetapowy proces aminowania redukcyjnego, pozwalający na uzyskanie amin ze związków karbonylowych: aldehydów i ketonów. Więcej »

  • Aminy – reakcje

    Najważniejsze reakcje amin to substytucja nukleofilowa oraz tworzenie soli amoniowych w środowisku kwaśnym. Pod wpływem kwasów, aminy przyłączają proton, tworząc w ten sposób kation amoniowy, w którym atom azotu ma cztery podstawniki i obdarzony jest ładunkiem dodatnim. Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 3 + 3 =
Ostatnio komentowane
GLUT RP
• 2022-05-28 15:01:34
Nie wiem co to za powiesc zostala tu streszczona ale na pewno nie jest to Nastepny do raju...
• 2022-05-27 10:28:53
polecam w podreczniku tego nie było a pd.
• 2022-05-26 16:02:28
Punkt 3. Nie jest to prawda. Modlitwa w INTENCJACH Ojca Świętego. To znaczy, że modlimy...
• 2022-05-24 15:08:48
Git
• 2022-05-23 19:46:38